Ona tili va adabiyot olimpiada Tuman 2023-2024 o'quv yili

9-sinf Ona tili olimpiada №5

InfoMaster

Avgust 19, 2024

1570 Ko'rishlar 2 izohlar

SaqlashSaqlanganOlib tashlandi 8

Tomonidan yaratilgan InfoMaster

9-sinf Ona tili olimpiada №5

2023-yil 21-oktyabr:

2023-2024 o'quv yilida tuman bosqichida tushgan savollar!

1 / 30

1. Ko‘ngli tilagan murodig‘a yetsa kishi Yo barcha murodlarni tark etsa kishi. Bu ikki ish muyassar o‘lmasa olamda, Boshini olib bir sorig‘a ketsa kishi. Ushbu ruboiy haqidagi XATO ma’lumotni toping.

A) Unli tovush raviy bo‘lib kelgan

B) a, a, b, a tarzda qofiyalangan

C) Yig‘iq radif qo‘llangan

D) Mutlaq qofiya qo‘llangan

2 / 30

2. “Farhod va Shirin”dostoni haqidagi XATO fikrni toping.

A) Bu dunyoda hech narsa javobsiz qolmasligi Xusravning Sheruya tomonidan o‘ldirilishi bilan izohlanadi.

B) Xusravning topshirig‘i bilan Arman yurtida odamlar uch yildan beri tosh kesib, suv ochishga mahkum qilingan edilar.

C) Farhod Shirinning o‘lganligi haqidagi yolg‘on xabarni eshitgandan so‘ng tushgan holiga hatto tog‘ va vodiy ham majnunvor yig‘laydi.

D) Mehinbonu Xusravdan kelgan sovchilarga Shirinning fe’li o‘g‘il bolalarnikiga o‘xshashini bahona qilib sovchilarni qaytarib yuboradi.

3 / 30

3. Qaysi gapda gul so‘zi o‘z ma’nosida EMAS.

A) Bu qiz har ishni eplaydi, qo‘li gul.

B) Bayram bo‘lganligi uchun bozorda gullar qimmat.

C) Ismat bog‘dagi gullarga suv quydi.

D) Xona sovuqligi uchun gullar qurib qoldi.

4 / 30

4. Diyonat va nomus har oilaning saodati va intizomi uchun emas, balki bir mamlakatning saodati va barqarorligi uchun ham zarur va lozimdir.

Berilgan gap haqidagi XATO hukmni toping.

A) Qaratqich aniqlovchining holga tobelanishi kuzatilgan;

B) Ushbu gapda hollar uyushib kelgan.

C) Uyushiq egalar ot kesimga tobelangan;

D) Ushbu gap bog‘langan qo‘shma gap hisoblanadi;

5 / 30

5. “Temir xotin” asaridagi Qo‘chqor obraziga mos ta’rifni toping.

A) Insonlarga yordam berishga harakat qilgan, qiyinchiliklarga dosh bera olmay asar so‘ngida halok bo‘lgan qahramon.

B) Har qanday holatga ko‘nadigan, jamiyatdagi o‘zgarishlardan orqada qoladigan, sodda, chapani odam.

C) Xalqning turmush darajasini yaxshilash uchun, ularga qo‘shimcha yengilliklar berish uchun o‘z ixtirosi ustida yetti yil ishlagan obraz.

D) Turmush o‘rtog‘ining kamchiliklarini bilsa-da, uni uyaltirmaslik uchun hech vaqt bu narsalarni fosh etmaydigan inson.

6 / 30

6. O‘zaro ma’nodoshlik hosil qila oladigan so‘zlarni belgilang.

A) dushman , g‘anim, rafiq

B) kuch, g‘ayrat, baquvvat

C) fath, zabt, ishg‘ol

D) chiroy, ko‘rk, go‘zal

7 / 30

7. Ahbob, yigitlikni g‘animat tutunguz.
O‘zni qariliq mehnatidin qo‘rqutunguz.
Oyini adovat-u hasaddin o‘tunguz,
Har nav' ila o‘zni necha kun ovutunguz.

Ushbu ruboiy haqidagi to‘g‘ri mulohazani toping.

A) Ushbu ruboiyda yoshlik vaqtida kattalarga shogird bo‘lib, hayotiy saboqlarni egallash kerakligi haqida aytilgan.

B) Qarilik davri kelguncha inson yoshligida rohat-farog‘atda yashashi, odamlarga yaxshilik ulashishi kerakligi aytilgan.

C) Adovat va hasad kabi illatlardan forig‘ bo‘lib, yoshlik davridan unumli foydalanish kerakligi aytilgan.

D) Yigitlik va qarilik davrini g‘animat bilish hamda har ikki davrda ham mehnat qilish foydali ekanligi aytilgan.

8 / 30

8. Qaysi qatorda ergashgan qo‘shma gap ko‘makchili qurilma yordamida bog‘langan?

A) Odob shunday tojki, u aqlli, farosatli odamlar boshini bezaydi.

B) Siz Hindistonda neniki ko‘rgan bo‘lsangiz, shularning hammasini jam etib, bir kitob yozmog‘ingiz darkor.

C) Olim kishilar har yerda aziz va hurmatlidir, shuning uchun har vaqt ilm olish ilinjida bo‘l.

D) Musavvirlikka menda havas uyg‘onganligi sababli uning sirlarini o‘rganishga astoydil bel bog‘ladim.

9 / 30

9. “Padarkush... toj-u taxt... olti oydan oshmaydur...” “Ulug‘bek xazinasi”da ushbu so‘zlar kim tomonidan aytilgan edi?

A) Temur Samarqandiy

B) Ali Qushchi

C) N.Ganjaviy

D) Mirzo Ulug‘bek

10 / 30

10. “Alpomish”dostoni haqidagi to‘g‘ri mulohazani toping.

A) Boybo‘ri va Boysarini chupron to‘yida bor yo‘g‘i sakson tanga hadya qilganligi uchun izza qilishadi.

B) Alpomishning Oyna ko‘li,Chilbir cho‘lida bo‘lib o‘tgan dastlabki uch shartda qatnashmasligiga sabab Ko‘kaldoshdan qo‘rqishi edi.

C) Boybo‘ri qizini Ko‘kqamish ko‘lida qo‘y sog‘ishni va chorvachilik ilmini o‘rgatish maqsadida maktabdan chiqarib oldi.

D) Boybo‘ri o‘g‘li Alpomishni Qalmoq yurtiga yuborgisi kelmaganligi uchun unga ot bеrmaslikni yilqichi Qultoyga tayinlab qo‘yadi.

11 / 30

11. Qaysi gapda sodda yasama sifat aniqlovchi vazifasida qo‘llangan?

A) Vatan taraqqiyoti uchun kurash iqtisodiy o‘sishdir.

B) Dori achchiq edi,bemor xohlamaygina uni qo‘liga oldi.

C) Xushbo‘y gullar insonga o‘zgacha kayfiyat bag‘ishlaydi.

D) Yomg‘ir tomchilari quyoshning zarrin nurlarida tovlanardi.

12 / 30

12. Usta duradgorlik mashg‘ulotida o‘z shogirdlariga yog‘ochdan turli uy-ro‘zg‘or buyumlarini yasashni o‘rgatish uchun ularni bir joyga to‘pladi. Ushbu gapdagi sodda yasama ot turdosh otning qaysi turiga mansub?

A) narsa oti

B) o‘rin-joy oti

C) faoliyat-jarayon oti

D) shaxs oti

13 / 30

13. “Dilbаr kеlinchаkning ko‘ksidа g‘ulu zаrdоli shохigа tаshlаr ko‘z qirin”. Ushbu misra muallifi kim?

A) Odil Yoqubov

B) Shavkat Rahmon

C) Abdulla Oripov

D) Omon Matjon

14 / 30

14. Uning chaqnoq ko‘zlari, siyrak qoshi, o‘ychan turishi katta bardoshini, sadoqatini, aqlini aks ettirib turardi. Ushbu gapdagi sifatlar haqida to‘g‘ri ma’lumotni toping.

A) Gapda sifatlarning tuzilishiga ko‘ra ikki turi qatnashgan;

B) Gapda sifatlarning ikki ma’no turi qatnashgan;

C) Sifatlar faqat bir xil so‘z turkumiga tobelangan;

D) Sifatlarning barchasi bir xil gap bo‘lagi vazifasida kelgan.

15 / 30

15. Ushbu baytda qanday she’riy san’at qo‘llangan?

Bulbul o‘qug‘och yig‘lab subhidam xazon faslin,
G‘uncha qon yutub, yuz chok etti gul giribonlar

A) tajnis

B) ishtiqoq

C) husni ta’lil

D) irsoli masal

16 / 30

16. Imloviy jihatdan to‘g‘ri yozilgan so‘zlar berilgan qatorni belgilang.

A) dardi-bedavo, o‘ydim-chuqur, bab-barobar

B) o‘zidan-o‘zi, dum-dumaloq, hay-haylamoq

C) zo‘rma-zo‘rakilik, qop-qora, rang-barang

D) mehr-oqibatli, do‘st-u yor, birdan-bir

17 / 30

17. Qaysi gapda o‘zlik nisbatdagi fe’l qo‘llangan?

A) Milliy xalq hunarmandchiligiga katta e’tibor berilmoqda.

B) Uylarning chor atrofi baland devor bilan o‘ralgan.

C) Ustozi shogirdlarining bu yutuqlaridan faxrlandi.

D) Ammo kampirning dodiga odam tez to‘plandi.

18 / 30

18. Tovush o‘zgarishining uchala turi ham ishtirok etgan gapni toping.

A) O‘zbekiston kimyogarlari va kardiologlarining hamkorlikda o‘tkazgan tajribalari, tinimsiz izlanishlari natijasida ana shunday preparat insoniyatga tuhfa etildi.

B) Inson organizmida har bir a’zoning alohida o‘rni bor. Aytaylik, miya fikrlash, borliqni anglashda asosiy sanalsa, ko‘z bajarayotgan vazifani hayot ramziga muqoyasa qilish mumkin.

C) Yurakni asrash uchun ko‘plab dori vositalari yaratilyapti. Ammo shunday dori kashf qilish kerakki, u yurakka shifo bo‘lib, insonlar ortiq qiynalmasin.

D) Vujudimiz ichra shunday bir a’zo borki, uning holati, umuman, inson tirikligini ifoda etadi. Bu – yashashni ta’minlaydigan a’zo, ya’ni yurakdir.

19 / 30

19. Har uchala gapda ham ishtirok etgan fe’l shakllarini aniqlang.

1)buyruq maylidagi fe’l
2)qo‘shma fe’l
3)yasama fe’l
4)sof fe’l
5)kelasi zamon
6)orttirma nisbat

A) 3 va 6

B) 1 va 4

C) 4 va 5

D) 1 va 2

20 / 30

20. Agar baxt-saodat istasang, g‘urur, manmanlikni o‘zingdan yiroq tut, hikmatli so‘zlarni sokinlik va itoat bilan tingla, takabburlik, adovat va qanoatsizlik sening dushmanlaringdir. Gap haqidagi XATO hukmni toping.

A) Vositali to‘ldiruvchi uyushib kelgan.

B) Kesimlar har xil so‘z turkumi bilan ifodalangan.

C) Vositasiz to‘ldiruvchi kesimga bevosita tobelangan.

D) Uyushiq egalar ot kesimga tobelangan.

21 / 30

21. Zidlik munosabati aks etgan bog‘lovchisiz qo‘shma gap berilgan qatorni toping.

A) O‘zi katta – ichi bo‘sh.

B) Qish keldi, ammo qor yog‘madi.

C) Suv keldi – cho‘llarda hayot boshlandi.

D) Oy tunda kerak, aql esa kunda.

22 / 30

22. Dono debdi: “Yurtga bir boq, oqsoqol, Unda hali o‘zi bilmas zo‘r ganj bor!”

Omon Matjonning ushbu she’rida ostiga chizilgan so‘z orqali nimaga ishora qilingan?

A) xotira

B) e’tiqod

C) g‘urur

D) tinchlik

23 / 30

23. Hamma ham do‘stlarini, yaqin kishilarini e’zozlaydi, ularning ko‘p bo‘lishini istaydi. Ayniqsa, har bir odam o‘zining oqil, obro‘- e’tiborli, iste’dodli, sadoqatli do‘stlari – safdoshlari bilan faxrlanadi, ammo do‘stlik mezoni faqat shular bilan o‘lchanmaydi.

Ushbu gap... ?
1)undalmali gap;
2)kiritmali gap;
3)uyushiq bo‘lakli gap;
4)ajratilgan bo‘lakli gap.

A) 2,3,4

B) 1,2,3

C) 3.4

D) 1,2,4

24 / 30

24. Bilan ko‘makchisi qaysi qatorda birgalik ma’nosida qo‘llangan?

A) Siddiqjon ustozining gaplarini diqqat bilan tinglardi.

B) Anvar kecha maktabga do‘sti bilan keldi.

C) Diyor berilgan vazifalarni qalam bilan yozardi.

D) Saida bilan Dilfuza darsdan so‘ng bog‘ga borishdi.

25 / 30

25. Qaysi qatorda ayiruv bog‘lovchilari yordamida bog‘langan qo‘shma gap berilgan?

A) Har kuni bu yo‘ldan goh paxta dalasidan qaytayotgan terimchilar, goh paxta ortgan traktorlar o‘tardi.

B) To‘g‘ri so‘z har narsadan yaxshi, biroq yolg‘onchi va chaqimchidan eshitilgan to‘g‘ri so‘z ham yoqimsizdir.

C) Tovus o‘zining chiroyli patlarini ehtiyot qiladi, vijdonli odam esa o‘zining sharaf-u shonini saqlaydi.

D) Dasturxon ustida dam o‘zbek kuylari yangrardi, dam hind qo‘shiqlari ijro qilinardi.

26 / 30

26. Agar Qorako‘zni yana supur… bilan ursang, unga kosov otsang, bilib qo‘y, ukalaringnikiga ketib qolaman.

Ushbu gapda nuqtalar o‘rniga qo‘yilishi kerak bo‘lgan qo‘shimcha qaysi so‘z tarkibida mavjud?

A) uydagi

B) yozgi

C) sezgi

D) turtki

27 / 30

27. Qaysi qatorda shaxsi(egasi) ma’lum gap berilgan?

A) Qachongacha qorning o‘ylab o‘tadirsan?

B) Hurmat qilsang, hurmat ko‘rasan.

C) Yig‘ilishda ta’lim samaradorligini oshirish haqida gapirildi.

D) Sen o‘zingni maqtama, seni birov maqtasin.

28 / 30

28. Gapdagi ko‘p nuqta o‘rniga mazmun va grammatik jihatdan mos keluvchi yordamchi so‘zni qo‘ying. Alisher Navoiy asarlari nafaqat turkiy xalqlar orasida, … butun dunyoda ham ma’lum va mashhurdir.

A) chunki

B) hamda

C) balki

D) ya’ni

29 / 30

29. Imloviy jihatdan to‘g‘ri yozilgan so‘zlar qatorini aniqlang.

A) talofat, kristall, kamomat

B) nadomat, mineral, vodorod

C) kordinata, islohot, ijtimoiy

D) tobora, dubulg‘a, mashuqa

30 / 30

30. Quyidagi gapda tushirib qoldirilgan tinish belgilarining tto‘g‘ri ketma-ketligini aniqlang.
Muallif shunday deydi Insonning oldida doim ikkita tanlov bo‘ladi biri to‘g‘rilik ikkinchisi egrilik

A) : “ , − , − “ .

B) : “ : − , − “ .

C) : “ , , “ .

D) − “ : − , − “ .