On tili va adabiyot attestatsiya №6

InfoMaster

Mart 4, 2022

128 Ko'rishlar 1 izoh

SaqlashSaqlanganOlib tashlandi 0

OMAD YOR BO'LSIN!

On tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №6

DIQQAT! Endi siz o'z bilmingizni sinab ko'rish bilan birga sertifikatga ham ega bo'lishingiz mumkin.

Sertifikat olish uchun barcha ma'lumotlarni to'g'ri kriting!

e-mail manzilini to'g'ri kriting, barcha ma'lumotlar sizga yuboriladi.
Testda 76% va undan yuqori natija oling va sertifikatni yuklab oling.

1 / 40

Qaysi so’zlarning yozilishida bosh harflar imlosiga amal qilingan?

A) O’zbekiston Respublikasi Prezidenti, Oliy Majlis

B) Marjonbuloq qishlog’i, Birlashgan millatlar tashkiloti

C) Sog’liqni Saqlash Vazirligi, Markaziy Osiyo

D) 21-mart – Navro’z Bayrami, Azamat Shuhrat O’g’li

2 / 40

Umri… mazmuni… millat… dardi… darmon bo’lish… iborat deb bilgan Amir Temur xalqimiz… ardoqli, ulug’ farzandidir. Ushbu gapda nechta so’zdagi nuqtalar o’rniga qaratqich kelishigi qo’shimchasini qo’llash lozim?

A) 3 ta

B) 2 ta

C) 4 ta

D) 5 ta

3 / 40

Shodligim ko‘kka sig‘mas, Bitmas baxtim bor manim. Ushbu gapdagi shevaga xos so`zni belgilang.

A) sig`mas

B) shodligim

C) manim

D) bitmas

4 / 40

“O`z qabohatini ko`rgan kishining o`zgalarning qabohatlarini ko`rmakka vaqti bo`lmas” kabi qissadan hissa Abdulla Avloniyning “Ikkinchi muallim” kitobidagi qaysi qismdan olingan?

A) “Shayx Sa`diy”

B) “Saxiylik”

C) “Xurus ila bo`ri”

D) “Yalg`on do`st”

5 / 40

Quyidagi gapda portlovchi undosh bilan tugagan yopiq bo`g`inlar soni nechta? Ba`zi xo`rozlar raqibni bir choqib, so`ng chekkaga borib tomosha qilib turadi.

A) 5 ta

B) 4 ta

C) 6 ta

D) 3 ta

6 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va raqamlab ko‘rsatilgan bandlarida ro‘y bergan xatoliklar turi moslashtirib ko‘rsatilgan to‘g‘ri javobni belgilang.

a) imloviy xatolik; b) ishoraviy xatolik (punktuatsion); c) uslubiy xatolik (qo‘shimcha qo‘llash bilan bog‘liq xatolik).

A) 1-c, 2-b, 3-a

B) 1-b, 2-c, 3-a

C) 1-b, 2-a, 3-c

D) 1-a, 2-c, 3-b

7 / 40

Quyida berilganlardan tarkibidagi barcha undoshlari jarangsiz til undoshlariga mansub bo’lgan sifatlarni aniqlang. 1) yig’ma; 2) tushuncha; 3) qishki: 4) qaqshatqich: 5) tortinchoq: 6) ostki

A) 2,4,5

B) 1,3,4

C) 3,4,6

D) 3,5,6

8 / 40

Qaysi gapda imloviy xatolik mavjud emas?

A) “Maqtanayapti”, - demang, cho’l havosi yaxshi!

B) Uning qattiq qo’rqqanini ko’rib, gapirolmay, shoshkancha ko’chaga otildi.

C) Podsho vazir-u a’yonlar davrasida otdan tushib, tog’ bag’riga qarab yuribdi.

D) Yurtimizda 9 may xotira va qadrlash kuni sifatida keng nishonlanadi.

9 / 40

Qaysi javobda yetakchi qismi yasama fe’l bo’lgan ko’makchi fe’lli so’z qo’shilmasi ravishdosh shaklida qo’llangan?

A) Birovlarning oldida seni masxaralab tashlaydigan do’stlaringdan voz kech, bunday odamlardan hech qachon haqiqiy do’stlar chiqmaydi.

B) Ular bizni o’sha yerga borishimizni taqiqlab qo’yishgani uchun boshqa joyda o’ynashga qaror qildik.

C) Biz sizning oldingizda kecha bo’lgan voqeaning asl mohiyatini anglab olgani keldik.

D) Onasining ovutishlaridan keyin biroz tinchib qolgan bola qandaydir o’yinchoqni o’ynash bilan ovora edi.

10 / 40

Qaysi gapdagi ajratib ko’rsatilgan so’zda metonimiya usulida ma’no ko’chishi yuz bergan?

Anavi qora ko’ylak Mamatqulning o’g’li-ku! Aytsang, olib ketadi.
Bu ishimizni ko’rgan ko’zlar xursand bo’ladi, rahmatlar aytadi.
Akasining hovlisiga kirishi bilan oshrayhonning yoqimli hidi dimog’ini qitiqladi.
Do’stim, dasturxonga qarang, tortinmang, noz-ne’matlardan oling.

A) 3

B) 4

C) 2

D) 1

11 / 40

O`g`il bu xil suhbatni xushlamasligini bildirib, nigohini pastga olarkan, javobini juda qisqa qildi va bir muddatdan so`ng boshini ko`tarib, otasining holatidan dong qotdi. Cholning jag`i osilgan ko`zlari baqraygan, musichani haydamoqqa ko`tarilgan o`ng qo`li havoda muallaq qolgan. Bamisoli haykal, hatto kiprik qoqmasdi Parchadagi fonetik hodisalar miqdori?

A) 5

B) 3

C) 6

D) 4

12 / 40

Berilgan gaplarning qaysi birida imloviy xatolik uchramaydi?

A) Bilimsiz kishilarning ko`ngli xurafotga moyil bo`ladi. (Abu Rayhon Beruniy)

B) Bahslashish ko`plarning qo`lidan keladi, oddiygina suhbatlashishni esa kamdan-kam kishi uddalaydi.

C) Saxovat go`zallikdan ko`ra abzalroq.

D) Istamay mutoala qilayotgan talaba – qanoatsiz qush ( S.Sheroziy)

13 / 40

Cheksiz dasht, yassi tepaliklar…Me`morning mag`rib tomonda, tepaliklar ustida yarqirab turgan yarim oy o`rog`iga ko`zi tushdi. Ushbu gapda ochiq bo`g`in qatnashgan so`zlar miqdori nechta?

A) 12 ta

B) 19 ta

C) 11 ta

D) 5 ta

14 / 40

“Farhod va Shirin “ dostonida Farhod kimlardan ishq sirlarini o’rganadi? 1) Boniy; 2) Moniy; 3)Qoran; 4) Suhaylo; 5) Suqrot.

A) 1, 3, 4, 5

B) 1, 2, 3, 4, 5

C) 1, 3, 4

D) 1, 2, 3

15 / 40

Qaysi gapda tinish belgisi noto`g`ri qo`yilgan?

A) “Tilga e`tibor – elga e`tibor”.

B) Kitob – eng yaqin sadoqatli do`stimiz.

C) Hozirgi yoshlarga aytar so`zimiz – o`tgan ajdodlarimizga munosib farzand bo`ling.

D) Aytadilar: “Fazilat nasl-u nasab bilan emas, balki odob bilan topiladi”.

16 / 40

Bolam kepti necha tog`lardan osha,
Ikki zulfi gardaniga yarasha,
Po`sht-a, po`sht, tomoshabin jonlarim,
O`lganning nesin qilasizlar tomosha.

Ushbu to`rtlik qaysi xalq doston qahramoni tomonidan aytilgan?

A) Hasanxon

B) Go`rog`li

C) Sultonxon

D) Kuntug`mish

17 / 40

Quyidagi qaysi gaplarda kelishik qo‘shimchasining adabiy til me’yorlariga amal qilinmasdan xato qo‘llanishi kuzatiladi? 1) Biz sizni gazeta sharhi bilan tanishtiramiz; 2) Ularga fikrining ravon so‘zlamoqni o‘rgatish kerak; 3) Qadim zamonga Chin mamlakatida bir ulug‘ podshoh bo‘lgan ekan; 4) O ‘quvchilarga ot va sifatni farqlash vazifasi topshirildi.

A) 2, 3

B) 1, 4

C) 1, 2, 3

D) 2, 3, 4

18 / 40

Bu kun vaslingni tark ayla, tilar jannat zohidlar, Berurlar nasyag`a naqdni, u ne nodon xaloyiqtur? (Atoyi ) Ushbu baytda qanday she`riy san`at qo`llangan?

A) istiora

B) tashbeh

C) ta`did

D) tazod

19 / 40

Navoiyning ”Majolis un-nafois” asarida kim haqida shunday deyilgan: “Xuroson mulkining rangin fozili erdi, ko`p ulum va fununda mohir erdi Sanoe va aruz fanida barcha el ani musallam tutar erdi…?

A) Xondamir

B) Sharafiddin Ali Yazdiy

C) Darvesh Mansur

D) Yahyo Sebak

20 / 40

Og’ilxonada o’nga yaqin tuyoqlarimiz bor. Ostiga chizilgan so’zda ma’no ko’chishning qaysi turi qo’llangan?

A) metafora

B) metonimiya

C) vazifadoshlik

D) sinekdoxa

21 / 40

Hikmatni anglamoqning o‘zi bir hikmatdir. Ushbu gapdagi ismning munosabat shaklini hosil qiluvchi qo‘shimchalar soni nechta?

A) 5 ta

B) 6 ta

C) 3 ta

D) 4 ta

22 / 40

Omon Matjon kimning g`azaliga muxammas bog`lagan?

A) Bobur

B) Fuzuliy

C) Lutfiy

D) Navoiy

23 / 40

Gulxaniyning “Zarbulmasal” asaridagi qaysi masalda “yaxshilik qil suvg’a sol baliq bilur, baliq bilmasa xoliq bilur” deyilgan?

A) “Tuya bilan bo’taloq”

B) “Toshbaqa bilan chayon”

C) “Kabutar bilan zog”

D) “Maymun va Najjor”

24 / 40

“Dunyoning ishlari“ qissasida doimo yaltiroq tugmachali jigarrang kitel kiyib yuradi, gapirganda duduqlanib qoladi, chap qo'li tayoqday osilib turadi. Ushbu ta'rif qaysi qahramonga berilgan?

A) Xo'ja

B) Achinska

C) Egamberdi

D) Ermon buva

25 / 40

O`qib-o`rganmasdan ham foyda-zararning farqiga yeta olaman, degan odamni tentak deb bilmoq kerak. Gapda qaysi kelishik turi yoq?

A) qaratqich kelishigi

B) tushum kelishigi

C) jo`nalish kelishigi

D) chiqish kelishigi

26 / 40

Berilgan zid ma’noli so’zlardan qaysilari fe’l so’z turkumiga oid hisoblanadi? 1) mehnatsevar-dangasa 2) kelmoq-ketmoq 3) yolg’onchi-rostgo’y 4) ost-ust 5) toza-iflos 6) qisqa-uzun 7) urush-tinchlik 8) kulmoq-yig’lamoq.

A) 1, 3

B) 2, 7

C) 5, 6

D) 2, 8

27 / 40

Oybekning “Bolaning ko’ngli podsho” parchasida supuruqsiz, qarovsiz qolgan keng hovli kimniki edi?

A) Musoning

B) Dadaqozining

C) Ahmadning

D) Mirahmat otaning

28 / 40

Ukamni men o`zim barvaqt uyg`otdim. Gapda qaysi turkum so`zlari qatnashgan?

A) ot, olmosh, ot, sifat, fe`l

B) ot, olmosh, olmosh, ravish, fe`l

C) ot, ot, olmosh, ravish, fe`l

D) ot, olmosh, olmosh, sifat, fe`l

29 / 40

Qaysi qatorda kompozitsion usuldagi ot+ot shaklida yasalgan so’z berilgan?

A) otboqar

B) oqqush

C) achchiqtosh

D) karnaygul

30 / 40

Ishda to`g`rilik birovning nafsiga, moliga xiyonat qilmaslik, so`zda to`g`rilik har vaqt rost so`zlamaklikdur. (A.Avloniy) Ushbu gapda qatnashgan yasama so`zlar soni nechta?

A) 5 ta

B) 3 ta

C) 4 ta

D) 6 ta

31 / 40

Barcha gap bo`laklari bir xil so`z turkumi bilan ifodalangan gaplarni toping? 1) Savol – kumush, javob – oltin; 2) Kitob – aql qayrog`i; 3) Hamma nopok, hamma egri, yolg`iz siz to`g`ri. 4) Rostlik –do`stlik, yolg`onchilik – ko`rgulik; 5) Yolg`on yondirar, haqiqat qondirar.

A) 1, 2, 3

B) 1, 2

C) 3, 5

D) 1, 2, 4

32 / 40

Qaysi asar ko’pgina jahon tillariga jami 24 tilga tarjima qilingan va bu asar Janni Rodarining tahsiniga sazovor bo’lgan?

A) “Sariq devni minib”

B) “Shahzoda Plombir”

C) “Shum bola”

D) “Yetti zog’ora qissasi”

33 / 40

Berilgan qo`shimchalardan nechtasi faqat lug`aviy shakl yasovchi qo`shimcha hisoblanadi? -la, - (i)b – ta, - tacha, - roq, - mtir, - gach, - niki, - cha, - xon

A) 7 ta

B) 5

C) 6 ta

D) 8 ta

34 / 40

O`g`lining dardiga sarg`aygan onaning oh-vohlariga chidab bo`lmasdi. Ushbu gapda qaysi turkumga oid so`zlar ishtirok etgan?

A) ot, sifat, olmosh, fe`l

B) ot, undov, sifat, fe`l

C) ot, fe`l, undov

D) ot, sifat, ravish, fe`l

35 / 40

Qaysi gapdagi yordamchi so`z turkumi so`zlarining tarkibi faqat til undoshlaridan iborat?

A) Dono suhbatidan sira qochmagil, ta`sirin o`tkazar senga ham u til.

B) Kiritmalar ham so`z, so`z birikmasi va gap shakllarida bo`lishi mumkin.

C) Jaholat pardasi aql nurini to`sib qo`yadi va oz fursat o`tmay, u jarga qulab halok bo`ladi.

D) Agar yerga topshirsang bir arpa dona, o`rim vaqti berar biri yuz dona.

36 / 40

Mu...llif, ta...mil, ge...log, do...ra, sh...ira, j...iz, m...osh, m...ammo, m...orif, tabi...y, manf...at, ziro...t, insho...t. Qator unli qatnashgan so`zlarning nechtasida nuqtalar o`rniga keng unli qo`yiladi?

A) 12 ta

B) 8 ta

C) 6 ta

D) 10 ta

37 / 40

Qo`shma gap berilmagan javobni toping?

A) Yuksak, teran va atroflicha fikr yurita oladigan va ijtimoiy faoliyatdan el-yurtiga naf yetadigan siymolarnigina mutafakkir deyish mumkin.

B) G`ayratlining yuragi qaynar, g`ayratsizning yuragi o`ynar.

C) Guli yo`q bo`stondan yaproq yaxshi, foydasi yo`q yo`ldoshdan tayoq yaxshi.

D) Do`stlikdan o`tadigan narsa yo`q, shuning uchun do`st orttirish imkoniyatini qo`ldan boy berma.

38 / 40

Zulfiyaning qaysi she`rida H.Olimjonning mashhur she`rida bir misra keltirilgan?

A) “ Baxtim bor ajoyib kishilar aro”

B) “ O`g`lim, sir abo`lmaydi urush”

C) “Bog`lar qiyg`os gulda”

D) “ Bahor keldi seni so`roqlab”

39 / 40

Berilgan gaplarning qaysilarida faqat qo`shimcha tarkibida fonetik hodisa yuzaga kelgan 1) Cholning chapdast, chaqon o`g`li bor, mening ham shunday farzandim bo`lsa edi; 2) Mening ikki bolam bor, ikkisi ham mehribon; 3) Meniki va seniki shu aziz tuproq, ko`z qorachig`iday asraylik, o`rtoq! 4) Otang seni ko`rmadi, chog`i. 5) Har bir kishi kasb-korni mukammal bilmog`i, yaxshi tarbiya olmog`i va yaxshi xulq-odob, fazilatlarga ega bo`lmog`i kerak

A) 1, 2, 3, 4, 5

B) 1, 2, 3, 4

C) 2, 3, 4, 5

D) 2, 4

40 / 40

Berilgan hikmatli so`zlardan qaysi biri fikrlar zanjiridan uzilib qolgan?

A) Har bir kishining fe’li va xulq-atvori o‘z oldiga qo‘ygan maqsadiga intilishida namoyon bo‘ladi. (Gyote)

B) Tabiat kimga aql-idrok, bilim bersa, u ezgu ishlar qilishga qo‘l uradi. (Yusuf Xos Hojib)

C) Aql tarozisida tortib ko‘rilmagan har qanday bilim asossizdir. (Abu Ali ibn Sino)

D) Insonning eng sharafli va buyuk darajasi uning aqlidir. (Abdurauf Fitrat)

Baholash mezoni

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 75 foizdan past ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”;

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) berilsin”;

- 74 foizdan 65 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 65 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”

- 64 foizdan 60 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 60 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, mutaxassis (oliy yoki o’rta maxsus, kasb-hunar ma'lumotli o’qituvchi) lavozimiga tushirilsin”