Ona tili va adabiyot attestatsiya №4

Ona tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №4

1 / 40

Berilgan qo`shimchalardan nechtasi ham so`z yasovchi, ham lug`aviy shakl yasovchi, ham sintaktik shakl yasovchi qo`shimcha vazifasini bajara oladi?

-ar, - y, -ish, -ib, - gan, - lab, - a, - ka.

A) 5 tasi

B) 4 tasi

C) 3 tasi

D) 7 tasi

2 / 40

Qaysi javobda imloviy xato yozilgan so’zlar soni ikkita?

A) Zebi yuragida tugulib yotgan zo’r tugunni yechib yuborgan edi.

B) O’rtadagi xontaxtada sovub qolgan kabob va meva-cheva bor edi.

C) Yaxshilik qilsang, ohirigacha yaxshilik qilgin, zinxor minnat qilma.

D) Qor urib turgan bir kun edi. Birdan ko’chada dod-faryod ko’tarilib qoldi.

3 / 40

Jabr-u jafolardan o’tgan, endigina sening qo’lingdan tutgan, seni yo’qotib qo’ymaslik maqsadida bor vujudi bilan sen uchun yashayotganlarning orzusisan, mustaqillik! Ushbu gapda qo’llangan yasama so’zlar soni nechta?

A) 5 ta

B) 3ta

C) 2 ta

D) 4 ta

4 / 40

O’n oy davom etgan tergov azoblaridan so’ng adib “sovetlartga qarshi targ’ibot qilgan”likda ayblanib, 10 yil muddatga ozodlikdan mahrum etilgan ijodkorning ijodi bilan bog’liq to’g’ri ma’lumotni aniqlang?

A) Ushbu ijodkor qalamiga mansub asar o’tgan asrning 60- yillarida, Navoiy tavalludining 525 yilligi arafasida yaratilgan edi.

B) Ijodkorning asarlaridan birida ulug’ mutafakkir Alisher Navoiyning ziddiyatlarga to’la hayoti tasvirlangan.

C) Ijodkorning ijodidagi bosh mavzu nima deb so’ralsa, yurtga, tabiatga oshiqlik, bolalik xotiralariga sadoqat, o’z xalqidan faxrlanish, uni chin dildan sevish va ardoqlash, deb aytish mumkin.

D) Ushbu ijodkorning asarlarida ona yurti – O’zbekiston tabiati, uning zahmatkash xalqi mehnatini sharaflab yozgan she’rlari o’zining samimiyligi, ohangdorligi, o’quvchining eng nozik tuyg’ularini qo’zg’ata olishi bilan zamonlar sinovidan o’tib kelmoqda.

5 / 40

Odil Yoqubov qalamiga mansub “Olma gullaganda” asarining janrini aniqlang.

A) hikoyalar to’plami

B) roman

C) qissa

D) pyesa

6 / 40

Vatanning baxti, porloq istiqloli, yorqin kelajagi uchun yashash, kerak bo'lganda jon fido etish shu zaminda yashayotgan har bir inson uchun ham farz, ham qarzdir. Parchada qanday fonetik o'zgarishlar ro'y bergan?

A) tovush almashishi va orttirilishi

B) tovush almashishi

C) tovush tushishi va tovush almashishi

D) tovush tushishi

7 / 40

Quyidagi gapda ochiq bo`g`inlarning nechtasi keng unli bilan tugagan? Ilmdan bir shu’la dilga tushgan on, Aniq bilursankim, ilm bepoyon.

A) 2ta

B) 4ta

C) 3ta

D) 6ta

8 / 40

Qaysi qatorda berilgan so‘zlarning ma’nolarini farqlovchi undoshlar jarangli yoki jarangsizligiga ko‘ra ham, til qismlarining harakatiga ko‘ra ham o‘zaro farqlanadi?

A) chiroq – yiroq

B) xilof – g‘ilof

C) sanoq – sadoq

D) boshlamoq – boplamoq

9 / 40

Kesimi faqat til undoshlaridan tashkil topgan yasama so‘z bilan ifodalangan gapni aniqlang.

A) A)Hasad va baxillik nafratdan ham murosasizroqdir.

B) B)Oshkora yomonlikka nisbatan yasama ezgulikdan inson ko‘proq nafratlanadi.

C) C)Tarixni anglash orqali insonda hayotni anglash qobiliyati shakllanadi.

D) D)Do‘stlikka yaramaydigan shaxsning eng yaramasi − chaqimchi.

10 / 40

Qaysi qatorda asosidan -iy, -an, -ot qo‘shimchalari orqali yangi so‘z yasash mumkin bo‘lgan so‘z qo‘llangan?

A) Ijodkor yoshlarga adib bilan bo‘lgan suhbat yoqmagan ko‘rinadi.

B) Shaxmatni boshlagandan keyin xayolparastlik odati yo‘qola bordi.

C) Nimaga asoslanib bunday deganini sira tushuna olmayapman.

D) Qonunchilikda bu kabi holatlar nazarda tutilmagan emish.

11 / 40

Paxtafurush cholning holiga ko`p achindi va yerini haydab olgani bitta emas, ikkita xo`kiz berdi, lekin “kichkinagina” sharti bor. Ushbu gapdagi ko`chim turini aniqlang.

A) kinoya

B) sinekdoxa

C) metafora

D) metonimiya

12 / 40

Imloviy xatoliklar bo`yicha javoblarni moslashtiring.

A) 1-c; 2-b; 3-d; 4-a;

B) 1-c; 2-d; 3-a; 4-d;

C) 1-b; 2-d; 3-a; 4-c;

D) 1-b; 2-d; 3-c; 4-a;

13 / 40

Quyidagi qaysi asarda yoshligida adashib shakar deb tuz yeb qo`ygan, lekin katta bo`lganida tuz yeb, shakar yegandek jilmayib turishgan majbur bo`lgan obraz uchraydi?

A) O`tkir Hoshimov, “Dunyoning ishlari”

B) Turob To`la, “Yetti zog`ora qissasi”

C) O`tkir Hoshimov, “Ikki eshik orasi”

D) G`afur G`ulom, “Shum bola”

14 / 40

Qaysi gapda egalik qo'shimchalari qo'shilishi natijasida so'zlar imlosida tovush tushishi va tovush ortishi hodisalari ro'y bergan?

A) Buningiz institutni bitiradi-ya, kelajagi haqida ham bir o'ylab ko'ring, hadeb erkalatmasdan.

B) Ikkala qiz ham og'zini ochmay jim o'tirishar, bunisi ham, unisi ham miq etmasdi.

C) Oltovlon ola bo'lsa, og' zidagini oldirar, to'rtovlon tugal bo'lsa, ko'kdagini undirar.

D) Qalb qiynog'i og'ir bo'ladi, ko'nglingizni ezib qo'yadi, shuning uchun pushaymon bo'ladigan ishlarga yo'l qo'ymang.

15 / 40

Urush oyoqlagan sayin umidim kuchaya boshladi. Ushbu gapdagi ostiga chizilgan so`zning ma`nodoshi qaysi gapda qo`llangan?

A) Kuz oxirlab qoldi,lekin hali ham yomg`irdan darak yo`q.

B) Bir soatdan keyin Sevinch uydan tandir olib keladi.

C) O`quvchilar testni maroq bilan yecha boshlashdi.

D) Bugun testdan so`ng marketolog Gulhayo hamma o`qituvchilarni mehmon qiladi.

16 / 40

1995-yil 24-avgustda qabul qilingan imlo qoidalari ko`ra qaysi qatorda narsaning biror maqsad, ish uchun mo’ljallanganligini bildiruvchi qo’shma ot berilmagan?

A) tokqaychi

B) qiymataxta

C) qizilishton

D) ko’zoynak

17 / 40

Saodat kampir uni chaqaloqligida xuddi shu supada beshikka belab tebratardi. Uch yoshga kirguncha shu supada bag`rida olib yotgandi. Bo`rixon do`mboqqina bola bo`lgandi. Uni yomon ko`zdan asrasin, deb kiyimlariga tumor-u ko`zmunchoqlar taqib qo`yardi. (“Qora ko`z majnun”) Ushbu gapda jami necha marta fonetik hodisa kuzatilgan?

A) 8 ta

B) 7 ta

C) 6 ta

D) 4 ta

18 / 40

Muqimiy “Qoqondan Farg’onaga” qilgan sayohatida qaysi qishloqning odamlarini “charchashni bilmas yursalar, purzor ketmon ursalar, vaqti namozga kelsalar, masjid soriga lang ekan” deya ta’riflaydi?

A) Beshariq

B) Nursux

C) Rafqon

D) Yayfan

19 / 40

Saodat soatini soatsozga sozlatdi. Ushbu tez aytishdagi so`z yasovchi qo`shimchalar tarkibida nechta jarangli sirg`aluvchi undoshlar bor?

A) 1 ta

B) 3 ta

C) Bunday qo`shimcha mavjud emas

D) 2 ta

20 / 40

Tog’ning ko’rki tosh bilan, odamning ko’rki bosh bilan. Ushbu maqolda qaysi so’z turkumiga oid so’zlar ishtirok etgan?

A) ot, sifat, ko’makchi

B) ot, sifat, bog’lovchi

C) ot, bog’lovchi

D) ot, ko’makchi

21 / 40

“Me’mor” romanida “podsholarga yaqin yurmoq ajdarga yaqin yurmoqlikdan xavflidir”, - deb kim aytgan?

A) Zavrak

B) Nizomiddin

C) Zulfiqor

D) Najmiddin Buxoriy

22 / 40

Qaysi qatordagi gapda yordamchi so`z turkumlarining barcha turi ishtirok etgan?

A) O`sha kezlarda men shularning hammasini o`z ko`zim bilan ko`rib yurgan bo`lsam ham, ammo tub mohiyatiga uncha tushunib yetmagan edim.

B) Goh ko`chada, goh maktabda uni ko`rib turardim-u, hech yurak yutib gaplasholmasdim.

C) Agar birov xafa qilgan bo`lsa ayt, mana shu tayog`im bilan gardaniga bir tushiray.

D) Biroq xirmonga kelishim bilan bu shirin xayollarimdan asar ham qolmay, ko`nglim g`ash bo`ldi.

23 / 40

“Ko`p o`tmay, bozorning odatdagi tashvishi, to`poloni boshlandi. Bolalarning qiy-chuvi, sigir-buzoqlarning ma`rashi bilan dallollarning “Bor baraka”si qo`shilib, yaqindagina osoyishtalik hukm surgan qaqroq daryoga bahor toshqinidek jon kirdi”.

Ushbu jumlalar qaysi asarda uchraydi?

A) “Yulduzli tunlar”

B) “Me`mor”

C) “Qiyomat qarz”

D) “Ravshan”

24 / 40

Qaysi gapda yasama sifatning asosi faqat portlovchilardan iborat?

A) Osmon shunday tiniqki, qarab to`ymaysan.

B) Ishonchli manbalarga tayanib ish ko`rdik

C) Qaynoqqina choy damlab keling.

D) Negadir yuzing so`lg`in, nima bo`ldi senga?

25 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va raqamlab ko‘rsatilgan bandlarida ro‘y bergan xatoliklar turi moslashtirib ko‘rsatilgan to‘g‘ri javobni belgilang.

a) imloviy xatolik; b) ishoraviy xatolik (punktuatsion); c) uslubiy xatolik (qo‘shimcha qo‘llash bilan bog‘liq xatolik).

A) 1-b, 2-c, 3-a

B) 1-a, 2-c, 3-b

C) 1-c, 2-b, 3-a

D) 1-b, 2-a, 3-c

26 / 40

“Kamlikning kamoli bordir,

Manmanlikning zavoli bordir…”,

“O`zingdan kattani uchratsang pir bil,

O`zingni er bilsang, birovni sher bil…”

kabi hikmat darajasiga ko`tarilgan baytlar qaysi dostonda uchraydi?

A) “Rustamxon”

B) “Alpomish”

C) “Ravshan”

D) “Kuntug`mish”

27 / 40

Berilgan misralarning qaysi birida tardi aks san`ati qo`llangan?

A) Kuchum yetguncha ko`p qildim vafolar Vafoli qulni asrar podshohlar podshohlar

B) Ko`z yoshim tuproq ila gar qotila Kelmagayman javridin haqqo tila

C) Menga dushvor erur sensiz tirilmoq, Senga men bo`lmasam ey jon, ne g`amdur

D) Zulfung cheriki jamol mulkin, Oldi ko`zing ittifoqi birla

28 / 40

Shunda arilar bularning ahvolini ko`rib, bular ham bizga o`xshagan och qolganlardan ekan, deb qayoqqa ketishayotganini so`rabdi. (“Susambil”)

Ushbu gapda jami necha marta fonetik hodisa kuzatilgan?

A) 4 ta

B) 1 ta

C) 2 ta

D) 3 ta

29 / 40

1989–1998 yillarda xalqimiz istiqlolining ilk nishonalaridan biri – “Cho‘lpon” nashriyotida bosh muharrir, direktor bo‘lib ishlagan ijodkorning asari qaysi qatorda berilgan?

A) “Tandir haqida ertak”

B) “Tug`ishganlar qaytdi ”

C) “Atrofimizdagi qiziqchilar”

D) “Sartarosh qo`shig`i”

30 / 40

Qaysi so`zning asosi quyi keng unlilar va jarangli undoshlardan tashkil topgan?

A) ma`nodosh

B) qanotli

C) noo`rin

D) qo`nim

31 / 40

Vazifasi jihatidan bir turga mansub bo’lgan qo`shimchalar ketma-ket qo’shilgan so’zni aniqlang.

A) oqishroq

B) ko`rsat

C) qizdirsa

D) isitkich

32 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si ma’lumotlari asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va matnning uchinchi bandida nechta ravish ishtirok etgan?

A) 4 ta

B) 5 ta

C) 3 ta

D) 2 ta

33 / 40

E.Vohidovning qaysi asarida xalqlar, millatlar, dinlar o’rtasidagi nizolar bashariyatga naqadar katta falokatlar olib kelishi teran tasvirlangan?

A) “Quyosh maskani”

B) “Nido”

C) “Ruhlar isyoni”

D) “Palatkada yozilgan doston”

34 / 40

Quyidagi gapda portlovchi undosh bilan tugagan yopiq bo`g`inlar soni nechta? Ba`zi xo`rozlar raqibni bir choqib, so`ng chekkaga borib tomosha qilib turadi.

A) 3 ta

B) 5 ta

C) 4 ta

D) 6 ta

35 / 40

Mirmuhsinning quyidagi qaysi asarlarida zulm-u zo‘ravonlikga qarshi kurashgan shaxslarning o‘ziga xos obrazlari yaratilgan?

A) «Tungi chaqmoqlar», «Ilon o‘chi», «Chotqol yo‘lbarsi»

B) «Oq marmar», «Cho‘ri», «Tungi chaqmoqlar»

C) «Ziyod va Adiba», «Jamila», «Oq marmar»

D) «Jamila», «Me’mor», «Turon malikasi»

36 / 40

Aruz vaznidagi ramal bahrining asosiy bosh rukni qaysi?

A) mafoiylun

B) mafoil

C) faulun

D) foilotun

37 / 40

Adabiy nutqning sofligiga putur yetkazuvchi unsurlar qaysilar?

1)shevaga xos so`z, ibora, grammatik shakllar, urg`u va talaffuz; 2)o`rinsiz qo`llangan chet so`z va so`z birikmalari (varvarizmlar); 3)dag`al, haqorat so`z va iboralar (vulgarizmlar); 4)“ishlamaydigan” yoki parzit so`zlar; 5)idoraviy so`z va iboralar (kanselyarizmlar).

A) 1, 2, 3, 4, 5

B) 3, 4

C) 2, 3, 4

D) 1, 2, 3, 4

38 / 40

“Kecha va kunduz” asarida domla – imom Ibrohim Xalilulloh to`g`risida kimdan dalil keltiradi?

A) Yassaviydan

B) So`fi Olloyordan

C) Muqimiydan

D) Mashrabdan

39 / 40

...yomon bilan yurmagan, yomon joyda turmagan ekanlar. Ushbu ta`rif qaysi asarda keltirilgan va qaysi personajlarga nisbatan qo`llangan?

A) “Uloqda” hikoyasida Turg`unning o`rtoqlari

B) “Ravshan” dostonida kallar

C) “Uch og`a-ini botirlar” ertagida botirlar

D) “Mehrobdan chayon”da Anvarning o`rtoqlari

40 / 40

Haqiqatdan qo`rqqan odam yolg`onning panasiga berkinadi. Berilgan gap haqida qaysi fikr to`g`ri?

A) gap tarkibida otlashgan sifatdosh qatnashgan

B) gap tarkibida otlashgan sifat qatnashgan

C) gap tarkibida barcha bo`laklar kesimga to`g`ridan to`g`ri (bevosita)bog`langan.

D) gapda o`zlik nisbatidagi fe`l qatnashgan

O'rtacha ball 0%

0%

Ona tili va adabiyot attestatsiya №4

Author: InfoMaster

Fizika attestatsiya №5

Ona tili va adabiyot attestatsiya №5

Ona tili va adaviyot fanidan attestatsiya savollari №14

Ona tili va adabiyot attestatsiya №13

On tili va adabiyot attestatsiya №12

On tili va adabiyot attestatsiya №11

Javob qoldiring

Elementlarni Solishtiring