On tili va adabiyot attestatsiya №10

InfoMaster

Mart 23, 2022

296 Ko'rishlar 91 izohlar

SaqlashSaqlanganOlib tashlandi 1

OMAD YOR BO'LSIN!

On tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №10

DIQQAT! Endi siz o'z bilmingizni sinab ko'rish bilan birga sertifikatga ham ega bo'lishingiz mumkin.

Sertifikat olish uchun barcha ma'lumotlarni to'g'ri kiriting!

e-mail manzilini to'g'ri kriting, barcha ma'lumotlar sizga yuboriladi.
Testda 76% va undan yuqori natija oling va sertifikatni yuklab oling.

1 / 40

Qaysi asarda Turkistonda Qul Xoja Ahmad Yassaviy maqbarasining shundoq biqinida O’rta Osiyoni zabt etgan general Chernyayev qurdirgan besh-oltita g’ishtin binolarning borligi, Chernyayev bu binolarni chor askarlari uchun qurdirganligi, ammo Sovet hokimiyati ularni qamoqxonaga aylantirib atrofini tikanli sim bilan o’raganligi tasvirlangan?

A) “Muzqaymoq” hikoyasida

B) “Yulduzlar mangu yonadi” qissasida

C) “Mehrobdan chayon” romanida

D) “O’tkan kunlar” romanida

2 / 40

Qaysi gapda ikki o‘rinda vazifadosh bog‘lovchi ishtirok etgan?

A) Mol ham davlatingiz bilan emas, balki ilm-hunaringiz, go‘zal xulq-atvoringiz bilan faxrlaning.

B) Aql va farosat quyoshga o‘xshaydi,beparvolik tufayli tushish mumkin bo‘lgan dog‘larga o‘rin qolmaydi

C) Kumushbibi endi o‘n yettini qo‘yib, o‘n sakkizga qadam bosganida, bo‘yi ham onasiga yetayozgan edi.

D) Siz bilan bunday natijaga erishishimiz uchun tun-u kun mehnat qilishimiz lozim.

3 / 40

Paxtafurush cholning holiga ko`p achindi va yerini haydab olgani bitta emas, ikkita xo`kiz berdi, lekin “kichkinagina” sharti bor. Ushbu gapdagi ko`chim turini aniqlang.

A) metonimiya

B) metafora

C) kinoya

D) sinekdoxa

4 / 40

Quyidagi gapda portlovchi undosh bilan tugagan yopiq bo`g`inlar soni nechta? Ba`zi xo`rozlar raqibni bir choqib, so`ng chekkaga borib tomosha qilib turadi.

A) 3 ta

B) 4 ta

C) 6 ta

D) 5 ta

5 / 40

Qaysi gapda qatnashgan yasama fe’l va yasama otning asosi shakldoshlik xususiyatiga ega?

A) Begona bilan quyon ovlama, Ovlasang ham, otini yoningga bog’lama.

B) Ona yuzin qoplar g’am, chimirgancha qoshini, Asta suyar qo’liga oppoq sochli boshini.

C) Yog’ayotgan yomg’ir tomchilari ajib ohang bilan derazani tiqillatib chertar edi.

D) Kimki farog’atli kunni istasa, u fe’l-atvorini sozlash lozim.

6 / 40

Qo`shma gap berilmagan javobni toping?

A) Guli yo`q bo`stondan yaproq yaxshi, foydasi yo`q yo`ldoshdan tayoq yaxshi.

B) G`ayratlining yuragi qaynar, g`ayratsizning yuragi o`ynar.

C) Do`stlikdan o`tadigan narsa yo`q, shuning uchun do`st orttirish imkoniyatini qo`ldan boy berma.

D) Yuksak, teran va atroflicha fikr yurita oladigan va ijtimoiy faoliyatdan el-yurtiga naf yetadigan siymolarnigina mutafakkir deyish mumkin.

7 / 40

Kardiogramma so’zida nechanchi bo’g’inga urg’u tushadi?

A) beshinchi bo’g’inga

B) to’rtinchi bo’g’inga

C) uchinchi bo’g’inga

D) ikkinchi bo’g’inga

8 / 40

Matnni o`qing va ushbu matn asosida tuzilgan topshiriqlarni bajaring.

Aytishlaricha, Iskandar taxtga o`tirgach, jahonda u tasarruf qilmagan joy qolmadi. Dunyoning barcha shohlari uning qullug`ini ado etishni o`zlariga sharaf deb biladilar. Yetti iqlim dur-u javohirlari uning xazinasi sari oqib keldi. Yurti obod, xalqi farovon bo`ldi. Dunyoning jami oqil-u donishmandlarini jam etdiki, barcha ilm-u ma`rifat singari u uchun ayon bo`ldi. Shunday jahongir shoh ajal oldida ojiz qolib vasiyat qiladi: “ Meni ko`mish uchun qabristongaolib borayotganda tobutdan bir qo`limni tashqariga chiqarib qo`ying. Toki unga boqqan kishilar yetti iqlimni olgan, yetti falak mushkulini hal qilgan qudratli hukmdor oxir-oqibat bu dunyoni tark etib, quruq qo`l bilan u dunyoga ketayotganini ko`rsinlar. So`nggi yo`lga ketar ekanman, istaymanki, menday jahongirning dunyodan quruq qo`l bilan ketayotgani mol-dunyo to`plashga ruju qo`ygan odamlar uchun ibrat bo`lsin!
Iskandardek qudratli shohning mol-mulki o`ziga vafo qilmadi, ammo uning adli, ilm-urfoni tillarda doston bo`lib qoldi, zero insonning umri davomida to`plagan mol-u dunyosi bebaqodir, undan faqat ezgu amallargina yodgor bo`lib qoladi.

Matndagi tagiga chizib ko`rsatilgan so`zlardan birortasining ham ma`nosiga mos kelmaydigan izohni aniqlang.

A) koinot, olam, falak, osmon

B) egalik qilmagan, ixtiyoriga olmagan, xo`jayinlik qilmagan

C) obod, yashnagan, baxtiyor

D) faxr, iftixor, faxrlanishga arziydigan narsa

9 / 40

Asosida unli va jarangli undoshlargina ishtirok etgan yasama otlar berilgan javobni aniqlang.

A) arrani, lolani

B) g`azalxon, supurgi

C) bezak, bo`yoq

D) suzgich, tuzdon

10 / 40

Qaysi javobda ma’noli qismlari asos+lug‘aviy shakl yasovchi qo‘shimcha+so‘z yasovchi qo‘shimcha+sintaktik shakl yasovchi qo‘shimcha tartibida joylashgan ot turkumiga oid so‘z qatnashgan?

A) Ko‘z-ko‘z qilma, ko‘z tegar, Maqtanchoqqa so‘z tegar.

B) Abbos, parta ustidagi o‘chirg‘ichni menga uzatib yuborgin.

C) Qizg‘anchiqdan, faqatgina o‘zini o‘ylaydigan odamdan, sen saxovat kutma.

D) Bu do‘konda oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-kechak va hattoki yoqilg‘i sotiladi.

11 / 40

“Zarbulmasal”da Qul Muhammad Bahodirdan bo`lagini bilmaydigan obraz?

A) Yodgor po`stindo`z

B) zangi

C) sarbon

D) Ibrohimbek

12 / 40

Abdulla Oripovning “Sohibqiron” dramasida Amir Temur o’z o’g’li Mironshohni nima uchun qirq kun zindonga tashlaydi?

A) xotiniga qo’l ko’targani uchun

B) qilichini yo’qotib qo’ygani uchun

C) qo’l ostidagi lashkarlarga beetibor bo’lgani uchun

D) begunoh odamni o’ldirgani uchun

13 / 40

«Falaki jomakabud dastidin yuz dodki, bir yig‘inda haqni aytib, balog‘a qolib zinadan quvlang‘animda oyog‘im chiqib yotib qoldim. Yosh umrim hayf va rangim za’faron bo‘lib yotdim. Bor mavjud kuchim kitob o‘qumoq va g‘azal abyot qilmoq ila band bo‘ldi». Ushbu gaplar qaysi ijodkor tarjimayi holidan olingan?

A) Anbar Otin

B) Bobur

C) Mashrab

D) Turdi Farog’iy

14 / 40

Qaysi gapda ham vazifadosh, ham sof ko’makchi mavjud?

A) Sulton ularning barchasiga erinchoqlik bilan nazar tashladi.

B) U siz uchun mana shu iztiroblarning, qiyinchiliklarning barchasiga dosh bera oladi.

C) Boburning o’z hayoti to’g’risida bunchalik ochiqchasiga yozgani Xondamir uchun ajablanarli hol edi.

D) Bobur Agradan Kobulga yuborgan bu maktub Mohimga atab yozilganini sezib turardi.

15 / 40

Qaysi gapda tire tinish belgisi tushirib qoldirilgan?

A) Ehtimol, sizda ham shunday hollar bo‘lgandir tun yarmidan og‘ganda birdan uyg‘onib ketasiz.

B) Mening opam ham mohir tikuvchi, ular bejirim ko‘ylaklar tikib charchamaydilar.

C) Vatan har bir inson tug‘ilib o‘sgan, kindik qoni to‘kilgan tabarruk go‘sha!

D) Yaxshi niyatli kishilarning ahdi shu edi.

16 / 40

O’tgan ajdodlarimiz bizni shu aziz xalqimizni astoydil sevishga, unga fidokorlik bilan xizmat qilishga, uning qadriyatlarini hurmat qilishga o‘rgatishgan. Ushbu gap haqidagi qaysi fikr to‘g‘ri emas?

A) Olmosh bilan ifodalangan vositali to‘ldiruvchining kesimga bilvosita tobelanishi kuzatiladi.

B) Olmosh bilan ifodalangan qaratqich aniqlovchining kesimga bilvosita tobelanishi kuzatiladi.

C) Olmosh bilan ifodalangan vositasiz to’ldiruvchining kesimga bevosita tobelanishi kuzatiladi.

D) Ot bilan ifodalangan vositasiz to’ldiruvchilarning kesimga bevosita tobelanishi kuzatiladi.

17 / 40

Hilm – ahloqli odamning qimmatbaho libosi. U kiyim turlarining eng chidamli matosidir. Hilm yomon nafsni daydi shamol uchirishidan asraguvchi va ikkiyuzlama munofiqlarning bexuda harakatidan himoya qiluvchidir. Yumshoq ko‘ngillilikni hodisalar to‘la dengizdagi kishilik kemasining langari desa bo‘ladi. Hilmni insoniyat qadrini o‘lchaydigan torozining toshiga tenglashtirsa ham bo’ladi. Matndagi nechta so’z imloviy jihatdan xató yozilgan?

A) 5 ta

B) 2 ta

C) 4 ta

D) 3 ta

18 / 40

Bir g’azalida go’zal yor xokisor oshiqning yuziga oyoq bosar ekan, oyog’i og’riydi, “yuzing buncha bo’yradek dag’al bo’lmasa” deb nozlanadi. Ushbu mazmundagi bayt qaysi shoir ijodida uchraydi?

A) Atoyi

B) Furqat

C) Navoiy

D) Lutfiy

19 / 40

Shu yurt tinch – yo’q dilda sanchiqlaringiz, Qiqirlab yurishar qalliqlaringiz. Yor-yorlar yarashar, to’ylar yarashar, Yarashar to’qlikka sho’xliklaringiz. (M.Yusuf) Ushbu she’riy parchada ishtirok etgan yasama so’zlar haqidagi fikrlardan nechtasi to’g’ri? fe’ldan ot yasalgan; 2) fe’ldan sifat yasalgan; 3) taqlid so’zdan fe’l yasalgan; 4) otdan sifat yasalgan; 5) sifatdan ot yasalgan

A) to’rttasi

B) ikkitasi

C) uchtasi

D) beshtasi

20 / 40

Baxtsiz hodisa tufayli bir kunda xotini va ikki farzandidan ayrilgan obraz qaysi asarda uchraydi?

A) ”Ot egasi” (Sh.Xolmirzayev)

B) ”Qiyomat qarz” (O’.Umarbekov)

C) ”Hellados” (N.Dumbadze)

D) ”Dunyoning ishlari” (O’.Hoshimov)

21 / 40

Qaysi gapda ham yetakchi fe’l qismi, ham ko‘makchi fe’l qismining asosi shakldoshlik xususiyatiga ega bo‘lgan yetakchi va ko‘makchi fe’lli so‘z qo‘shilmasi ishtirok etgan?

A) Qo‘qonga nonushta mahali yetib keldik.

B) Dadasining qo‘lidan ushlab, dikir-dikir sakrab o‘ynoqlab keta berdi.

C) Taxtga chiqqach, adolat bilan ish tutibdi.

D) Ko‘klamning daragi kelmasdan ayvonga ko‘chib o‘tdi.

22 / 40

Faqat bosh gap qismida yasama so‘z(lar) qatnashgan ergashgan qo‘shma gapni aniqlang

A) Tilagim shuki, ukalarim muhtojlik nimaligini bilmasin.

B) Kimki dushmani bilan olishganda ham insonparvarlikni unutmasa, u, albatta, yengadi

C) Qaysi narsaga o'z mehnating bilan erishsang, o'sha narsa sen uchun qadrlidir.

D) Bizning maqsadimiz kishilarning dunyoqarashlarini shakllantirmoqdir, chunki har bir kishi yaxshilik va yomonlikni, oq-u qorani o'zi ajrata oladigan bo'lishi kerak

23 / 40

Bir odam tovusning tumshug‘i bilan qanotlaridagi go‘zal, yaltiroq patlarni yulayotganini ko‘rib qoldi. Chidolmay so‘radi: – Ey go‘zal qush! Gunoh emasmi, shunday chiroyli, rang-barang patlaringni yulib tashlayapsan. Holbuki, sening go‘zalliging shu patlaringdir. Hamma shu patlaringdan yelpig‘ich qilish, ularni kitob sahifalari orasiga qo‘yishni o‘ylaydi, sen esa nima qilyapsan? Tovus javob berdi: – To‘g‘ri, lekin bu patlar mening jonimdan aziz emas. Chunki bu patlar tufayli meni ovlashadi, jonimga qasd qilishadi. Jon omon qolishi uchun xunuk bo‘lishim kerak. Ushbu matn haqidagi noto’g’ri mulohazani aniqlang.

A) Tovusning go’zalligi o’ziga dushman.

B) Odamlar tovuslarni yeyish uchun ovlamaydi.

C) Odamlar jonzotlarga nisbatan shafqatsiz.

D) Tovus go’zallik uchun o’zini qurbon qilmoqchi.

24 / 40

Qaysi javobda faqat to’g’ri yozilgan so’zlar keltirilgan?

A) murojot, mallim, movin, molaja, muattar

B) murojaat, muallim, muovin, muolaja, muattar

C) murojat, muallim, movin, muolaja, muatar

D) murojaat, muallim, muovin, molaja, muattar

25 / 40

Bir odam tovusning tumshug‘i bilan qanotlaridagi go‘zal, yaltiroq patlarni yulayotganini ko‘rib qoldi. Chidolmay so‘radi: – Ey go‘zal qush! Gunoh emasmi, shunday chiroyli, rang-barang patlaringni yulib tashlayapsan. Holbuki, sening go‘zalliging shu patlaringdir. Hamma shu patlaringdan yelpig‘ich qilish, ularni kitob sahifalari orasiga qo‘yishni o‘ylaydi, sen esa nima qilyapsan? Tovus javob berdi: – To‘g‘ri, lekin bu patlar mening jonimdan aziz emas. Chunki bu patlar tufayli meni ovlashadi, jonimga qasd qilishadi. Jon omon qolishi uchun xunuk bo‘lishim kerak. Matndagi nechta so’z tarkibida tovush almashishi yuz bergan?

A) 3 ta

B) 5 ta

C) 4 ta

D) 2 ta

26 / 40

Hilm – ahloqli odamning qimmatbaho libosi. U kiyim turlarining eng chidamli matosidir. Hilm yomon nafsni daydi shamol uchirishidan asraguvchi va ikkiyuzlama munofiqlarning bexuda harakatidan himoya qiluvchidir. Yumshoq ko‘ngillilikni hodisalar to‘la dengizdagi kishilik kemasining langari desa bo‘ladi. Hilmni insoniyat qadrini o‘lchaydigan torozining toshiga tenglashtirsa ham bo’ladi. Ushbu matndagi ajratilgan so’zlarning hech biriga mos bo’lmagan izoh qaysi javobda keltirilgan?

A) so’zi va amali bir bo’lmagan kishi

B) jismoniy jihatdan kuchsiz, zaif

C) qirg’oqqa tashlanib, kemani ushlab turadigan moslama

D) yeyish-ichish, mol-dunyoga bo’lgan ehtiros

27 / 40

Qaysi gap tarkibida subyektiv baho ifodalovchi qo’shimcha qatnashmagan?

A) Shunda sizni azob emas, rohat kutajak.

B) O‘yinga mashg‘ul bo‘lib o‘tirgan olti-yetti yashar qizaloq soy yoqalab kelayotgan kishiga ko‘zi tushib, shodon qiyqiradi.

C) Hoy bolam, manavini bir simir. Ichginang uzilib ham ketgandir sanginani.

D) Kundoshlarning eng kichigi – bu dargohga tushganiga besh oygina bo‘lgan kelinchak – ganjiravonlik Unsinoy chilim solib tutdi.

28 / 40

1) hojib (eshik og‘asi), 2) payg‘om (xabar), 3) degrez (cho‘yandan qozon quyuvchi), 4) yorg‘ichoq (donni maydalash uchun ishlatilgan tosh asbob) 5) bog‘ot (bog‘lar, bog‘li joylar), 6) gisu (soch). Yuqorida keltirilganlardan qaysilari tarixiy so’z hisoblanadi?

A) 2, 5, 6

B) 1, 3, 4

C) 1, 3, 5, 6

D) 1, 2, 3, 4, 6

29 / 40

Qaysi gap tarkibida adabiy nutqning sofligiga futur yetkazuvchi unsurlardan biri – varvarizm uchraydi?

A) Chol salmoqlab gap boshladi: – E xotin, o’lmaydigan odam bormi?

B) Mana, Salomxon aytvotti, xijolat bo’ladigan hech gap o’tmabdi-ku.

C) Shundan buyon mundial saralashidagi omadsizlik termamizni tark etmayapti.

D) Hudaychi Azizbekdan ilgariroqda qo‘riqchilarni ogohlantirib borar, yosh va keksa muhofizlar uni salomlab qarshi olar edilar.

30 / 40

Qaysi javobda taniqli davlat va din arbobi Xoja haqida noto’g’ri fikr keltirilgan?

A) Buxoroda vafot etgan va Bahouddin Naqshband qabri yonida dafn etilgan.

B) Toshkentlik mashhur avliyo Zangi Ota avlodlaridan hisoblanadi.

C) Mashhur “xojagon” silsilasiga asos solgan.

D) Jonibek Sultonga bag’ishlab “Maqsad ul-atvor” nomli doston yozgan.

31 / 40

Qaysi qatorda Fuzuliyning turkiy devonidagi asarlarning miqdori to’g’ri tartiblangan? 1)ruboiy; 2) qasida; 3) g’azal; 4) qit’a a) 42 ta; b) 300 ga yaqin; c) 27 ta; d) 75 ta

A) 1-b; 2-c; 3-d; 4-a

B) 1-d; 2-c; 3-b; 4-a

C) 1-a; 2-c; 3-b; 4-d

D) 1-d; 2-a; 3-b; 4-c

32 / 40

Turli shoirlarning bitiklaridan iborat to’plamga Shekspirning ham to’rt sonetini kiritib, “Otashin ziyoratchi” nomli kitob chiqargan noshir kim?

A) Jaggard

B) F.Meres

C) Sautgempton

D) Ben Jonson

33 / 40

Suluv qizlar burab qo‘yar sochini,
Mard yigit g‘animdan olar o‘chini.
Bag‘ring kuygandayin bo‘zlab yig‘laysan,
Menga aytgin yig‘laganing vajini! “Go’ro’g’lining tug’ilishi” dostonida ushbu parcha kimning tilidan kimga qarata aytilgan?

A) Rustambek tilidan Hiloloyga

B) Hiloloy tilidan Ravshanga

C) Rustambek tilidan Go’ro’g’liga

D) Gajdumbek tilidan Ravshanga

34 / 40

Keltirilgan qaysi so’zlar noto’g’ri izohlangan? 1) tuzuk – nizom; 2) tamaddun – poydevor; 3) daroz – novcha, baland bo‘yli; 4) zarofat – dehqonchilik; 5) aborigenlar – tub joyliklar; 6) azimat -buyuklik.

A) 1, 2, 5

B) 1, 2, 6

C) 2, 4, 6

D) 2, 3, 4

35 / 40

Navoiyning tarixiy-memuar ruhidagi asarlaridan biri keltirilgan javobni toping.

A) “Sab’ati ahhur”

B) “Nazm ul-javohir”

C) “Xamsat ul-mutahayyirin”

D) “Siroj ul-muslimin”

36 / 40

Kechasi ishlayman, kunduzi uxlayman. Ushbu gapda ishtirok etgan qo’shimchalar haqidagi to‘g‘ri hukmni toping.

A) 1 ta so‘z yasovchi, 4 ta munosabat shakli

B) 2 ta so‘z yasovchi, 4 ta munosabat shakli

C) 1 ta so‘z yasovchi, 6 ta munosabat shakli

D) 2 ta so‘z yasovchi, 6 ta munosabat shakli

37 / 40

Qaysi gap tarkibida sovg’a so’zining ma’nodoshi qo’llanmagan?

A) Sizga bu taronam – kuyim armug‘on, Nasr – og‘ir qadam, nazm – chopog‘on.

B) Tilmoch tortiqni oldi va beto‘xtov pristavga yaxshilab tushuntirishni va’da qildi.

C) Qishloq bolalari suyunchi so‘rab borishgan, xonadon sohiblari bolalarga hadyalar berishgan

D) Hovlimiz ziynati jambil, rayhonday, Otam ta’biricha edim boychechak.

38 / 40

Qaysi qatordagi so’zning izohi noto’g’ri keltirilgan?

A) Murshid – Pir yoki eshonga qo‘l berib, so‘fiylik yo‘liga kirgan shaxs

B) Modernizatsiya – Zamonaviy talab va didga moslab o‘zgartirish

C) Kulliyot – Bir adabiy turga mansub asarlarning majmuyi, she’riy to‘plam.

D) Qutidor – Qo‘qon xonligida oliq-soliqlardan to‘plangan pullarni qabul qilib oluvchi, saqlovchi va xon xazinasiga topshiruvchi saroy amaldori.

39 / 40

Bir xil janrga mansub hajviy asarlar keltirilgan qatorni toping.

A) «Adabiyot muallimi», «Chiqdi», «Qiyshiq oyna»

B) «Maskovchi boy ta’rifida», «Dodhohim» «Tuhmatchilar jazosi»

C) «Maysaraning ishi», «Og‘riq tishlar», «Saylov»

D) «Yovuz niyatli kishi», «O‘n ikki stul», «Oltin buzoqcha»,

40 / 40

Abdulla Qodiriy ijodi haqida: “Abdulla Qodiriy iste’dodli, qalbi butun va o’ziga xos ravishdagi shaxs edi… Abdulla Qodiriyning prozasi, birinchi navbatda, g’oyatda hayotiyligi bilan ajralib turadi”, degan haq gaplarni yozgan adib kim?

A) Said Ahmad

B) Abdulla Qahhor

C) Maqsud Shayxzoda

D) Oybek

Baholash mezoni

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 75 foizdan past ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”;

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) berilsin”;

- 74 foizdan 65 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 65 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”

- 64 foizdan 60 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 60 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, mutaxassis (oliy yoki o’rta maxsus, kasb-hunar ma'lumotli o’qituvchi) lavozimiga tushirilsin”