Ona tili va adabiyot attestatsiya №4

Ona tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №4

1 / 40

O’n oy davom etgan tergov azoblaridan so’ng adib “sovetlartga qarshi targ’ibot qilgan”likda ayblanib, 10 yil muddatga ozodlikdan mahrum etilgan ijodkorning ijodi bilan bog’liq to’g’ri ma’lumotni aniqlang?

A) Ushbu ijodkorning asarlarida ona yurti – O’zbekiston tabiati, uning zahmatkash xalqi mehnatini sharaflab yozgan she’rlari o’zining samimiyligi, ohangdorligi, o’quvchining eng nozik tuyg’ularini qo’zg’ata olishi bilan zamonlar sinovidan o’tib kelmoqda.

B) Ijodkorning asarlaridan birida ulug’ mutafakkir Alisher Navoiyning ziddiyatlarga to’la hayoti tasvirlangan.

C) Ijodkorning ijodidagi bosh mavzu nima deb so’ralsa, yurtga, tabiatga oshiqlik, bolalik xotiralariga sadoqat, o’z xalqidan faxrlanish, uni chin dildan sevish va ardoqlash, deb aytish mumkin.

D) Ushbu ijodkor qalamiga mansub asar o’tgan asrning 60- yillarida, Navoiy tavalludining 525 yilligi arafasida yaratilgan edi.

2 / 40

Voqea-hodisa, shaxs-narsani nomlash uchun ishlatilgan (bir so‘z yoki so‘z birikmasi bilan ifodalangan) qisqa gapdan so‘ng ishlatiladigan tinish belgisi qaysi gapda qo`llangan?

A) Yashash. Bu – orzular qanotin kermoq. Yashash. Bu – muhabbat gullarin termoq. (O. Matjon)

B) Podshoh o‘sha bolani yoniga o‘tqazib, undan so‘rabdi: Mening uyim chiroylimi yoki otangnikimi?

C) Ko‘klamoyim, ko‘kingdan ber bir chimdim! ( M. Yusuf )

D) She’rim! Yana o‘zing yaxshisan! ( U. Nosir )

3 / 40

Umri… mazmuni… millat… dardi… darmon bo’lish… iborat deb bilgan Amir Temur xalqimiz… ardoqli, ulug’ farzandidir. Ushbu gapda nechta so’zdagi nuqtalar o’rniga qaratqich kelishigi qo’shimchasini qo’llash lozim?

A) 5 ta

B) 2 ta

C) 4 ta

D) 3 ta

4 / 40

Sonor undoshlar haqida berilgan qaysi fikr to’g’ri emas?

A) Sonor undoshlar jarangsiz juftiga ega emas.

B) Sonorlarga mansub undoshlardan bittasi lab undoshi sanaladi.

C) Sonorlarga mansub undoshlardan ikkitasi sirg’aluvchi undoshlar sanaladi.

D) Sonorlar jarangli va jarangsiz undoshlar sanaladi.

5 / 40

Kesimi faqat til undoshlaridan tashkil topgan yasama so’z bilan ifodalangan gapni aniqlang.

A) Hasad va baxillik nafratdan ham murosasizroqdir.

B) Tarixni anglash orqali insonda hayotini anglash qobiliyati shakllanadi.

C) Oshkora yomonlikka nisbatan yasama ezgulikdan inson ko’proq nafratlanadi.

D) Do’stlikka yaramaydigan shaxsning eng yaramasi – chaqimchi.

6 / 40

Quyida berilgan gapda nechta yasama so'z bor? Oybek domla nihoyatda tiyraklik bilan, ko'pchilik nomdor insonlarda juda kam uchraydigan samimiyat va bolalarcha beg'uborlik bilan opaning gaplarini tasdiqladi.

A) 6 ta

B) 7 ta

C) 8 ta

D) 5 ta

7 / 40

Qaysi qatorda olmosh gap o‘rnida kelgan?

A) Toshkent qadimiy va navqiron shahar, u yerda hashamatli binolar qad rostlamoqda.

B) Homid toshni o'n marta ko’tardi, men ham shuncha ko'tarishni orzu qilaman.

C) Maftuna guruhimizdagi eng a’lochi qiz,

D) Shuni bilingki, urush qurbonsiz bo‘lmaydi

8 / 40

Qaysi gapdagi modal so‘z fikrga ishonch munosabatini bildiradi?

A) Darhaqiqat, to‘y to‘ydek bo‘lsin.

B) Sizni ham tinch qo‘yishmayapti, chog‘i.

C) Siz, shubhasiz, bu testni yecha olasiz.

D) Aytishlaricha, uchta davlatda biznesi bor ekan.

9 / 40

Qaysi gapda 2 o‘rinda imloviy xatolikka yo‘l qo‘yilgan?

A) Do‘stim, ko‘rmayapsan-da, oy botib, yulduzlar birin-ketin so‘nib borayapti.

B) Ona tilimiz orqali biz o‘z fikrimizni shakllantiramiz,o‘ylaymiz, mushohada yurutamiz.

C) Odam onadan tug‘ilib-oq ma’naviyatli, ma’rifatli bo‘lib qolmasligini yaxshi tushinasiz.

D) Unutmangki, tanbal, bezori, sharobxo‘r, fosiq kishi manaviy nogiron degan so‘zdir.

10 / 40

Qaysi qatorda so’zlar alifbo tartibida berilgan?

A) G’isht, hayo, kasr, o’zbek

B) Belbog’, dehqon, fikr, kishi

C) Sabr, niyat, oqil, ro’mol

D) Ulug’, cho’pon, el, botir

11 / 40

“Vatanjon”, “Yer”, “Tinch kunlar” kabi she`rlar muallifi qaysi javobda berilgan?

A) Mirtemir

B) Asqad Muxtor

C) Anvar Obidjon

D) Zulfiya

12 / 40

Quyidagi qaysi javobda “ayirmoq” so`zi “xillab alohidalamoq” ma`nosida kelyapti?

A) Bobo Qambar dutorga loyig`ini ayirib olib, yo`nib charxlayapti.

B) Shoymurod o`ttizdan o`n beshni ayirdi.

C) Sardor janjallashyotgan o`quvchilarni ayira boshladi.

D) Gulhayo sovchi kelganini eshitib, es-hushidan ayrila yozdi.

13 / 40

O`tkir Hoshimovning “Dunyoning ishlari” qissasi haqida berilgan ma`lumotlardan noto`g`risini toping

A) 2.4

B) 1.3

C) 1.2

D) 1.4

14 / 40

“O`z qabohatini ko`rgan kishining o`zgalarning qabohatlarini ko`rmakka vaqti bo`lmas” kabi qissadan hissa Abdulla Avloniyning “Ikkinchi muallim” kitobidagi qaysi qismdan olingan?

A) “Saxiylik”

B) “Xurus ila bo`ri”

C) “Shayx Sa`diy”

D) “Yalg`on do`st”

15 / 40

Quyidagi qaysi asarda yoshligida adashib shakar deb tuz yeb qo`ygan, lekin katta bo`lganida tuz yeb, shakar yegandek jilmayib turishgan majbur bo`lgan obraz uchraydi?

A) Turob To`la, “Yetti zog`ora qissasi”

B) O`tkir Hoshimov, “Dunyoning ishlari”

C) O`tkir Hoshimov, “Ikki eshik orasi”

D) G`afur G`ulom, “Shum bola”

16 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si ma’lumotlari asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va matnning uchinchi bandida nechta ravish ishtirok etgan?

A) 4 ta

B) 5 ta

C) 3 ta

D) 2 ta

17 / 40

...yomon bilan yurmagan, yomon joyda turmagan ekanlar. Ushbu ta`rif qaysi asarda keltirilgan va qaysi personajlarga nisbatan qo`llangan?

A) “Mehrobdan chayon”da Anvarning o`rtoqlari

B) “Uch og`a-ini botirlar” ertagida botirlar

C) “Uloqda” hikoyasida Turg`unning o`rtoqlari

D) “Ravshan” dostonida kallar

18 / 40

Qaysi qatordagi gapda olmosh shaxs oti o`rnida kelgan?

A) Bugun o`ntasini yozishga ulgurdim, ertaga ham shuncha yoza olsam, ishim o`ylaganimdan ko`ra tezroq yakunlanar ekan.

B) Men Azimdan qo`rqmayman, shunchaki uni hurmat qilaman.

C) Shuni bildimki, sensiz hech narsani uddalay olmas ekanman.

D) Ustozimiz juda mehribonlar, shuning uchun barchamiz ularni yaxshi ko`ramiz.

19 / 40

E.Vohidovning qaysi asarida xalqlar, millatlar, dinlar o’rtasidagi nizolar bashariyatga naqadar katta falokatlar olib kelishi teran tasvirlangan?

A) “Quyosh maskani”

B) “Ruhlar isyoni”

C) “Nido”

D) “Palatkada yozilgan doston”

20 / 40

Qaysi gapda yasama sifatning asosi faqat portlovchilardan iborat?

A) Qaynoqqina choy damlab keling.

B) Ishonchli manbalarga tayanib ish ko`rdik

C) Negadir yuzing so`lg`in, nima bo`ldi senga?

D) Osmon shunday tiniqki, qarab to`ymaysan.

21 / 40

Shunda arilar bularning ahvolini ko`rib, bular ham bizga o`xshagan och qolganlardan ekan, deb qayoqqa ketishayotganini so`rabdi. (“Susambil”)

Ushbu gapda jami necha marta fonetik hodisa kuzatilgan?

A) 4 ta

B) 2 ta

C) 1 ta

D) 3 ta

22 / 40

Adabiy nutqning sofligiga putur yetkazuvchi unsurlar qaysilar?

1)shevaga xos so`z, ibora, grammatik shakllar, urg`u va talaffuz; 2)o`rinsiz qo`llangan chet so`z va so`z birikmalari (varvarizmlar); 3)dag`al, haqorat so`z va iboralar (vulgarizmlar); 4)“ishlamaydigan” yoki parzit so`zlar; 5)idoraviy so`z va iboralar (kanselyarizmlar).

A) 1, 2, 3, 4

B) 1, 2, 3, 4, 5

C) 3, 4

D) 2, 3, 4

23 / 40

“Ko`p o`tmay, bozorning odatdagi tashvishi, to`poloni boshlandi. Bolalarning qiy-chuvi, sigir-buzoqlarning ma`rashi bilan dallollarning “Bor baraka”si qo`shilib, yaqindagina osoyishtalik hukm surgan qaqroq daryoga bahor toshqinidek jon kirdi”.

Ushbu jumlalar qaysi asarda uchraydi?

A) “Yulduzli tunlar”

B) “Me`mor”

C) “Ravshan”

D) “Qiyomat qarz”

24 / 40

N. Dumbadzening zamonaviy mavzudagi qaysi asarlarida insonlarning bir-biriga munosabatidagi odamiylik, oqibat singari fazilatlar ulug'langan?

A) «Oq bayroqlar», «Quyosh kechasi»

B) «Qishloq bolalari», “Abadiyat qonuni”

C) «Men, buvim, Iliko va Illarion», «Abadiyat qonuni»

D) «Quyoshni ko‘ryapman», «Kukaracha»

25 / 40

Tog’ning ko’rki tosh bilan, odamning ko’rki bosh bilan. Ushbu maqolda qaysi so’z turkumiga oid so’zlar ishtirok etgan?

A) ot, sifat, ko’makchi

B) ot, ko’makchi

C) ot, sifat, bog’lovchi

D) ot, bog’lovchi

26 / 40

Muqimiy “Qoqondan Farg’onaga” qilgan sayohatida qaysi qishloqning odamlarini “charchashni bilmas yursalar, purzor ketmon ursalar, vaqti namozga kelsalar, masjid soriga lang ekan” deya ta’riflaydi?

A) Nursux

B) Yayfan

C) Beshariq

D) Rafqon

27 / 40

Berilgan misralarning qaysi birida tardi aks san`ati qo`llangan?

A) Kuchum yetguncha ko`p qildim vafolar Vafoli qulni asrar podshohlar podshohlar

B) Menga dushvor erur sensiz tirilmoq, Senga men bo`lmasam ey jon, ne g`amdur

C) Ko`z yoshim tuproq ila gar qotila Kelmagayman javridin haqqo tila

D) Zulfung cheriki jamol mulkin, Oldi ko`zing ittifoqi birla

28 / 40

1989–1998 yillarda xalqimiz istiqlolining ilk nishonalaridan biri – “Cho‘lpon” nashriyotida bosh muharrir, direktor bo‘lib ishlagan ijodkorning asari qaysi qatorda berilgan?

A) “Atrofimizdagi qiziqchilar”

B) “Sartarosh qo`shig`i”

C) “Tandir haqida ertak”

D) “Tug`ishganlar qaytdi ”

29 / 40

Quyidagi gapda portlovchi undosh bilan tugagan yopiq bo`g`inlar soni nechta? Ba`zi xo`rozlar raqibni bir choqib, so`ng chekkaga borib tomosha qilib turadi.

A) 5 ta

B) 4 ta

C) 6 ta

D) 3 ta

30 / 40

Vazifasi jihatidan bir turga mansub bo’lgan qo`shimchalar ketma-ket qo’shilgan so’zni aniqlang.

A) oqishroq

B) ko`rsat

C) isitkich

D) qizdirsa

31 / 40

1995-yil 24-avgustda qabul qilingan imlo qoidalari ko`ra qaysi qatorda narsaning biror maqsad, ish uchun mo’ljallanganligini bildiruvchi qo’shma ot berilmagan?

A) tokqaychi

B) qiymataxta

C) ko’zoynak

D) qizilishton

32 / 40

Saodat soatini soatsozga sozlatdi. Ushbu tez aytishdagi so`z yasovchi qo`shimchalar tarkibida nechta jarangli sirg`aluvchi undoshlar bor?

A) 1 ta

B) 2 ta

C) 3 ta

D) Bunday qo`shimcha mavjud emas

33 / 40

Saodat kampir uni chaqaloqligida xuddi shu supada beshikka belab tebratardi. Uch yoshga kirguncha shu supada bag`rida olib yotgandi. Bo`rixon do`mboqqina bola bo`lgandi. Uni yomon ko`zdan asrasin, deb kiyimlariga tumor-u ko`zmunchoqlar taqib qo`yardi. (“Qora ko`z majnun”) Ushbu gapda jami necha marta fonetik hodisa kuzatilgan?

A) 6 ta

B) 4 ta

C) 7 ta

D) 8 ta

34 / 40

Aruz vaznidagi ramal bahrining asosiy bosh rukni qaysi?

A) mafoiylun

B) mafoil

C) faulun

D) foilotun

35 / 40

“Me’mor” romanida “podsholarga yaqin yurmoq ajdarga yaqin yurmoqlikdan xavflidir”, - deb kim aytgan?

A) Nizomiddin

B) Zavrak

C) Zulfiqor

D) Najmiddin Buxoriy

36 / 40

Qaysi qatordagi gapda yordamchi so`z turkumlarining barcha turi ishtirok etgan?

A) Agar birov xafa qilgan bo`lsa ayt, mana shu tayog`im bilan gardaniga bir tushiray.

B) O`sha kezlarda men shularning hammasini o`z ko`zim bilan ko`rib yurgan bo`lsam ham, ammo tub mohiyatiga uncha tushunib yetmagan edim.

C) Biroq xirmonga kelishim bilan bu shirin xayollarimdan asar ham qolmay, ko`nglim g`ash bo`ldi.

D) Goh ko`chada, goh maktabda uni ko`rib turardim-u, hech yurak yutib gaplasholmasdim.

37 / 40

“Kamlikning kamoli bordir,

Manmanlikning zavoli bordir…”,

“O`zingdan kattani uchratsang pir bil,

O`zingni er bilsang, birovni sher bil…”

kabi hikmat darajasiga ko`tarilgan baytlar qaysi dostonda uchraydi?

A) “Rustamxon”

B) “Alpomish”

C) “Kuntug`mish”

D) “Ravshan”

38 / 40

Qaysi gap tarkibida fe`l yasovchi qo`shimcha bilan omonim bo`la oladigan fe`llarning munosabat shakli qatnashmagan?

A) Uning sovuqdan lablari ko`karib ketgan.

B) Farovonlik istasang, baxtli bo`lganingda ham do`st-yor orttir.

C) Yaxshi gap bilan ilon inidan chiqar.

D) O`sha paytlar u Toshkentda yashardi.

39 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va raqamlab ko‘rsatilgan bandlarida ro‘y bergan xatoliklar turi moslashtirib ko‘rsatilgan to‘g‘ri javobni belgilang.

a) imloviy xatolik; b) ishoraviy xatolik (punktuatsion); c) uslubiy xatolik (qo‘shimcha qo‘llash bilan bog‘liq xatolik).

A) 1-a, 2-c, 3-b

B) 1-b, 2-c, 3-a

C) 1-b, 2-a, 3-c

D) 1-c, 2-b, 3-a

40 / 40

Qaysi so`zning asosi quyi keng unlilar va jarangli undoshlardan tashkil topgan?

A) ma`nodosh

B) noo`rin

C) qo`nim

D) qanotli

O'rtacha ball 0%

0%

Ona tili va adabiyot attestatsiya №4

Author: InfoMaster

Fizika attestatsiya №5

Ona tili va adabiyot attestatsiya №5

Ona tili va adaviyot fanidan attestatsiya savollari №14

Ona tili va adabiyot attestatsiya №13

On tili va adabiyot attestatsiya №12

On tili va adabiyot attestatsiya №11

Javob qoldiring

Elementlarni Solishtiring