On tili va adabiyot attestatsiya №10

InfoMaster

Mart 23, 2022

308 Ko'rishlar 91 izohlar

SaqlashSaqlanganOlib tashlandi 1

OMAD YOR BO'LSIN!

On tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №10

DIQQAT! Endi siz o'z bilmingizni sinab ko'rish bilan birga sertifikatga ham ega bo'lishingiz mumkin.

Sertifikat olish uchun barcha ma'lumotlarni to'g'ri kiriting!

e-mail manzilini to'g'ri kriting, barcha ma'lumotlar sizga yuboriladi.
Testda 76% va undan yuqori natija oling va sertifikatni yuklab oling.

1 / 40

Qaysi qatorda otlashgan so’zning asosi omonimlik xususiyatiga ega emas?

A) Ko’p bilgan kam gapirar

B) O’ylamay qilganing boshingga keltirar tashvish.

C) Yerni chopgan bilar, terni mehnat qilgan.

D) Qush uyasida ko’rganini qiladi.

2 / 40

Ergash gap qismida qo‘shimcha qo‘shilishi ta’sirida tovush tushishi yuz bergan va shunday yozilgan so‘z qatnashgan to‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gapni toping.

A) Shunisi ma’lumki, mening kasb tanlashimga otam sababchi bo‘lgan.

B) Shuni bilki, qiynalib erishgan narsalaringning qadri baland bo‘ladi.

C) Hulkar ularni tanirdi, shuning uchun ularga yordamlashdi.

D) Hayotingda kim uchundir foydali inson bo‘lsang, mana shu sening eng katta yutug‘ingdir.

3 / 40

Shodligim ko‘kka sig‘mas, Bitmas baxtim bor manim. Ushbu gapdagi shevaga xos so`zni belgilang.

A) bitmas

B) sig`mas

C) shodligim

D) manim

4 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si ma’lumotlari asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va matnning uchinchi bandida nechta ravish ishtirok etgan?

A) 5 ta

B) 3 ta

C) 4 ta

D) 2 ta

5 / 40

Qaysi gapda ko’makchini unga ma’nodosh bo’lgan kelishik qo’shimchasi bilan almashtirish mumkin?

A) U do’stining gaplarini diqqat bilan eshitdi.

B) Xatni olib, ko’k qalam bilan ostiga chizgan satrlarni o’qidi.

C) U mumtoz qo’shiqlarni zavq bilan kuylardi.

D) Men ham sizlar bilan shahar aylanishga boraman.

6 / 40

Bolam kepti necha tog`lardan osha,
Ikki zulfi gardaniga yarasha,
Po`sht-a, po`sht, tomoshabin jonlarim,
O`lganning nesin qilasizlar tomosha.

Ushbu to`rtlik qaysi xalq doston qahramoni tomonidan aytilgan?

A) Hasanxon

B) Go`rog`li

C) Kuntug`mish

D) Sultonxon

7 / 40

Ostingda o’ynaydi chin tulpor oting, Rustamga o’xshaydi shon-u shvakating, Qayerda, mehmonjon, sening elating, Ajdaho nishonim, qaydin bo’larsan? “Go’ro’g’lining tug’ilishi” dostonidan olingan ushbu parchada bu gapni kim aytgan?

A) Zaydinoy Go’ro’g’liga

B) Bibi Hilol Ravshanga

C) Xoljuvon Go’ro’g’liga

D) Go’ro’g’li Rayhon arabga

8 / 40

“Urushning so`nggi qurboni” hikoyasida Shoikromning kasbi?

A) montyor

B) muovun

C) quruvchi

D) qarovul

9 / 40

Kitob Xalqaro kenglik Stansiyasi dunyodagi 5 ta yirik rasadxonalardan biridir. AQSHda ikkita, Yaponiya va Italiyada bittadan ana shunday obyekt allaqachon muzeyga aylantirilgan. Kitobdagi bu maskanda esa asteroidlar himoyasi dasturi hamda kosmik ekologiya doirasida izlanishlar olib borilmoqda. Stansiyaga kuniga yuzdan ortiq mahalliy va xorijiy say yohlar tashrif buyuradilar. Astronomik tadqiqotlarni o‘rganishga qiziqqan yoshlar uchun hududda koinotga sayohat qilish va yulduzlarni kuzatishga moslash tirilgan pavilyon ham qurilgan. („kitobsayyoh.uz“ dan) Berilgan matnda ajratib ko`rsatilgan so`zlarning nechtasining oxirgi bo`g`ini urg`uli bo`g`in hisoblanadi?

A) 5 tasi

B) 6 tasi

C) 7 tasi

D) 4 tasi

10 / 40

“Zarbulmasal”da Qul Muhammad Bahodirdan bo`lagini bilmaydigan obraz?

A) zangi

B) Ibrohimbek

C) Yodgor po`stindo`z

D) sarbon

11 / 40

Berilgan parchada nechta yasama so`z qatnashgan? “Jang maydoni yigitlarga husn bag‘ishlaydi. Yigit uchun mardlik, qahramonlikdan o‘zga ulug‘roq, oliyroq bir fazilat bormi?” – dedi Navoiy.

A) 2 ta

B) 4 ta

C) 1 ta

D) 3 ta

12 / 40

Qaysi gapda tire tinish belgisi tushirib qoldirilgan?

A) Mening opam ham mohir tikuvchi, ular bejirim ko‘ylaklar tikib charchamaydilar.

B) Vatan har bir inson tug‘ilib o‘sgan, kindik qoni to‘kilgan tabarruk go‘sha!

C) Yaxshi niyatli kishilarning ahdi shu edi.

D) Ehtimol, sizda ham shunday hollar bo‘lgandir tun yarmidan og‘ganda birdan uyg‘onib ketasiz.

13 / 40

O’tgan ajdodlarimiz bizni shu aziz xalqimizni astoydil sevishga, unga fidokorlik bilan xizmat qilishga, uning qadriyatlarini hurmat qilishga o‘rgatishgan. Ushbu gap haqidagi qaysi fikr to‘g‘ri emas?

A) Olmosh bilan ifodalangan qaratqich aniqlovchining kesimga bilvosita tobelanishi kuzatiladi.

B) Ot bilan ifodalangan vositasiz to’ldiruvchilarning kesimga bevosita tobelanishi kuzatiladi.

C) Olmosh bilan ifodalangan vositasiz to’ldiruvchining kesimga bevosita tobelanishi kuzatiladi.

D) Olmosh bilan ifodalangan vositali to‘ldiruvchining kesimga bilvosita tobelanishi kuzatiladi.

14 / 40

Qaysi gapda ham yetakchi fe’l qismi, ham ko‘makchi fe’l qismining asosi shakldoshlik xususiyatiga ega bo‘lgan yetakchi va ko‘makchi fe’lli so‘z qo‘shilmasi ishtirok etgan?

A) Ko‘klamning daragi kelmasdan ayvonga ko‘chib o‘tdi.

B) Taxtga chiqqach, adolat bilan ish tutibdi.

C) Qo‘qonga nonushta mahali yetib keldik.

D) Dadasining qo‘lidan ushlab, dikir-dikir sakrab o‘ynoqlab keta berdi.

15 / 40

Abdulla Oripovning “Sohibqiron” dramasida Amir Temur o’z o’g’li Mironshohni nima uchun qirq kun zindonga tashlaydi?

A) begunoh odamni o’ldirgani uchun

B) qilichini yo’qotib qo’ygani uchun

C) xotiniga qo’l ko’targani uchun

D) qo’l ostidagi lashkarlarga beetibor bo’lgani uchun

16 / 40

Bir odam tovusning tumshug‘i bilan qanotlaridagi go‘zal, yaltiroq patlarni yulayotganini ko‘rib qoldi. Chidolmay so‘radi: – Ey go‘zal qush! Gunoh emasmi, shunday chiroyli, rang-barang patlaringni yulib tashlayapsan. Holbuki, sening go‘zalliging shu patlaringdir. Hamma shu patlaringdan yelpig‘ich qilish, ularni kitob sahifalari orasiga qo‘yishni o‘ylaydi, sen esa nima qilyapsan? Tovus javob berdi: – To‘g‘ri, lekin bu patlar mening jonimdan aziz emas. Chunki bu patlar tufayli meni ovlashadi, jonimga qasd qilishadi. Jon omon qolishi uchun xunuk bo‘lishim kerak. Matndagi nechta so’z tarkibida tovush almashishi yuz bergan?

A) 3 ta

B) 4 ta

C) 5 ta

D) 2 ta

17 / 40

Qaysi qatorda Fuzuliyning turkiy devonidagi asarlarning miqdori to’g’ri tartiblangan? 1)ruboiy; 2) qasida; 3) g’azal; 4) qit’a a) 42 ta; b) 300 ga yaqin; c) 27 ta; d) 75 ta

A) 1-b; 2-c; 3-d; 4-a

B) 1-d; 2-a; 3-b; 4-c

C) 1-a; 2-c; 3-b; 4-d

D) 1-d; 2-c; 3-b; 4-a

18 / 40

Shu yurt tinch – yo’q dilda sanchiqlaringiz, Qiqirlab yurishar qalliqlaringiz. Yor-yorlar yarashar, to’ylar yarashar, Yarashar to’qlikka sho’xliklaringiz. (M.Yusuf) Ushbu she’riy parchada ishtirok etgan yasama so’zlar haqidagi fikrlardan nechtasi to’g’ri? fe’ldan ot yasalgan; 2) fe’ldan sifat yasalgan; 3) taqlid so’zdan fe’l yasalgan; 4) otdan sifat yasalgan; 5) sifatdan ot yasalgan

A) ikkitasi

B) uchtasi

C) to’rttasi

D) beshtasi

19 / 40

«Falaki jomakabud dastidin yuz dodki, bir yig‘inda haqni aytib, balog‘a qolib zinadan quvlang‘animda oyog‘im chiqib yotib qoldim. Yosh umrim hayf va rangim za’faron bo‘lib yotdim. Bor mavjud kuchim kitob o‘qumoq va g‘azal abyot qilmoq ila band bo‘ldi». Ushbu gaplar qaysi ijodkor tarjimayi holidan olingan?

A) Turdi Farog’iy

B) Mashrab

C) Anbar Otin

D) Bobur

20 / 40

Qaysi gapda ham vazifadosh, ham sof ko’makchi mavjud?

A) Sulton ularning barchasiga erinchoqlik bilan nazar tashladi.

B) Boburning o’z hayoti to’g’risida bunchalik ochiqchasiga yozgani Xondamir uchun ajablanarli hol edi.

C) U siz uchun mana shu iztiroblarning, qiyinchiliklarning barchasiga dosh bera oladi.

D) Bobur Agradan Kobulga yuborgan bu maktub Mohimga atab yozilganini sezib turardi.

21 / 40

1) hojib (eshik og‘asi), 2) payg‘om (xabar), 3) degrez (cho‘yandan qozon quyuvchi), 4) yorg‘ichoq (donni maydalash uchun ishlatilgan tosh asbob) 5) bog‘ot (bog‘lar, bog‘li joylar), 6) gisu (soch). Yuqorida keltirilganlardan qaysilari tarixiy so’z hisoblanadi?

A) 1, 3, 5, 6

B) 1, 3, 4

C) 1, 2, 3, 4, 6

D) 2, 5, 6

22 / 40

Qaysi gap tarkibida sovg’a so’zining ma’nodoshi qo’llanmagan?

A) Tilmoch tortiqni oldi va beto‘xtov pristavga yaxshilab tushuntirishni va’da qildi.

B) Hovlimiz ziynati jambil, rayhonday, Otam ta’biricha edim boychechak.

C) Qishloq bolalari suyunchi so‘rab borishgan, xonadon sohiblari bolalarga hadyalar berishgan

D) Sizga bu taronam – kuyim armug‘on, Nasr – og‘ir qadam, nazm – chopog‘on.

23 / 40

Faqat bosh gap qismida yasama so‘z(lar) qatnashgan ergashgan qo‘shma gapni aniqlang

A) Qaysi narsaga o'z mehnating bilan erishsang, o'sha narsa sen uchun qadrlidir.

B) Tilagim shuki, ukalarim muhtojlik nimaligini bilmasin.

C) Bizning maqsadimiz kishilarning dunyoqarashlarini shakllantirmoqdir, chunki har bir kishi yaxshilik va yomonlikni, oq-u qorani o'zi ajrata oladigan bo'lishi kerak

D) Kimki dushmani bilan olishganda ham insonparvarlikni unutmasa, u, albatta, yengadi

24 / 40

Baxtsiz hodisa tufayli bir kunda xotini va ikki farzandidan ayrilgan obraz qaysi asarda uchraydi?

A) ”Ot egasi” (Sh.Xolmirzayev)

B) ”Hellados” (N.Dumbadze)

C) ”Dunyoning ishlari” (O’.Hoshimov)

D) ”Qiyomat qarz” (O’.Umarbekov)

25 / 40

Navoiyning tarixiy-memuar ruhidagi asarlaridan biri keltirilgan javobni toping.

A) “Xamsat ul-mutahayyirin”

B) “Nazm ul-javohir”

C) “Sab’ati ahhur”

D) “Siroj ul-muslimin”

26 / 40

Bir xil janrga mansub hajviy asarlar keltirilgan qatorni toping.

A) «Yovuz niyatli kishi», «O‘n ikki stul», «Oltin buzoqcha»,

B) «Maskovchi boy ta’rifida», «Dodhohim» «Tuhmatchilar jazosi»

C) «Maysaraning ishi», «Og‘riq tishlar», «Saylov»

D) «Adabiyot muallimi», «Chiqdi», «Qiyshiq oyna»

27 / 40

Abdulla Qodiriy ijodi haqida: “Abdulla Qodiriy iste’dodli, qalbi butun va o’ziga xos ravishdagi shaxs edi… Abdulla Qodiriyning prozasi, birinchi navbatda, g’oyatda hayotiyligi bilan ajralib turadi”, degan haq gaplarni yozgan adib kim?

A) Oybek

B) Said Ahmad

C) Abdulla Qahhor

D) Maqsud Shayxzoda

28 / 40

Qaysi gap tarkibida subyektiv baho ifodalovchi qo’shimcha qatnashmagan?

A) O‘yinga mashg‘ul bo‘lib o‘tirgan olti-yetti yashar qizaloq soy yoqalab kelayotgan kishiga ko‘zi tushib, shodon qiyqiradi.

B) Hoy bolam, manavini bir simir. Ichginang uzilib ham ketgandir sanginani.

C) Kundoshlarning eng kichigi – bu dargohga tushganiga besh oygina bo‘lgan kelinchak – ganjiravonlik Unsinoy chilim solib tutdi.

D) Shunda sizni azob emas, rohat kutajak.

29 / 40

Turli shoirlarning bitiklaridan iborat to’plamga Shekspirning ham to’rt sonetini kiritib, “Otashin ziyoratchi” nomli kitob chiqargan noshir kim?

A) F.Meres

B) Jaggard

C) Ben Jonson

D) Sautgempton

30 / 40

Qaysi qatordagi so’zning izohi noto’g’ri keltirilgan?

A) Qutidor – Qo‘qon xonligida oliq-soliqlardan to‘plangan pullarni qabul qilib oluvchi, saqlovchi va xon xazinasiga topshiruvchi saroy amaldori.

B) Modernizatsiya – Zamonaviy talab va didga moslab o‘zgartirish

C) Murshid – Pir yoki eshonga qo‘l berib, so‘fiylik yo‘liga kirgan shaxs

D) Kulliyot – Bir adabiy turga mansub asarlarning majmuyi, she’riy to‘plam.

31 / 40

Qaysi javobda faqat to’g’ri yozilgan so’zlar keltirilgan?

A) murojot, mallim, movin, molaja, muattar

B) murojat, muallim, movin, muolaja, muatar

C) murojaat, muallim, muovin, molaja, muattar

D) murojaat, muallim, muovin, muolaja, muattar

32 / 40

Bir g’azalida go’zal yor xokisor oshiqning yuziga oyoq bosar ekan, oyog’i og’riydi, “yuzing buncha bo’yradek dag’al bo’lmasa” deb nozlanadi. Ushbu mazmundagi bayt qaysi shoir ijodida uchraydi?

A) Navoiy

B) Furqat

C) Lutfiy

D) Atoyi

33 / 40

Hilm – ahloqli odamning qimmatbaho libosi. U kiyim turlarining eng chidamli matosidir. Hilm yomon nafsni daydi shamol uchirishidan asraguvchi va ikkiyuzlama munofiqlarning bexuda harakatidan himoya qiluvchidir. Yumshoq ko‘ngillilikni hodisalar to‘la dengizdagi kishilik kemasining langari desa bo‘ladi. Hilmni insoniyat qadrini o‘lchaydigan torozining toshiga tenglashtirsa ham bo’ladi. Matndagi nechta so’z imloviy jihatdan xató yozilgan?

A) 3 ta

B) 2 ta

C) 5 ta

D) 4 ta

34 / 40

Hilm – ahloqli odamning qimmatbaho libosi. U kiyim turlarining eng chidamli matosidir. Hilm yomon nafsni daydi shamol uchirishidan asraguvchi va ikkiyuzlama munofiqlarning bexuda harakatidan himoya qiluvchidir. Yumshoq ko‘ngillilikni hodisalar to‘la dengizdagi kishilik kemasining langari desa bo‘ladi. Hilmni insoniyat qadrini o‘lchaydigan torozining toshiga tenglashtirsa ham bo’ladi. Ushbu matndagi ajratilgan so’zlarning hech biriga mos bo’lmagan izoh qaysi javobda keltirilgan?

A) so’zi va amali bir bo’lmagan kishi

B) jismoniy jihatdan kuchsiz, zaif

C) yeyish-ichish, mol-dunyoga bo’lgan ehtiros

D) qirg’oqqa tashlanib, kemani ushlab turadigan moslama

35 / 40

Qaysi javobda taniqli davlat va din arbobi Xoja haqida noto’g’ri fikr keltirilgan?

A) Buxoroda vafot etgan va Bahouddin Naqshband qabri yonida dafn etilgan.

B) Jonibek Sultonga bag’ishlab “Maqsad ul-atvor” nomli doston yozgan.

C) Mashhur “xojagon” silsilasiga asos solgan.

D) Toshkentlik mashhur avliyo Zangi Ota avlodlaridan hisoblanadi.

36 / 40

Kechasi ishlayman, kunduzi uxlayman. Ushbu gapda ishtirok etgan qo’shimchalar haqidagi to‘g‘ri hukmni toping.

A) 2 ta so‘z yasovchi, 6 ta munosabat shakli

B) 1 ta so‘z yasovchi, 4 ta munosabat shakli

C) 1 ta so‘z yasovchi, 6 ta munosabat shakli

D) 2 ta so‘z yasovchi, 4 ta munosabat shakli

37 / 40

Bir odam tovusning tumshug‘i bilan qanotlaridagi go‘zal, yaltiroq patlarni yulayotganini ko‘rib qoldi. Chidolmay so‘radi: – Ey go‘zal qush! Gunoh emasmi, shunday chiroyli, rang-barang patlaringni yulib tashlayapsan. Holbuki, sening go‘zalliging shu patlaringdir. Hamma shu patlaringdan yelpig‘ich qilish, ularni kitob sahifalari orasiga qo‘yishni o‘ylaydi, sen esa nima qilyapsan? Tovus javob berdi: – To‘g‘ri, lekin bu patlar mening jonimdan aziz emas. Chunki bu patlar tufayli meni ovlashadi, jonimga qasd qilishadi. Jon omon qolishi uchun xunuk bo‘lishim kerak. Ushbu matn haqidagi noto’g’ri mulohazani aniqlang.

A) Odamlar tovuslarni yeyish uchun ovlamaydi.

B) Tovusning go’zalligi o’ziga dushman.

C) Odamlar jonzotlarga nisbatan shafqatsiz.

D) Tovus go’zallik uchun o’zini qurbon qilmoqchi.

38 / 40

Qaysi gap tarkibida adabiy nutqning sofligiga futur yetkazuvchi unsurlardan biri – varvarizm uchraydi?

A) Chol salmoqlab gap boshladi: – E xotin, o’lmaydigan odam bormi?

B) Hudaychi Azizbekdan ilgariroqda qo‘riqchilarni ogohlantirib borar, yosh va keksa muhofizlar uni salomlab qarshi olar edilar.

C) Mana, Salomxon aytvotti, xijolat bo’ladigan hech gap o’tmabdi-ku.

D) Shundan buyon mundial saralashidagi omadsizlik termamizni tark etmayapti.

39 / 40

Suluv qizlar burab qo‘yar sochini,
Mard yigit g‘animdan olar o‘chini.
Bag‘ring kuygandayin bo‘zlab yig‘laysan,
Menga aytgin yig‘laganing vajini! “Go’ro’g’lining tug’ilishi” dostonida ushbu parcha kimning tilidan kimga qarata aytilgan?

A) Rustambek tilidan Go’ro’g’liga

B) Hiloloy tilidan Ravshanga

C) Rustambek tilidan Hiloloyga

D) Gajdumbek tilidan Ravshanga

40 / 40

Keltirilgan qaysi so’zlar noto’g’ri izohlangan? 1) tuzuk – nizom; 2) tamaddun – poydevor; 3) daroz – novcha, baland bo‘yli; 4) zarofat – dehqonchilik; 5) aborigenlar – tub joyliklar; 6) azimat -buyuklik.

A) 1, 2, 6

B) 1, 2, 5

C) 2, 3, 4

D) 2, 4, 6

Baholash mezoni

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 75 foizdan past ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”;

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) berilsin”;

- 74 foizdan 65 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 65 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”

- 64 foizdan 60 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 60 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, mutaxassis (oliy yoki o’rta maxsus, kasb-hunar ma'lumotli o’qituvchi) lavozimiga tushirilsin”