Fizika abituriyent testi №1

“Turtki” degan ma’noni bildiradigan fizik kattalikni ko’rsating.

Qo’zg’almas blokka massalari 2 kg va 3 kg bo’lgan ikkita yuk vaznsiz ip yordamida osilgan. Yuklar qo’yib yuborilsa, sistemaning og’irlik markazi qanday tezlanish bilan harakatlanadi (m/s²)?

Gorizontal joylashgan quvurning keng qismida suvning oqish tezligi 2 m/s. Agar quvurning keng va tor qismlaridagi statik bosimlar farqi 6 kPa bo‘lsa, quvurning tor qismida suvning tezligi aniqlansin.

Jism yo’lning birinchi yarmini t₁=2 s, ikkinchi yarmini esa t₂=8 s da bosib o’tdi. Agar bosib o’tilgan yo’lning hammasi S = 20 m bo’lsa, harakatning o’rtacha tezligi topilsin (m/s).

Ichki yonuv dvegatelining ishlash jarayonida qaysi taktda klapanlar yopiq bo’ladi?

Zilzila bo’lgan vaqtda yer qimirlashini ko’p hollarda ketma ket ikki marta sezamiz. Bunga sabab nima?

Agar molekulasining o‘rtacha kvadratik tezligi 100 m/s, uning zichligi esa 1,35 kg/m³ bo‘lsa, molekulalarning bosimi qanday bo‘ladi (kPa)?

Vertikal o’rnatilgan naysimon idishcha ustunining balandligi 2 sm bo’lgan yog’ (ρ=800 kg/m³) balandligi 8 sm bo’lgan suv ustiga quyilgan. Suyuqliklarning idish tubiga beradigan umumiy bosimini hisoblang.

Termodinamik jarayonda ideal gazning ichki energiyasi 300 J ga ortib, tashqariga 200 J issiqlik chiqqan. Bu jarayonda gaz qanday ish (J) bajargan?

Xatirchi DAN posti yonidan katta v tezlik bilan avtomobil o'tdi. U post bilan tenglashganda DAN inspektori motosiklda uni quva boshladi. Motosiklning harakatini tekis tezlanuvchan deb hisoblab, motosiklning avtomobilni quvib yetgan paytdagi tezligini aniqlang.

Bikrliklari k₁=1 kN/m va  k₁=3 kN/m  bo’lgan ikki prujina parallel biriktirilgan. Shu tizimning absolyut deformatsiyasi x=5 sm bo’lgan holdagi potensial energiyasini (J) aniqlang.

Massasi т=12,5 kg bо'lgаn jismgа t=10 s dаvоmidа F=8 N kuch uzluksiz ta'sir qiladi. Вundа uning kinеtik еnеrgiуasi Е nесhа joulga yetadi?

Massalari M va m bo’lgan jismlar rasmda ko’rsatilgan kuch bilan silliq gorizontal sirtda tezlanish bilan harakat qilmoqda. M va m jism orasidagi ishqalanish koeffsenti μ. m massali jism sirpanib tushib ketmasligi uchun zarur bo’lgan minimal F kuch ifodasini toping.

Rasmdagi plastinkalar orasidagi bir jinsli elektr maydonda elektron P nuqtadan qo’yib yuborilsa, A plastinkaga qanday tezlik bilan yetib boradi (m/s).

Avtomobil g'ildirаgi 4 s ichida 70 marta ауlаnmоqdа. Avtomobil g'ildirаgining rаdiusi 40 sm bo'lsa, uning tеzligini tорing (π=3).

Rasmdagi katta porshen va uning ustidagi yuk bilan birgalikdagi vazni 100 N. Katta porshen yuzi 4 sm² va sistema ichidagi simob sathlari farqi 10 sm bo’lsa, B nuqtadagi umumiy bosimni toping (kPa). Tashqi atmosfera bosimi 10⁵ Pa ga teng. Simobning zichligi 13600 kg/m³.

U=24 V kuchlanishli tarmoqqa o’zaro ketma-ket ikkita resistor ulandi. Bunda tok kuchi 0,6 A bo’ldi. Rezistorlar parallel ulanganda tarmoqlanmagan qismdagi tok kuchi 3,2 A bo’ldi. Rezistorlarning qarshiliklarini (Ω) toping.

Qo’zg’almas blokka massalari m₁ va m₂ bo’lgan ikkita yuk vaznsiz ip yordamida osilgan. Yuklar qo’yib yuborilsa, sistemaning og’irlik markazi qanday tezlanish bilan harakatlanadi (m/s²)?

A)

B)

C)

D)

Egri chiziqli tekis harakatda tezlik vektorining yo’naishi va moduli qanday o’zgaradi?

Orasidagi masofa 1,6 m bo‘lgan qo‘sh (ikki) simli o‘zgarmas elektr toki uzatish liniyasi simlarining har bir metr uzunligiga to‘g‘ri keluvchi o‘zaro ta’sir kuchini toping. O‘tkazgichlardan o‘tayotgan tok kuchining qiymatini 40 A ga teng deb oling (mN).

Kichik yog’och bo’lagi havoda 125 m balandlikdan tashlab yuborildi. U yerga qancha voqtda tushadi. Havoning qarshiligini hisobga oling.

Jism yorug’lik tezligida harakatlansa, Quyosh sistemasi o’rin olgan bizning gallaktikamizning bir chetidan ikkinchi chetiga borish uchun qancha vaqt ketadi?

Mazmuniga mos ravishda nuqtalar o`rnini to`ldiring. Agar qattiq jismning istalgan nuqtasiga biriktirilgan to‘g‘ri chiziq harakat davomida o‘zining dastlabki holatiga parallel bo‘lib qolsa, bunday harakatga … deb ataladi.

Rasmda ko’rsatilgan vazni 300 N bo’lgan sterjen vaznlari 250 N va 300 N bo’lgan bo’yoqchini ko’tarib turibdi. Sterjen osilgan iplarning birining taranglik kuchi 400 N. Sistema muvozanatda bo’lishi uchun ikkinchi ipning taranglik kuchi qancha bo’lishi kerak(N).

Geliy gazi yerning tortish kuchini yengib, atmosferadan chiqib ketishi uchun uni qanday haroratgacha qizdirish kerak? Geliy gazining molyar massasi 4 g/mol, Yerning radiusi R=6370 km.

Buyum va tasvir orasidagi masofa 9 sm. Agar tasvir 2 marta kattalashgan bo‘lsa, linzaning fokus masofasi (sm) qanday?

Doimiy kuchlanish manbaiga 1 Ω qarshilikka ega bo‘lgan rezistor ulangan. Agar manbaga ikkita shunday resistor ketma-ket ulansa, tok kuchi 1,5 marta o‘zgaradi. Manbaning ichki qarshiligi (Ω) nimaga teng?

Rasmda ko’rsatilgan A va C disklar tasmali B uzatma yordamida tekis aylanmoqda. r_A=10 sm, r_c=20 sm. Agar birinchi disk burchak tezligi w_A=3 rad/s bo’lsa, C diskning aylanish davrini toping (s).π=3.

Rasmda tasvirlangan to’pponchadan 15 g massali o’q uzilganda, o’q ipga osilgan 3 kg massali yog’ochga kirib qolib, uni 10 sm balandlikkacha ko’tarishi uchun o’qning tezligi v qanday bo’lishi kerak?

Rasmda ko’rsatilgan m=20 kg massali L uzunlikdagi stergen va uning ustiga qo’yilgan M=40 kg massali brusok ikkita tayanchlarda muvozanatda turgan bo’lsa, chap tayanchning reaksiya kuchi F1 ni toping(N).