Fizika abituriyent testi №1

Qattiq jismlarda bo’ylama to’lqin tarqalish tezligini hisoblovchi formulani ko’rsating. ρ - zichlik, Е – muhit uchun Yung moduli, G – siljish moduli.

Bir tomoni n-turdagi, ikkinchi tomoni p-turdagi yarim o‘tkazgichda p-sohasini manbaning musbat qutbiga, n-sohasini manfiy qutbiga ulanganda tok o’tadimi?

Jismga    kuchlar tasir qilmoqda. Jismga tasir qiluvchi natijaviy kuchni toping.

Rasmda ko’rsatilgan A va C disklar tasmali B uzatma yordamida tekis aylanmoqda. r_A=10 sm, r_c=20 sm. Agar birinchi disk burchak tezligi w_A=3 rad/s bo’lsa, C diskning aylanish davrini toping (s).π=3.

Rasmda ko’rsatilgan hol uchun o’tkazgichga ta’sir qiluvchi Amper kuchi yo’nalishini aniqlang.

Rasmda tasvirlangan to’pponchadan 15 g massali o’q uzilganda, o’q ipga osilgan 3 kg massali yog’ochga kirib qolib, uni 10 sm balandlikkacha ko’tarishi uchun o’qning tezligi v qanday bo’lishi kerak?

Balandligi 80 sm bo’lgan silliq gorizontal stol ustida v=5 m/s tezlik bilan dumalab ketayotgan sharcha stol chetiga borib, sirtidan uzulganidan qancha vaqt o’tib yerga tushadi?

Rasmdagi katta porshen va uning ustidagi yuk bilan birgalikdagi vazni 100 N. Katta porshen yuzi 4 sm² va sistema ichidagi simob sathlari farqi 10 sm bo’lsa, B nuqtadagi umumiy bosimni toping (kPa). Tashqi atmosfera bosimi 10⁵ Pa ga teng. Simobning zichligi 13600 kg/m³.

Doimiy kuchlanish manbaiga 1 Ω qarshilikka ega bo‘lgan rezistor ulangan. Agar manbaga ikkita shunday resistor ketma-ket ulansa, tok kuchi 1,5 marta o‘zgaradi. Manbaning ichki qarshiligi (Ω) nimaga teng?

Vertikal o’rnatilgan naysimon idishcha ustunining balandligi 2 sm bo’lgan yog’ (ρ=800 kg/m³) balandligi 8 sm bo’lgan suv ustiga quyilgan. Suyuqliklarning idish tubiga beradigan umumiy bosimini hisoblang.

Rasmda ko’rsatilgan vazni 300 N bo’lgan sterjen vaznlari 250 N va 300 N bo’lgan bo’yoqchini ko’tarib turibdi. Sterjen osilgan iplarning birining taranglik kuchi 400 N. Sistema muvozanatda bo’lishi uchun ikkinchi ipning taranglik kuchi qancha bo’lishi kerak(N).

Real gazlar uchun Van-der-Vaals tenglamasi to’g’ri yozilgan qatorni ko’rsating.

A)B)C)

Suv уа olmosning absolyut sindirish kо'rsаtkiсhlагi mos rаvishdа 4/3 уа 2,4 ga teng bo'lsa, yorug'lik nurining tezligi suvdan olmosga o'tishda necha mаrtа о'zgаrаdi?

Qorli tog' cho’qqisidan bola сhanani qo'zg'atib boshlang’ich 6 m/s tezlik berdi. Сhаna tog' asosiga yetganda 26 m/s tezlikka erishdi. Agaг qor bilan chana оrasidаgi ishqalansih hisobga оlinmasа, chana qanday balandlikdan (m) tusha boshlagan?

Akumlyator qanday vazifani bajaradi?

A va В nuqtalar orasidagi qarshilikni aniqlang (Ω). Har bir rezistorning qarshiligi 1 Ω ga teng.

To‘lqin uzunligi 0,4 μm, intensivligi bir xil I bo‘lgan ikkita kogerent yorug‘lik nuri bir nuqtada uchrashdi. Nurlarning yo‘llar farqi 1,4 μm ga teng bo‘lsa, bu nuqtada yorug‘lik intensivligi qanday qiymatga ega bo‘ladi?

Yerdan 25 m balandlikdan yuqoriga  tezlik bilan otilgan jism yerdagi chuqurlikka tushguncha 5,6 s vaqt sarfladi. Chuqurlik balandligini toping. (g=10 m/s² deb olinsin.)

Mashina o’z tezligini har 3 s da 9 m/s ga oshiradi. U o’z tezligini 6 m/s dan 12 m/s gacha oshirguncha qancha yo’l (m) yuradi?

O‘tmishda yurtimizda «Qo‘qon arava» nomi bilan mashhur aravalar ishlatilgan. Ularning g‘ildiraklari otning bo‘yidan ham baland qilib yasalgan. Buning sababi nimada?

Hajmi 85 l bo`lgan vannada 80<sup>0</sup> li suv bor. Uning temperaturasini 30<sup>0</sup> ga tushirish uchun qancha, massa -20<sup>0</sup> C li muz solish kerak (g). Suvning solishtirma issiqlik sig`imi 4,2 kJ/(kg*K ); muzning solishtirma issiqlik sig`imi 2,1 kJ/(kg*K ); muzning solishtirma erish issiqligi 336 kJ/kg.

Gorizontal tekislikda 5 kg massali jismga kuch tasir qilib, tezlanish bilan harakatlanmoqda. Kuchning gorizontal va vertikal tashkil etuvchilari mos holda, F_x=20 N va F_y=30 N bo’lsa, jismning tezlanishini toping.

G'ozning tinch suvga nisbatan tezligi 4 m/s. Agar u 6,5 minut davomida oqimga qarshi suzsa qancha mаsоfаgа siljigan bo'ladi? Oqim tezligi 2 m/s.

Buyum va tasvir orasidagi masofa 9 sm. Agar tasvir 2 marta kattalashgan bo‘lsa, linzaning fokus masofasi (sm) qanday?

Quyidagi yadro reaksiyasining noma’lum mahsuli qanday zarradan iborat?

Gorizontal joylashgan quvurning keng qismida suvning oqish tezligi 2 m/s. Agar quvurning keng va tor qismlaridagi statik bosimlar farqi 6 kPa bo‘lsa, quvurning tor qismida suvning tezligi aniqlansin.

Qo’zg’almas blokka massalari m₁ va m₂ bo’lgan ikkita yuk vaznsiz ip yordamida osilgan. Yuklar qo’yib yuborilsa, sistemaning og’irlik markazi qanday tezlanish bilan harakatlanadi (m/s²)?

A)

B)

C)

D)

Induksiyasi 0,2 T bo’lgan magnit maydondagi elektronning aylanma orbita bo’ylab aylanish chastotasi topilsin (MHz). Elektronning massasi m=9,1^.10^-31 kg, zaryadi e=-1,6^.10^-19 C.

FIK i 30 % bo’lgan domkrat buragichining uzunligi 40 sm va u har aylanganda uning prujinasi 5 mm ko’tariladi. F_w=2,7 kN og’irlikdagi yukni ko’tarishi uchun uning yelkasi uchidan qanday gorizontal kuch bilan burash kerak?

Ikkita bir xil sharlarning massa markazlari orasidagi masofa 20 m. Ularning massalari mos ravishda m1=5 kg m2=8 kg. Sharlarning tortishish kuchi F aniqlansin (pN). Gravitatsiya doimiysi G=6,67^.10^-11 N^.m²/kg².