Ona tili va adabiyot attestatsiya №5

Ona tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №5

1 / 40

Kesimi faqat til undoshlaridan tashkil topgan yasama so’z bilan ifodalangan gapni aniqlang.

A) Tarixni anglash orqali insonda hayotini anglash qobiliyati shakllanadi.

B) Do’stlikka yaramaydigan shaxsning eng yaramasi – chaqimchi.

C) Oshkora yomonlikka nisbatan yasama ezgulikdan inson ko’proq nafratlanadi.

D) Hasad va baxillik nafratdan ham murosasizroqdir.

2 / 40

Ko`zlarim yo`l ustida, kelmadi yor,
Ushbu keng dunyo ko`zimga bo`ldi tor.
Qay qaroqchi oldi yorimning yo`lin,
Mundagi baxtsiz yigit yo`l uzra zor...
Ushbu to`rtlik qaysi asardan olingan?

A) “O`tkan kunlar”

B) “Kecha va kunduz”

C) “Navoiy”

D) “Mehrobdan chayon”

3 / 40

old, ko`ra, orqa, qarab,ro`para, deya, oldin, deb,avval, bo`ylab, keyin, so`ng, atab.
Ushbu vazifadosh ko`makchilardan nechtasi fe`l so`z turkumidan hosil bo`lgan?

A) 6 tasi

B) 10 tasi

C) 7 tasi

D) 5 tasi

4 / 40

Qaysi javobda // belgisi o'rnida tireni qo'yib bo'lmaydi?

A) O'rinsiz g'azab// o'zingga azob

B) A'lo o'qish // bizning va sizning asosiy hamda sharafli vazifamiz

C) Uylar, devorlar, daraxtlar// hammasi qorong'ilikka jimgina cho'kdi

D) Aziz kitobxon // hali katta oilaning qissalari tugamadi

5 / 40

Baland bolaxonali uy. Ushbu jumlada qanday holatda uyning balandligi anglashiladi?

A) Bolaxona so’zidan so’ng to’xtalish bo’lsa

B) So’zlar orasida to’xtalish bo’lsa

C) Ma’noli gap bo’laklarining kengayishidan

D) Baland so’zidan so’ng to’xtalish bo’lsa

6 / 40

Qaysi qatordagi so'zlarda tutuq belgisi unlini undoshdan ajratib talaffuz etilishini ifodalaydi?

A) shu'la, ba'zan

B) mo'jiza, mo'tadil

C) Is'hoq, as'hob

D) qat'iy, jur'at

7 / 40

Qaysi so‘zlar qatorida boshqalari bilan o‘zaro ma’nodoshlik hosil qila olmaydigan so‘z ishtirok etgan?

A) betob, bemor, xasta

B) eplamoq, uddalamoq, sarflamoq

C) yalqov, ishyoqmas, tanbal

D) ayyor, quv, mug‘ombir

8 / 40

“Podshohlarga yaqin yurmoq ajdarga yaqin yurmoqdan xavfli ekanini bilardik… Siz, hali hech narsani ko`rmagan g`o`r go`daklar, chalg`ib ajdar komiga lahm etdek ketdingiz! Polapon vaqtingizdayoq yorug` dunyodan ketdingiz! Ana shunga kuyaman!” Ushbu parcha qaysi asardan olingan?

A) “Uch og`ayni botirlar”

B) “Me`mor”

C) “Zulmat ichra nur”

D) “Yulduzli tunlar”

9 / 40

Tilimizga boshqa tildan kirib kelgan so`zlarning butunlay singib ketishi yoki singib kelmasligiga ko`ra javoblarni moslashtiring.

A) 1-c; 2-d; 3-a; 4-b;

B) 1-c; 2-a; 3-d; 4-b;

C) 1-d; 2-c; 3-b; 4-a;

D) 1-c; 2-a; 3-b; 4-d;

10 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va raqamlab ko‘rsatilgan bandlarida ro‘y bergan xatoliklar turi moslashtirib ko‘rsatilgan to‘g‘ri javobni belgilang.

a) imloviy xatolik; b) ishoraviy xatolik (punktuatsion); c) uslubiy xatolik (qo‘shimcha qo‘llash bilan bog‘liq xatolik).

A) 1-b, 2-c, 3-a

B) 1-b, 2-a, 3-c

C) 1-c, 2-b, 3-a

D) 1-a, 2-c, 3-b

11 / 40

Quyidagi gapda portlovchi undosh bilan tugagan yopiq bo`g`inlar soni nechta? Ba`zi xo`rozlar raqibni bir choqib, so`ng chekkaga borib tomosha qilib turadi.

A) 6 ta

B) 5 ta

C) 3 ta

D) 4 ta

12 / 40

Aruz vaznidagi ramal bahrining asosiy bosh rukni qaysi?

A) faulun

B) foilotun

C) mafoil

D) mafoiylun

13 / 40

“Me’mor” romanida “podsholarga yaqin yurmoq ajdarga yaqin yurmoqlikdan xavflidir”, - deb kim aytgan?

A) Najmiddin Buxoriy

B) Zavrak

C) Zulfiqor

D) Nizomiddin

14 / 40

Qaysi qatordagi gapda yordamchi so`z turkumlarining barcha turi ishtirok etgan?

A) Biroq xirmonga kelishim bilan bu shirin xayollarimdan asar ham qolmay, ko`nglim g`ash bo`ldi.

B) Agar birov xafa qilgan bo`lsa ayt, mana shu tayog`im bilan gardaniga bir tushiray.

C) O`sha kezlarda men shularning hammasini o`z ko`zim bilan ko`rib yurgan bo`lsam ham, ammo tub mohiyatiga uncha tushunib yetmagan edim.

D) Goh ko`chada, goh maktabda uni ko`rib turardim-u, hech yurak yutib gaplasholmasdim.

15 / 40

Qaysi qatordagi gapda olmosh shaxs oti o`rnida kelgan?

A) Shuni bildimki, sensiz hech narsani uddalay olmas ekanman.

B) Ustozimiz juda mehribonlar, shuning uchun barchamiz ularni yaxshi ko`ramiz.

C) Bugun o`ntasini yozishga ulgurdim, ertaga ham shuncha yoza olsam, ishim o`ylaganimdan ko`ra tezroq yakunlanar ekan.

D) Men Azimdan qo`rqmayman, shunchaki uni hurmat qilaman.

16 / 40

Qaysi gapda imloviy xatolik mavjud emas?

A) “Maqtanayapti”, - demang, cho’l havosi yaxshi!

B) Uning qattiq qo’rqqanini ko’rib, gapirolmay, shoshkancha ko’chaga otildi.

C) Yurtimizda 9 may xotira va qadrlash kuni sifatida keng nishonlanadi.

D) Podsho vazir-u a’yonlar davrasida otdan tushib, tog’ bag’riga qarab yuribdi.

17 / 40

Qaysi javobda “Ravshan” dostoni voqealari bayoni to’g’ri berilgan?

A) Ravshanxonning zindonda yotganini eshitgan Go’ro’g’li G’irko’k otini minib, yo’lga chiqadi va uch oylik yo’lni yigirma kunda bosib o’tib, nevarasini dor ostidan qutqarib oladi.

B) Aynoq, Jaynoq, Ersak, Tersak polvonlar Ravshanxon Shirvon elda o’g’il tutingan kampirning o’z farzandlari bo’lib, Qoraxon podsho ulardan juda qo’rqar edi.

C) Zulxumor Ravshanxonning ahvoli haqida ota-onasiga xat bitadi, uni mayna qushning bo’yniga mahkam bog’lab, qushni uchirib yuboradi va mayna qush ham kelib Xon Dallining qo’liga qo’nadi.

D) Go’ro’g’li Gulanorni Ravshanbekka so’rab kelganida Avazxon bundan juda xursand bo’ladi, ammo Ravshanbek Avazxon va uning qizini o’ziga teng ko’rmaydi.

18 / 40

Raviy undosh tovush bilan ifodalangan mutlaq qofiyali baytni toping.

A) Sipehri husn ichinda moh, sen-sen, Zamona xo’blarga shoh, sen-sen.

B) Qaysi gulning men kibi bir andalib zori bor? Qaysi bulbulning seningdek bir guli bexori bor?

C) Bo’lmasa jinsi jamolingg’a xaridor oftob, Ne uchun zarpo’shlig’lar aylar izhor oftob.

D) Mehnat-u alamlarga mubtalo, Uvaysiyman, Qayda dard eli bo’lsa, oshno Uvaysiyman.

19 / 40

Qaysi asarda mahallalarga chayon solig’ini solgani, odamlarni chayon zahri bilan o’ldirgani aytilgan?

A) “O’tkan kunlar”

B) “Zulmat ichra nur”

C) “Yulduzli tunlar”

D) “Ulug’bek xazinasi”

20 / 40

Do’stlikni e’zozlashning zarur sharti do’stlar bilan uchrashib turishdir. Ushbu gapda ismning munosabat shaklini hosil qiluvchi qo’shimchalar soni nechta?

A) 4ta

B) 3ta

C) 6ta

D) 5ta

21 / 40

Qaysi gapda tinish belgisi bilan bog’liq xatolik bor?

A) “Qo’shiq – qalb mulki”, - dedilar ustozimiz.

B) Mahmud Koshg’ariy: “ Botir jangda, dono majlisda sinaladi”, - deb aytgandi.

C) “Millatlarni, elatlarni, - deydi ijodkor, - buyuk do’stlik birlashtiradi”.

D) “Yaxshi do’stni, deyiladi o’zbek xalq maqolida, - yomon kunda sinamoq kerak”.

22 / 40

Qaysi gapda qatnashgan yasama fe’l va yasama otning asosi shakldoshlik xususiyatiga ega?

A) Begona bilan quyon ovlama, Ovlasang ham, otini yoningga bog’lama.

B) Ona yuzin qoplar g’am, chimirgancha qoshini, Asta suyar qo’liga oppoq sochli boshini.

C) Kimki farog’atli kunni istasa, u fe’l-atvorini sozlash lozim.

D) Yog’ayotgan yomg’ir tomchilari ajib ohang bilan derazani tiqillatib chertar edi.

23 / 40

Millatning dahosi, aqli va ruhiyati maqollaridan bilinadi. Ushbu gapda tarkibi faqat til undoshlari va unlilardan iborat bo’lgan nechta so’z qatnashgan?

A) 2

B) 3

C) 1

D) 4

24 / 40

Olimlarni fikriga qaraganda, qulupnay buyrakdagi toshlarni yemirish xususiyatiga ega, shu bilan birga, u buyrakda tosh hosil bo’lishining yo’l qo’ymaydigan tabiiy omillardan biri hisoblanadi.Ushbu gapdagi uslubiy jihatdan noto’g’ri qo’llangan qo’shimchalar sonini aniqlang.

A) 4ta

B) 2ta

C) 3ta

D) 1ta

25 / 40

“Mahbub ul-qulub”da Navoiy:”…hodisalar to’la dengizdagi kishilik kemasining langari desa bo’ladi va insoniyat qadrini o’lchaydigan tarozining toshiga tenglashtirishga ham bo’ladi”, - deya ta’rif qilgan narsa nima?

A) saxovat

B) yaxshilik

C) izzat-hurmat

D) yumshoq ko’ngillilik

26 / 40

Qaysi gapda ko’makchini unga ma’nodosh bo’lgan kelishik qo’shimchasi bilan almashtirish mumkin?

A) Men ham sizlar bilan shahar aylanishga boraman.

B) Xatni olib, ko’k qalam bilan ostiga chizgan satrlarni o’qidi.

C) U do’stining gaplarini diqqat bilan eshitdi.

D) U mumtoz qo’shiqlarni zavq bilan kuylardi.

27 / 40

Musa Jalilning qaysi asari butun mamlakatda katta dovruq qozonadi va davlat mukofoti bilan taqdirlanadi?

A) “Xat tashuvchi”

B) Okopdan xatlar”

C) “Oltin soch”

D) “Ordenli millionerlar”

28 / 40

Qaysi baytda tanosub, tashxis va husni ta’lil she’riy san’atlari qo’llangan?

A) Boshimg’a yoqqan g’am toshi mingdin biricha bo’lmag’ay, Gardun agar ming Besutun yog’dursa farhod ustina,

B) Hech kim mendek, ilohi, yoridin ayrilmasun, Mehribon munis o’shal dildoridan ayrilmasun.

C) Sendek menga bir yori jafokor toipilmas, Mendek senga bir zori vafodor topilmas.

D) Labingdin chun suchuklik qand o’g’urlar, Solurlar el ani suvg’a yalang’och.

29 / 40

Qaysi gapda ajratib ko’rsatilgan so’z birikmasida tobe qismi kelishik qo’shimchasi bilan shakllanmagan?

Havo birdan sovidi-yu, sharros yomg’ir yog’a boshladi.
U kishi yolg’onni haqiqatdan farqlay olar edi.
Nosirjon qayoqqa yurishini bilmay qolgan edi, kimdir uni chaqira boshladi.
Men ham shunga ko’ngan edim, Menga shu ham yetardi.

A) 1

B) 3

C) 2

D) 4

30 / 40

Quyida berilganlardan so’z tarkibi ot+so’z yasovchi qo’shimcha+ lug’aviy shakl yasovchi qo’shimcha + sintaktik shakl yasovchi qo’shimcha tartibida joylashmagan so’zlar ko’rsatilgan javobni aniqlang. 1) she’rxonlarning; 2) bilimdonliging; 3) qayg’urishdi; 4) bostirmada: 5) tushirtirmoq: 6) ranjitdi

A) 1,3,5

B) 2,4,5

C) 3,5,6

D) 1,2,4

31 / 40

Yashash uchun foydali mehnat qilishni anglash insoniylikning birinchi shartidir. Ushbu gapda qatnashgan yasama so’zlar hyaqidagi to’g’ri ma’lumotni toping.

A) Sodda yasama sifat fe’ldan yasalgan

B) Sodda yasama fe’llar otdan yasalgan

C) Sondan yasalgan sifat qatnashgan

D) Fe’ldan yasalgan ot qatnashgan

32 / 40

Qaysi gapdagi ajratib ko’rsatilgan so’zda metonimiya usulida ma’no ko’chishi yuz bergan?

Anavi qora ko’ylak Mamatqulning o’g’li-ku! Aytsang, olib ketadi.
Bu ishimizni ko’rgan ko’zlar xursand bo’ladi, rahmatlar aytadi.
Akasining hovlisiga kirishi bilan oshrayhonning yoqimli hidi dimog’ini qitiqladi.
Do’stim, dasturxonga qarang, tortinmang, noz-ne’matlardan oling.

A) 4

B) 1

C) 2

D) 3

33 / 40

“Shayx Sa’diy” voqeasining hissasini toping.

A) Ustiga kitob ortilgan eshak, Na olim va na donodir beshak.

B) Erta kun arpaga zor bo’lmay desang, Bukun ek, shoyadki, bug’doy non yesang.

C) Arablarda bir so’z bordir, yaxshi boq, Odobsiz boladan yo’g’i yaxshiroq.

D) O’z qabohatini ko’rgan kishining o’zgalarning qabohatlarini ko’rmakka vaqti bo’lmas.

34 / 40

Tuproq to’shagida yotgan ko’p ko’rdim, Qaro yer bag’riga botgan ko’p ko’rdim. Ushbu gapdagi qo’shimchalar haqida berilgan to’g’ri ma’lumotni aniqlang.

A) Egalik qo’shimchasi faqat bitta so’z tarkibida qatnashgan

B) Ushbu gapda shakl yasovchi qo’shimcha ta’sirida so’z imlosida bir unlining tushib qolishi kuzatiladi

C) Ot yasovchi qo’shimcha ta’sirida tovush o’zgarishi bilan yozilgan so’z qatnashgan

D) Faqat bitta so’z tarkibida ikkita munosabat shakli qo’shimchasi qatnashgan

35 / 40

Qaysi gapda tovush o’zgarishi bilan yozilgan ot+ot tipidagi qo’shma sifat qatnashgan?

A) Achchiqtosh xalq tabobatida keng qo’llanib kelingan.

B) U o’zining shirinso’zligi bilan boshqalardan ajralib turardi.

C) Achchiq ko’z yoshlarin ichiga yutdi, Ilojsiz hayotning qo’lidan tutdi.

D) Bolalar ichida eng sheryuragi Odiljon edi.

36 / 40

Qaysi gaplar juftligida berilgan -siz shaxs-son qo’shimchasi har ikki o’rinda ko’plik ma’nosini ifodalab kelgan?

A) Nimaga bitta o’zingiz turibsiz, qolgan yigitlar qani? Oyijon, bugun siz ham borasizmi, iltimos, bora qoling.

B) Kech bo’lib qoldi, qani, turinglar, yigitlar, endi ketasiz. Akramjon, siz hammasini yig’asiz, keyin birga jo’naymiz.

C) Nimaga qarab turibsiz, hammangiz o’z ishingizni davom ettiring. Shunaqa ham uxlaysizmi, turinglar, tush bo’lib ketdi- yu.

D) Hozir mana bu rasmni chizasiz, o’g’lim, keyin ikkovlashib kamchiligini to’ldiramiz. “Siz ham menga juda yoqasiz”, - dedi ustozga.

37 / 40

Quyida berilganlardan tarkibidagi barcha undoshlari jarangsiz til undoshlariga mansub bo’lgan sifatlarni aniqlang. 1) yig’ma; 2) tushuncha; 3) qishki: 4) qaqshatqich: 5) tortinchoq: 6) ostki

A) 1,3,4

B) 3,5,6

C) 3,4,6

D) 2,4,5

38 / 40

Qaysi gapda asosi ot turkumiga oid so’z bilan shakldosh bo’la oladigan sodda yasama so’z mavjud emas?

A) Biz hovli to’ridagi o’yma naqshli eshikka qarab yurdik.

B) Men yozgi ta’tilda “O’tkan kunlar” romanini o’qib chiqmoqchiman.

C) Dildan chiqqan kulgi umrni uzaytiradi.

D) Kuzning sovuq kunlari keldi-yu, yog’ini kelmadi.

39 / 40

Qaysi gapda paronim bilan bog’liq xatolik mavjud?

A) Mevasini ko’tarolmagan shoh qarsillab sindi.

B) Bu kasallikning davosini toppish uchun olimlar astoydil izlanishmoqda.

C) Yo’l yoqasidagi azim yong’oqlar, sizlar ham yaxshi qoling.

D) Xalqimiz uchun o’sha davrlarda bunday tushunchalar butunlay yot edi.

40 / 40

Qaysi javobda yetakchi qismi yasama fe’l bo’lgan ko’makchi fe’lli so’z qo’shilmasi ravishdosh shaklida qo’llangan?

A) Biz sizning oldingizda kecha bo’lgan voqeaning asl mohiyatini anglab olgani keldik.

B) Birovlarning oldida seni masxaralab tashlaydigan do’stlaringdan voz kech, bunday odamlardan hech qachon haqiqiy do’stlar chiqmaydi.

C) Ular bizni o’sha yerga borishimizni taqiqlab qo’yishgani uchun boshqa joyda o’ynashga qaror qildik.

D) Onasining ovutishlaridan keyin biroz tinchib qolgan bola qandaydir o’yinchoqni o’ynash bilan ovora edi.

O'rtacha ball 25%

0%

Ona tili va adabiyot attestatsiya №5

Author: InfoMaster

Ona tili va adabiyot attestatsiya №4

Matematika attestatsiya №6

Ona tili va adaviyot fanidan attestatsiya savollari №14

Ona tili va adabiyot attestatsiya №13

On tili va adabiyot attestatsiya №12

On tili va adabiyot attestatsiya №11

Javob qoldiring

Elementlarni Solishtiring