On tili va adabiyot attestatsiya №9

InfoMaster

Mart 7, 2022

320 Ko'rishlar 0

SaqlashSaqlanganOlib tashlandi 0

OMAD YOR BO'LSIN!

On tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №9

DIQQAT! Endi siz o'z bilmingizni sinab ko'rish bilan birga sertifikatga ham ega bo'lishingiz mumkin.

Sertifikat olish uchun barcha ma'lumotlarni to'g'ri kiriting!

e-mail manzilini to'g'ri kriting, barcha ma'lumotlar sizga yuboriladi.
Testda 76% va undan yuqori natija oling va sertifikatni yuklab oling.

1 / 40

Qaysi asarda Turkistonda Qul Xoja Ahmad Yassaviy maqbarasining shundoq biqinida O’rta Osiyoni zabt etgan general Chernyayev qurdirgan besh-oltita g’ishtin binolarning borligi, Chernyayev bu binolarni chor askarlari uchun qurdirganligi, ammo Sovet hokimiyati ularni qamoqxonaga aylantirib atrofini tikanli sim bilan o’raganligi tasvirlangan?

A) “Muzqaymoq” hikoyasida

B) “Mehrobdan chayon” romanida

C) “Yulduzlar mangu yonadi” qissasida

D) “O’tkan kunlar” romanida

2 / 40

Qaysi qatorda berilgan so‘zlarning ma’nolarini farqlovchi undoshlar jarangli yoki jarangsizligiga ko‘ra ham, til qismlarining harakatiga ko‘ra ham o‘zaro farqlanadi?

A) xilof – g‘ilof

B) sanoq – sadoq

C) boshlamoq – boplamoq

D) chiroq – yiroq

3 / 40

Quyidagi qaysi so`zning asosi(yetakchi morfem) va yasalish asosi bir turkumga mansub bo`lmagan so‘zni toping.

A) sanoqsiz

B) mashrabxonlik

C) atamashunos

D) quchoqlashmoq

4 / 40

N. Dumbadzening zamonaviy mavzudagi qaysi asarlarida insonlarning bir-biriga munosabatidagi odamiylik, oqibat singari fazilatlar ulug'langan?

A) «Quyoshni ko‘ryapman», «Kukaracha»

B) «Oq bayroqlar», «Quyosh kechasi»

C) «Qishloq bolalari», “Abadiyat qonuni”

D) «Men, buvim, Iliko va Illarion», «Abadiyat qonuni»

5 / 40

Qaysi javobda yetakchi qismi yasama fe’l bo’lgan ko’makchi fe’lli so’z qo’shilmasi ravishdosh shaklida qo’llangan?

A) Onasining ovutishlaridan keyin biroz tinchib qolgan bola qandaydir o’yinchoqni o’ynash bilan ovora edi.

B) Ular bizni o’sha yerga borishimizni taqiqlab qo’yishgani uchun boshqa joyda o’ynashga qaror qildik.

C) Birovlarning oldida seni masxaralab tashlaydigan do’stlaringdan voz kech, bunday odamlardan hech qachon haqiqiy do’stlar chiqmaydi.

D) Biz sizning oldingizda kecha bo’lgan voqeaning asl mohiyatini anglab olgani keldik.

6 / 40

Gulxaniyning “Zarbulmasal” asaridagi qaysi masalda “yaxshilik qil suvg’a sol baliq bilur, baliq bilmasa xoliq bilur” deyilgan?

A) “Maymun va Najjor”

B) “Kabutar bilan zog”

C) “Toshbaqa bilan chayon”

D) “Tuya bilan bo’taloq”

7 / 40

Qaysi gapning mazmuni fikrlar zanjiridan uzilib qolgan?

A) Qalovini topsang, qor yonar.

B) Ertangi ishga bugun reja tuz.

C) Tadbir bilan mushkul oson bo’lar.

D) Bilganing daryo bo’lsa, bilmaganing – dengiz.

8 / 40

Uka, qo’zichoqni ushla. Mazkur gapdagi kesim vazifasidagi so’zning ma’nodoshiga shakldosh bo’la oladigan so’z qaysi javobda qatnashgan?

A) Raqibini kuch bilan yengolmagach, uni hiyla bilan qo’lga tushiradi.

B) Unaqa mulla emas u, uning nodonligidan Sodiq cholning jahli qo’zidi.

C) Tut xalq xo’jaligida foydasi eng ko’p tegadigan daraxtlardan biridiur.

D) Cho’ntagidan g’ijimlangan qog’ozni olib unga uzatdi.

9 / 40

Matnni o`qing va ushbu matn asosida tuzilgan topshiriqlarni bajaring.

Aytishlaricha, Iskandar taxtga o`tirgach, jahonda u tasarruf qilmagan joy qolmadi. Dunyoning barcha shohlari uning qullug`ini ado etishni o`zlariga sharaf deb biladilar. Yetti iqlim dur-u javohirlari uning xazinasi sari oqib keldi. Yurti obod, xalqi farovon bo`ldi. Dunyoning jami oqil-u donishmandlarini jam etdiki, barcha ilm-u ma`rifat singari u uchun ayon bo`ldi. Shunday jahongir shoh ajal oldida ojiz qolib vasiyat qiladi: “ Meni ko`mish uchun qabristongaolib borayotganda tobutdan bir qo`limni tashqariga chiqarib qo`ying. Toki unga boqqan kishilar yetti iqlimni olgan, yetti falak mushkulini hal qilgan qudratli hukmdor oxir-oqibat bu dunyoni tark etib, quruq qo`l bilan u dunyoga ketayotganini ko`rsinlar. So`nggi yo`lga ketar ekanman, istaymanki, menday jahongirning dunyodan quruq qo`l bilan ketayotgani mol-dunyo to`plashga ruju qo`ygan odamlar uchun ibrat bo`lsin!
Iskandardek qudratli shohning mol-mulki o`ziga vafo qilmadi, ammo uning adli, ilm-urfoni tillarda doston bo`lib qoldi, zero insonning umri davomida to`plagan mol-u dunyosi bebaqodir, undan faqat ezgu amallargina yodgor bo`lib qoladi.

Matndagi tagiga chizib ko`rsatilgan so`zlardan birortasining ham ma`nosiga mos kelmaydigan izohni aniqlang.

A) obod, yashnagan, baxtiyor

B) egalik qilmagan, ixtiyoriga olmagan, xo`jayinlik qilmagan

C) faxr, iftixor, faxrlanishga arziydigan narsa

D) koinot, olam, falak, osmon

10 / 40

Jahon ertakchiligida yangi bir usulni yaratgan adibning asari berilgan javobni toping.

A) “Zolushka”

B) “Bochka cho`pchagi”

C) “Qutbdagi gunafsha”

D) “Bulbul”

11 / 40

“Do`st ila dushman so`zining farqiga bor,
Fahm etar har kimki, o`lsa hushyor”.

Bayt quyida berilgan qaysi hikoyaga ilova qilingan?

A) “Chin do`st”

B) “ Xurs ila bo`ri”

C) “ Ikki do`st”

D) “ Janjalchilik zarari”

12 / 40

Qaysi qatordagi misollarda aldoqchi unli tovushlar berilgan?

A) munchoq, mashg`ulot

B) muomala, muallim

C) matbaa, doira

D) o`tov, alanga

13 / 40

Qaysi qatorda berilgan maqol fikrlar zanjiridan uzilib qolgan?

A) El qo`risang, o`zarsan, Qo`rimasang, to`zarsan.

B) Daraxtni yer ko`kartiradi, Odamni el ko`kartiradi.

C) Bo`linganni bo`ri yer, Ayrilganni ayiq yer.

D) Yeridan ayrilgan yetti yil yig`lar, Elidan ayrilgan o`lguncha yig`lar.

14 / 40

Qaysi dostonning bosh qahramoni ikki gavhar donadan paydo bo`lgan?

A) “Rustamxon”

B) “Kuntug`mish”

C) “Ravshan”

D) “Alpomish”

15 / 40

Zulfiya qalamiga mansub “ Haykal” she`rida nima non, suv, she`r va durga o`xshatilgan?

A) yot (begona)

B) yuz

C) bosh

D) yo`ldosh

16 / 40

Talabalar sevinganidan terisiga sig‘may ketdi. Ushbu gapda ishtirok etgan bo'laklarni aniqlang.

A) ega, hol, to‘ldiruvchi, kesim

B) ega, to'ldiruvchi, to‘ldiruvchi, kesim

C) ega, hol, kesim

D) ega, to‘ldiruvchi, to'ldiruvchi, hol, kesim

17 / 40

Qaysi ijodkor Pushkin, Bayron kabi ulug` shoirlarni o`ziga muallim deb bilgan?

A) E.Vohidov

B) H.Olimjon

C) A.Oripov

D) S.Zunnunova

18 / 40

Basralik bir arabning javohirchilarga shunday hikoya aytib berganini eshitgandim: „Bir paytlar sahroda yo‘limni yo‘qotdim. Yonimda na yeydigan taom, na ichadigan bir qultum suv bor edi. O‘lishimga ishongan onimda uzoqda bir to‘rvani ko‘rib qoldim. Shunday yugurdimki, o‘sha paytdagi hayajonimni hech qachon unutolmayman. To‘rvani ochdim. Qarasam, uning ichi to‘la oltin ekan! To‘rvada non va suvning yo‘qligidan shunchalik xafa bo‘ldimki, bu achchiq iztirobni hech qachon unutolmayman“. Hikoyani eshitib, boriga shukur qilish ham ne’matdir, degan xulosaga keldim. (Shayx Sa’diy Sheroziy) Matnda qatnashgan so`z yasovchi qo`shimchalar qaysi qatorda berilgan?

A) –lik, -chi, -ot, -um, -a, - q

B) –lik, -chi, -ot, -um, - q

C) –lik, -chi, -ot, -um, -lik, -q, -im, -ki

D) –lik, -chi, -ot, -um, -lik, -q, -dagi

19 / 40

Berilgan parchada nechta yasama so`z qatnashgan? “Jang maydoni yigitlarga husn bag‘ishlaydi. Yigit uchun mardlik, qahramonlikdan o‘zga ulug‘roq, oliyroq bir fazilat bormi?” – dedi Navoiy.

A) 1 ta

B) 3 ta

C) 2 ta

D) 4 ta

20 / 40

Qaysi javobda berilgan sifatlar belgini ta`kidlab, kuchaytirib ifodalagan?

A) Tuproq qatlami qalin, sersuv yerlarda o`sgan archalar yo`g`on va bo`ydor bo`ladi.

B) Sayyohlar chaqqon-chaqqon harakatlar bilan qirga ko`tarila boshlashdi.

C) Menga o`xshash esli-hushli yigitga zoriqib o`tirgan ekan.

D) Shirinsuxan, oqko`ngil insonlar mevali darxtga o`xshaydi.

21 / 40

Qaysi qatorda harakat nomi shakli qo`llangan?

A) Ko`chadagi shamchiroqlar xira-xira shu`la sochmoqda.

B) Bimaslik ayb emas, bilmaganini bo`yniga olmaslik ayb.

C) Do`stning haqiqiy dilini bilmoqchi bo`lsang, sinab unga tilingda g`azab qilib yoki yuzingni tund, ya`ni qovog`ingni solib ko`r.

D) Bir narsa kishida umid uyg`otadi: farg`onaliklar nafaqat asrimizning so`nggi yilini, balki yangi mingyillikni munosib ko`rsatkichlar bilan kutib olmoqdalar.

22 / 40

Qaysi gap tarkibidagi so`zlar faqat uch turkumga mansub?

A) Hamma nopok, hamma egri, yolg`iz siz to`g`ri.

B) Hamma narsa oiladan boshlanadi. Kitobxonlik ham.

C) Har kimki so`zi yolg`on, yolg`oni zohir bo`lg`och, uyolg`on

D) Qaysidir yili, aniq esimda yo`q, qish juda erta keldi.

23 / 40

Qaysi gapda o‘z sinonimi o‘rniga xato qo‘llangan ot qatnashgan?

A) Bazzoz do‘konini katta o‘g‘liga qoldirib, har kuni asir namozini uyiga kelib o‘qir edi.

B) Birozdan keyin ona o‘g‘ ilchasi Xoliqjonning beg‘ubor basharasiga engashib tikildi.

C) Cholning ovozi o‘zgardi, o‘pkasi to‘ldi, shekilli, birpas osuda qolib, keyin gapirdi.

D) Qizini yer-ko‘kka ishonmagan ona uni katta dabdaba bilan uzatishni orzu qilardi.

24 / 40

“Raymando” balladasi muallifining birinchi romanini aniqlang?

A) “Mehrol”

B) “Shinelli yillar“

C) “ Oltin zanglamas”

D) “Jannat qidirganlar”

25 / 40

Berilgan so`zlarning qaysilarining paronim jufti mavjud? 1) jodu; 2) ariq; 3) ba’d; 4) adl; 5) artish; 6) tambur; 7) tib; 8) tarif;

A) 1, 2, 4, 6, 8

B) 1, 2, 4, 5, 6, 7

C) 1, 2, 3, 4, 6, 8

D) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8

26 / 40

Kechagi har bir gapingiz biz ishonib kelgan aqidalarga mos bo`ladi. Ushbu gapda tarkibidagi undoshlari hosil bo`lish o`rniga ko`ra umumiylik kasb etuvchi so`zlar nechta?

A) 4 ta

B) 5 ta

C) 2 ta

D) 3 ta

27 / 40

Hosil bo`lish o`rniga ko`ra boshqalaridan farq qiluvchi ovozdorlar guruhiga kiruvchi undosh tovush alifboda nechanchi o`rinda joylashgan?

A) 18

B) 14

C) 12

D) 13

28 / 40

A) Ko`kka boqma, ko`pga boq!

B) Yo`lda yo zo`r yaraydi, yo zar yaraydi.

C) Birni ko`rib fikr qil, birni ko`rib shukur qil.

D) Musofir bo`lmasang, musulmon bo`lmaysan.

29 / 40

Shaytonning qamchisiday bu bepusht kimga kerak… (“Oq kema”) Ajratib ko`rsatilgan so`zda urg`u nechanchi bo`g`inda bo`ladi?

A) 2

B) 3

C) 1

D) 4

30 / 40

“Zarbulmasal”da Qul Muhammad Bahodirdan bo`lagini bilmaydigan obraz?

A) Yodgor po`stindo`z

B) Ibrohimbek

C) zangi

D) sarbon

31 / 40

Basralik bir arabning javohirchilarga shunday hikoya aytib berganini eshitgandim: „Bir paytlar sahroda yo‘limni yo‘qotdim. Yonimda na yeydigan taom, na ichadigan bir qultum suv bor edi. O‘lishimga ishongan onimda uzoqda bir to‘rvani ko‘rib qoldim. Shunday yugurdimki, o‘sha paytdagi hayajonimni hech qachon unutolmayman. To‘rvani ochdim. Qarasam, uning ichi to‘la oltin ekan! To‘rvada non va suvning yo‘qligidan shunchalik xafa bo‘ldimki, bu achchiq iztirobni hech qachon unutolmayman“. Hikoyani eshitib, boriga shukur qilish ham ne’matdir, degan xulosaga keldim. (Shayx Sa’diy Sheroziy) Matn tarkibidagi fonetik hodisaga uchragan so`zlar miqdori nechta?

A) 5 ta

B) 7 ta

C) 8 ta

D) 9 ta

32 / 40

Qaysi javobda ma’noli qismlari asos+lug‘aviy shakl yasovchi qo‘shimcha+so‘z yasovchi qo‘shimcha+sintaktik shakl yasovchi qo‘shimcha tartibida joylashgan ot turkumiga oid so‘z qatnashgan?

A) Qizg‘anchiqdan, faqatgina o‘zini o‘ylaydigan odamdan, sen saxovat kutma.

B) Abbos, parta ustidagi o‘chirg‘ichni menga uzatib yuborgin.

C) Bu do‘konda oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-kechak va hattoki yoqilg‘i sotiladi.

D) Ko‘z-ko‘z qilma, ko‘z tegar, Maqtanchoqqa so‘z tegar.

33 / 40

To`rtlikdagi urg`u olmaydigan qo`shimchalar miqdori? Xormisan yo gulmisan, Tojdormisan yo qulmisan, Chug‘zmisan, bulbulmisan, Nolon o‘zing, xushxon o‘zing…

A) 9 ta

B) 10 ta

C) 13 ta

D) 12 ta

34 / 40

“Shinni dog`i tekkan quroq dasturxon”, “ bo`shalgan sopol tovoq”, “bandi kuygan yog`och qoshiq”. Salbiylikni ifodalashga xizmat qilgan bu sifatlar qaysi asarda ko`zda tashlanadi?

A) “ Muzqaymoq”

B) “Bemor”

C) “ Urushning so`nggi qurboni”

D) “Qiyomat qarz”

35 / 40

A. Avloniy she`rida aytilishicha, “milliy xayol” qayerda yoki kim (nima)da?

A) maktabda

B) yoshlarda

C) iymonda

D) Qur`onda

36 / 40

Jadvalda berilgan qaysi she`riy san`at(lar)ning ma`nosi notog`ri berilgan?

A) 1, 2

B) 3, 4

C) 2, 4

D) 2, 3, 4

37 / 40

Quyidagi vazifadosh ko`makchilardan nechtasi ot turkumidan hosil bo`lgan? Ost, tomon, oldin, yon, ust, orqa, so`ng, atab.

A) 3 tasi

B) 2 tasi

C) 4 tasi

D) 5 tasi

38 / 40

Berilgan qaysi gapda undov, modal, taqlid so`zlarning barcha turiga mansub birliklar qo`llangan?

A) Voy, juda kichkinasan-ku, adashib qolibsan, chamamda, obbo, sen-ey.

B) Obbo, bu shitir-shitir ovoz juda jonga tegdi-da, xullas, bezor bo`ldim, boshqa bu yerda tunamaymiz.

C) Iye, shunday mas’uliyatli ishni bir o`zing qildingmi, barakalla, yashavor-ey!

D) Jigarim olovga tegardi jiz-jiz, Sochlarim oqargan shunda, ehtimol.

39 / 40

Dunyoning ustunu - pul, pul topishqin, Meros – davlat demak, davlat pul demak”. Boylik haqida so`zlangan bu fikrlar qaysi asarda uchraydi?

A) “Kecha va kunduz”

B) “Navoiy”

C) “Yulduzli tunlar”

D) “O`tkan kunlar”

40 / 40

Qaysi javobdagi gapda barcha so‘zlar imloviy jihatdan to‘g‘ri yozilgan?

A) Hozir unga juda alam qilardi, ammo kimga zahrini sochishni bilmasdi.

B) Hammasiga shu kalondimoq aybdor, – deb o‘yladi ichida.

C) Bu hayolparast bolaning qo‘lidan hech kitob tushmasdi.

D) Shu chog‘ xonaga Nozimjon otilib kirdiyu, uning yoqasiga yopishdi.

Baholash mezoni

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 75 foizdan past ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”;

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) berilsin”;

- 74 foizdan 65 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 65 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”

- 64 foizdan 60 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 60 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, mutaxassis (oliy yoki o’rta maxsus, kasb-hunar ma'lumotli o’qituvchi) lavozimiga tushirilsin”