On tili va adabiyot attestatsiya №11

InfoMaster

Iyul 12, 2022

379 Ko'rishlar 2 izohlar

SaqlashSaqlanganOlib tashlandi 1

OMAD YOR BO'LSIN!

On tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №11

DIQQAT! Endi siz o'z bilmingizni sinab ko'rish bilan birga sertifikatga ham ega bo'lishingiz mumkin.

Sertifikat olish uchun barcha ma'lumotlarni to'g'ri kiriting!

e-mail manzilini to'g'ri kriting, barcha ma'lumotlar sizga yuboriladi.
Testda 76% va undan yuqori natija oling va sertifikatni yuklab oling.

1 / 40

1. Berilgan qo`shimchalardan nechtasi ham so`z yasovchi, ham lug`aviy shakl yasovchi, ham sintaktik shakl yasovchi qo`shimcha vazifasini bajara oladi?

-ar, - y, -ish, -ib, - gan, - lab, - a, - ka.

A) 4 tasi

B) 3 tasi

C) 5 tasi

D) 7 tasi

2 / 40

2. Qaysi javobda // belgisi o'rnida tireni qo'yib bo'lmaydi?

A) Aziz kitobxon // hali katta oilaning qissalari tugamadi

B) O'rinsiz g'azab// o'zingga azob

C) A'lo o'qish // bizning va sizning asosiy hamda sharafli vazifamiz

D) Uylar, devorlar, daraxtlar// hammasi qorong'ilikka jimgina cho'kdi

3 / 40

3. Ravon so`zlash ko`nikmasini egallamaslik, fikrning quyilib kelmasligi natijasida nutq oqimida yuzaga keladigan uzilishni, qanday bo`lmasin “yopish”, keying gapni o`ylab toppish uchun e-e-e, xo`o`sh, shu, aytaylik ,gap shundaki birliklarini nutqda ko`p qo`llash…?

A) kanselarizm

B) vulgarizm

C) parazit so`zlar

D) varvarizm

4 / 40

4. Tog’ning ko’rki tosh bilan, odamning ko’rki bosh bilan. Ushbu maqolda qaysi so’z turkumiga oid so’zlar ishtirok etgan?

A) ot, sifat, bog’lovchi

B) ot, sifat, ko’makchi

C) ot, bog’lovchi

D) ot, ko’makchi

5 / 40

5. Qaysi gapda tinish belgisi bilan bog’liq xatolik bor?

A) “Qo’shiq – qalb mulki”, - dedilar ustozimiz.

B) “Yaxshi do’stni, deyiladi o’zbek xalq maqolida, - yomon kunda sinamoq kerak”.

C) Mahmud Koshg’ariy: “ Botir jangda, dono majlisda sinaladi”, - deb aytgandi.

D) “Millatlarni, elatlarni, - deydi ijodkor, - buyuk do’stlik birlashtiradi”.

6 / 40

6. O`g`lining dardiga sarg`aygan onaning oh-vohlariga chidab bo`lmasdi. Ushbu gapda qaysi turkumga oid so`zlar ishtirok etgan?

A) ot, fe`l, undov

B) ot, sifat, ravish, fe`l

C) ot, sifat, olmosh, fe`l

D) ot, undov, sifat, fe`l

7 / 40

7. Darhaqiqat, shunday illatlar borki, ular harom: jamiyatning olg’a qadam qo’yishiga to’sqinlik qiladi. Barcha yomonliklar kaliti va odam umrining kushandasi – “oq ajal”ga ruju qo’yish qanchadan qancha oilalarning buzilib, farzandlarini yetim qolishiga sababchi bo’ladi. Hali balog’at ostonasidan o’tmagan bolalarning qing’ir ish va bezorilikka qo’l urishi esa ota-onalar qaddini egib, sha’nini toptaydi. Bugun raqamli iqtisodiyotga o’tish jarayonining tezlashishi natijasida taraqqiyot kushandasining payi qirqilmoqda. Yoshlarimiz halol va haromnni farqlab olishlari, shubhasiz jamiyatga tushkan qurtlar olamining kamayishiga olib keladi. Insoniyat kelajagiga qora tamg’a bo’lgan bu illatlarni oynayi jahon va hayot ko’zgusi orqali ayovsiz fosh qilish, adolat qo’rg’oni hukmiga topshirish davr talabidir. Ushbu matnda necha o’rinda tasviriy ifoda qo’llangan?

A) 8ta

B) 7ta

C) 6ta

D) 9ta

8 / 40

8. Kitob Xalqaro kenglik Stansiyasi dunyodagi 5 ta yirik rasadxonalardan biridir. AQSHda ikkita, Yaponiya va Italiyada bittadan ana shunday obyekt allaqachon muzeyga aylantirilgan. Kitobdagi bu maskanda esa asteroidlar himoyasi dasturi hamda kosmik ekologiya doirasida izlanishlar olib borilmoqda. Stansiyaga kuniga yuzdan ortiq mahalliy va xorijiy say yohlar tashrif buyuradilar. Astronomik tadqiqotlarni o‘rganishga qiziqqan yoshlar uchun hududda koinotga sayohat qilish va yulduzlarni kuzatishga moslash tirilgan pavilyon ham qurilgan. („kitobsayyoh.uz“ dan) Berilgan matnda ajratib ko`rsatilgan so`zlarning nechtasining oxirgi bo`g`ini urg`uli bo`g`in hisoblanadi?

A) 5 tasi

B) 7 tasi

C) 6 tasi

D) 4 tasi

9 / 40

9. Qaysi javobda berilgan sifatlar belgini ta`kidlab, kuchaytirib ifodalagan?

A) Sayyohlar chaqqon-chaqqon harakatlar bilan qirga ko`tarila boshlashdi.

B) Shirinsuxan, oqko`ngil insonlar mevali darxtga o`xshaydi.

C) Menga o`xshash esli-hushli yigitga zoriqib o`tirgan ekan.

D) Tuproq qatlami qalin, sersuv yerlarda o`sgan archalar yo`g`on va bo`ydor bo`ladi.

10 / 40

10. Keltirilgan qaysi so’zlar noto’g’ri izohlangan? 1) tuzuk – nizom; 2) tamaddun – poydevor; 3) daroz – novcha, baland bo‘yli; 4) zarofat – dehqonchilik; 5) aborigenlar – tub joyliklar; 6) azimat -buyuklik.

A) 2, 4, 6

B) 1, 2, 5

C) 2, 3, 4

D) 1, 2, 6

11 / 40

11. Uning hikoyalari chiqqan jurnallar, gazetalar qo`lma -qo`l bo`lib ketardi. Romanlarini o`qish uchun navbat kutib turganlarning sanog`iga yetib bo`lmasdi. Chunki adib inson ruhining sirli va nozik jihatlarini chuqur ta`sirli va haqqoniy aks ettirardi. Ushbu tarif kim haqida ?

A) Xudoyberdi To`xtaboyev

B) Ernest Seton Tompson

C) Abdulla Qahhor

D) Abdulla Qodiriy

12 / 40

12. Yasalish asosi yasama so’z bo’lgan faoliyat- jarayon otini belgilang.

A) terimchi

B) ustachilik

C) ezmalik

D) ko’rik

13 / 40

13. “Buvim mening bolaligimni turli ertak va qo`shiqlar bilan bezagan. U meni turli davralarga, to`y hashamlarga o`zi bilan birga olib borardi ” Ushbu xotiralar qaysi adib hayotidan?

A) Chingiz Aytmatov

B) Abdulla Avloniy

C) Hamid Olimjon

D) Xudoyberdi To’xtaboyev

14 / 40

14. Men ketgan so’ng uydan chiqib o’tirma, Do’st yig’latib, dushmanimni kuldirma. Berilgan qo’shmisrada qaysi kelishik shakllari ham belgili, ham belgisiz qo’llangan?

A) chiqish va tushum

B) chiqish

C) tushum

D) qaratqich

15 / 40

15. Aytishlaricha, Iskandar taxtga o’tirgach, jahonda u tasarruf qilmagan joy qolmadi. Dunyoning barcha shohlari uning qulllug;ini ado etishni o’zlariga sharaf deb bildilar. Yetti iqlim dur-u javohirlari uning xazinasi sari oqib keldi. Yurti obod, xalqi farovon bo’ldi. Dunyoning jami oqil-u donishmandlarini jam etdiki, barcha ilm-u ma`rifat sirlari u uchun ayon bo’ldi. Shunday jahongir shoh ajal oldida ojiz qolib vasiyat qiladi: “ Meni ko’mish uchun qabristonga olib borayotganda tobutdan bir qo’limni tashqariga chiqarib qo’ying, toki unga boqqan kishilar yeti iqlimni olgan, yeti falak mushkulini hal qilgan qudratli hukmdor oxir oqibat bu dunyoni tark etib, quruq qo’l bilan u dunyoga ketayotganini ko’rsinlar. So’nggi yo’lga ketar ekanman, istaymanki, menday jahongirning dunyodan quruq qo’l bilan ketayotgani mol-dunyo to’plashga ruju qo’ygan odamlar uchun ibrat bo’lsin”. Iskandardek qudratli shohning mol-u mulki o’ziga vafo qilmadi, ammo uning adli, ilm-u urfoni tillarda doston bo’lib qoldi, zero insonning umri davomida to’plagan mol-u dunyosi bebaqodir. Undan faqat ezgu amallargina yodgor bo’lib qoladi.

Matndagi tagiga chizib ko’rsatilgan so’zlardan birortasining ham ma`nosiga mos kelmaydigan izohni aniqlang.

A) Faxr, iftixor, faxrlanishga arziydigan narsa

B) Obod, yashnagan, baxtiyor

C) Koinot, olam, falak, osmon

D) Egalik qilmagan, ixtiyoriga oolmagan, xo’jayinlik qilmagan.

16 / 40

16. Qaysi gapda yasalish asosi yasama sifat bo’lgan ot ishtirok etgan?

A) Garchi bu ishga o’ta sezgirlik bilan yondashgan bo’lsa ham, natijasidan biroz cho’chib turardi.

B) U qisiq ko’zlari bilan dengiz ufqiga boqar ekan, shodligini yashirolmay toqatsizlanayotgan bolaning holatini ham sezib turardi.

C) Eshkakchilar ham ajblanib, bola ko’rsatgan tomonga qarashdi.

D) Bo’ron tinimsiz guvullab turganida yonginadagi arava tagidan o’tib, Zavrak bilan Zulfiqor emaklab kirib kelishdi.

17 / 40

17. Qaysi qatorda sinonim so’zlar xato berilgan?

A) dastur-reja

B) xor-zor

C) et-go’sht

D) nasim-yel

18 / 40

18. U nimadir: hammada bor, biroq hech kim yodga olmaydi? Ushbu gapdagi olmoshlar va ularning ma`no turini aniqlang.

A) 4 ta: ko’rsatish, gumon, belgilash, bo’lishsizlik

B) 4 ta: ko’rsatish va so’roq olmoshlari

C) 4 ta: kishilik, so’roq, belgilash va bo’lishsizlik olmoshlari

D) 3 ta: kishilik, gumon, bo’lishsizlik

19 / 40

19. Vazifasi jihatdan bir turga mansub bo’lmagan qo’shimcha ketma-ket qo’shilgan so’zni aniqlang.

A) sinfimdan

B) chidamli

C) uyqusirab

D) atama

20 / 40

20. Qaysi gapda o’z paronimi bilan turli turkumga mansub bo’la oladigan so’z qatnashgan?

A) Xalq ganjin yulmoqqa cho’zilgan qo’lga Biz alvon guldasta tutibmiz faqat.

B) Zaruriy muolajalar qilingandan keyin bemorning sog’ligi xiyla yaxshilandi.

C) Shoh bolasida yurt va sipoh, darvesh bolasiga masjid-u xonaqoh kerak.

D) Xira ko’zlar bilan suratga boqdi, U hamon o’shanday, so’zlamas hamon.

21 / 40

21. O’sha kuni bu gapni eshitgan ukam toza asabiylashdi. Ushbu gapda ismlar guruhiga mansub so’zlar nechta?

A) 5 ta

B) 4 ta

C) 3 ta

D) 6 ta

22 / 40

22. Aytishlaricha, Iskandar taxtga o’tirgach, jahonda u tasarruf qilmagan joy qolmadi. Dunyoning barcha shohlari uning qulllug;ini ado etishni o’zlariga sharaf deb bildilar. Yetti iqlim dur-u javohirlari uning xazinasi sari oqib keldi. Yurti obod, xalqi farovon bo’ldi. Dunyoning jami oqil-u donishmandlarini jam etdiki, barcha ilm-u ma`rifat sirlari u uchun ayon bo’ldi. Shunday jahongir shoh ajal oldida ojiz qolib vasiyat qiladi: “ Meni ko’mish uchun qabristonga olib borayotganda tobutdan bir qo’limni tashqariga chiqarib qo’ying, toki unga boqqan kishilar yeti iqlimni olgan, yeti falak mushkulini hal qilgan qudratli hukmdor oxir oqibat bu dunyoni tark etib, quruq qo’l bilan u dunyoga ketayotganini ko’rsinlar. So’nggi yo’lga ketar ekanman, istaymanki, menday jahongirning dunyodan quruq qo’l bilan ketayotgani mol-dunyo to’plashga ruju qo’ygan odamlar uchun ibrat bo’lsin”. Iskandardek qudratli shohning mol-u mulki o’ziga vafo qilmadi, ammo uning adli, ilm-u urfoni tillarda doston bo’lib qoldi, zero insonning umri davomida to’plagan mol-u dunyosi bebaqodir. Undan faqat ezgu amallargina yodgor bo’lib qoladi.

Qaysi javobda quyidagi gap matn mazmuniga mos ravishda to’g’ri davom ettirilgan? Shoh Iskandar…

A) Bitmas xazina, ko’p boylik o’z hayotining asosiy mazmuni ekanligini tushunibdi.

B) Umrining so’ngida dunyoning ko’plab xalqlarini o’ziga tobe qilganidan g’ururlanibdi.

C) Umrining so’ngida bu dunyoning o’tkinchi , bevafo ekanligini anglab yetibdi.

D) O’z xazinalari, boyliklari bilan birga ko’mishlarini vasiyat qilibdi.

23 / 40

23. Qaysi asar inson hayotida muhim o`rin tutadigan aql, ilm -ziyo, insof va adolat, yaxshi xulq, va muomala madaniyati, din etiqod davlatni idora qilish xalqlar va elatlarning ahil do`stona munosabatda bo`lishlari haqida mulohaza yuritiladi?

A) Avaz O`tar “Saodat ul- iqbol”

B) Sadiy Sheroziy “Bo`ston”

C) Abay “Nasihatlar”i

D) Alisher Navoiyning “Mahbub ul qulub”

24 / 40

24. Quyida keltirilgan fe`llarning qaysilari majhul nisbatda? 1) cho’zildi; 2) qayrildi; 3) maqtandi; 4)qoqildi; 5) berildi; 6) gavdalandi; 7) tashlandi; 8) huvillagan.

A) 1,2,4,5,7

B) 2,5,6,7

C) 3,4,6.8

D) 1,5,7

25 / 40

25. Kimyogar ba`zi ismlar haqida suhbatlashgandan keyin uning zehniga, ma`lumotining kengligiga taajjublanganini yashirmadi. Ushbu gapda nechta ism turlangan?

A) 8 ta

B) 7 ta

C) 9 ta

D) 6 ta

26 / 40

26. Bu qadar past bino deb o’ylamagan edim. Gapda qo’llangan sifat turkumiga mansub so’z haqidagi to’g’ri mulohazani belgilang.

A) asliy, soda tub sifat, ozaytirma darajada

B) nisbiy, sodda yasama, oddiy daraja

C) nisbiy, sodda tub sifat, ozaytirma darajada

D) asliy, sodda tub sifat, oddiy darajada

27 / 40

27. Bu romanda insonning hayotdagi o`rni undan talab etiladigan fidoiylik, halollik, vijdonlilik, adolatparvarlik, xususuiyatlari to`g`risida keng mushohada yuritiladi. Qaysi asar to`g`risida ?

A) “Abadiyat qonuni”

B) “O`zbekiston” qasidasi

C) “Hellados”

D) “Zulmat ichra nur”

28 / 40

28. Qish oqshomi derazamga urilar kumush. Ma`no ko’chish turini aniqlang.

A) metonimiya

B) vazifadoshlik

C) sinekdoxa

D) metafora

29 / 40

29. Quyidagi ruboiyda qo’llangan she`riy san`atni toping. Ko’z birla qoshing yaxshi, qabog’ing yaxshi, Yuz birla so’zing yaxshi, dudog’ing yaxshi. Eng birla menging yaxshi, saqog’ing yaxshi, Bir- bir ne deyin, boshdin ayog’ing yaxshi.

A) tajnis

B) talmeh

C) irsoli masal

D) tanosub

30 / 40

30. “Turon” nomli jamiyat ochgan va shu jamiyat qoshida shu nomli teatr tashkil qilgan shoir kim?

A) Mirmuhsin

B) Hamza

C) Oybek

D) Avloniy

31 / 40

31. Hujjatli qissa yozgan adib haqida qaysi qatorda ma`lumot berilgan?

A) Mustaqillik yillarida “Adolat manzili” nomli romanini yozgan

B) Urush yillarida “Shodligim”, “Tabassum” nomli kitoblari nashr etilgan.

C) Ilk asari “Studentlar” nomi bilan nashr etilgan

D) Romani 24 tilga tarjima qilinib, Janni Rodari tahsiniga sazovor bo’lgan

32 / 40

32. “Yiqilgan polvon alamini kulib yengadi” Ushbu jumla qaysi asardan?

A) “Yulduzli tunlar”

B) “Kecha va Kunduz”

C) “Yulduzlar mangu yonadi”

D) “Dunyoning ishlari”

33 / 40

33. Qaysi qatordagi barcha so’zlar to’g’ri yozilgan?

A) tatbiq, tadqiq, krepdeshin, keldiku

B) shukr, ozmuncha, biroz,ma`sul, yashang-e

C) fojia, xohlamoq, tarozi, shukur

D) hasharot, naqarot, talafot, imtixon

34 / 40

34. Qo’shimcha qo’shilishi bilan asosida tovush almashishi bo’ladigan so’zlar qatorini toping.

A) o’rin, gurs

B) qayir, qalb

C) past, terak

D) tara, sovi

35 / 40

35. Har ikkala qismi ham yasama so’zdan iborat juft sifatlarni toping. 1) ilmiy-ommabop; 2) aqlli-hushli; 3) uyma-uy; 4) meva-chevali; 5) qishin-yozin.

A) 1,2,5

B) 2,4,5

C) 1,3,5

D) 1.2

36 / 40

36. “…jurnalist do`stim bor. Juda dilkash yigit. Faqat doim shoshib yuradi ” ushbu tarif “Dunyoning ishlari” qissasidan qaysi hikoyadan olingan?

A) “Oy quyoshdan nur oladi”

B) “Kaltakesakning dumi”

C) “Pistachi”

D) “Havas”

37 / 40

37. Yig’loqi bolani kaltaklab o’zgartrib bo’lar ekanmi? Berilgan gapda so’z yasovchilar qaysi turkumdagi so’zlarga qo’shilgan?

A) fe`l, ot, sifat

B) fe`l, ot, sifat, olmosh

C) olmosh, ot, fe`l

D) fe`l, ot

38 / 40

38. Qaysi gapda paronimlarni qo’llash bilan bog’liq xatolik uchraydi?

A) Esi past odamning dimog’I baland bo’ladi.

B) Toshbaqa guldan-gulga qo’nib yurgan kapalakka g’ashi keldi.

C) O’choqdagi lahja cho’g’ hali sovimagan.

D) Posbon uxlagach, Mirzo Ulug’bekni Ko’ksaroy tagidagi lahmdan olib chiqmoqchi edi

39 / 40

39. Qaysi javobda tushum kelishigining ikki o’rinda belgili qo’llanishi uchraydi?

A) Lozim siza har tilni biluv ona tilidek, Bilmakka oni g’ayrat eting, foida kondir.

B) Jonim chiqadir dard ila, jononima ayting, Men xasta gado holini sultonima ayting.

C) Ko’rgali husningni zor-u mubtalo bo’ldim sanga, Ne balolig’ kun edikim, oshno bo’ldim sanga.

D) Quyosh yuzing ko’rib yerga yiqildi, Adoqing tufroqini surma qildi.

40 / 40

40. T va d tovushlarining birlashtiruvchi belgilarini toping. 1) til oldi; 2) portlovchi; 3) jarangsiz; 4) sirg’aluvchi; 5) jarangli.

A) 1,3,4,5

B) 1.2

C) 1,2,3

D) 2.3

Baholash mezoni

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 75 foizdan past ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”;

- 75 foiz va undan yuqori ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, oliy malaka toifasi (bosh o’qituvchi lavozimi) berilsin”;

- 74 foizdan 65 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, birinchi malaka toifasi (yetakchi o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 65 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi)ga tushirilsin”

- 64 foizdan 60 foizgacha ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tdi, ikkinchi malaka toifasi (katta o’qituvchi lavozimi) saqlansin”;

- 60 foizdan kam ko’rsatgichga ega bo’lsa - “Attestatsiyadan o’tmadi, mutaxassis (oliy yoki o’rta maxsus, kasb-hunar ma'lumotli o’qituvchi) lavozimiga tushirilsin”