9-sinf Biologiya olimpiada №2 Iyun 5, 2022Avgust 19, 2024 da chop etilgan InfoMaster tomonidan 9-sinf Biologiya olimpiada №2 ga fikr bildirilmagan. 1 12345678910111213141516171819202122232425 Tomonidan yaratilgan InfoMaster 9-sinf Biologiya olimpiada №2 2019-yil tuman bosqichida tushgan savollar. 1 / 25 1. Rezus omil qonning qaysi qismida aniqlangan? A) leykotsit B) plazma C) trombotsit D) eritrotsit 2 / 25 2. Qaysi kasalliklar nafas olish organlari kasalliklari emas? 1) rinit; 2) faringit; 3) bronxit; 4) gepatit; 5) botulizm; 6) dizenteriya; 7) zotiljam; 8) laringit A) 1, 2, 3 B) 4, 5, 7 C) 4, 5, 6 D) 4, 7, 8 3 / 25 3. Quyidagi kloakali hayvonlar ichidan chap qorincha (a) o`ng bo`lmacha (b) ega bo`lganlarini juftlab ko`rsating? 1) triton; 2) gavial; 3) zog`cha; 4) yehidna; 5) kapcha; 6) salamandra; 7) qizilto`sh; 8) o`rdakburun; 9) qalqontumshuq. A) a-2,3,4,7,8; b-1,2,7,4,8 B) a-3,4,8,5,1; b-1.6.2.9.5 C) a-2,6,4,5,7,8; b-1,6,9,5 D) a-3,4,7,6,9; b-2,3,5,9 4 / 25 4. Translatsiya va transkripsiya jarayoni sitoplazmada kechuvchi organizmlarni ko`rsating. 1.xrokok 2.usneya 3.nostok 4.temir bakteriyasi 5.klodoniya 6.amyoba 7.tripanasoma 8.ossilatoriya A) 6,7,2 B) 4,7,6 C) 2,3,4 D) 1,4,8 5 / 25 5. Sekvoyadendronda struktura, xolmonda energetik, qashqaldoqda quvvat, vertitsillda struktura vazifasini bajaradigan gomopolimerlar qaysi javobda to`g`ri tartibda berilgan? A) .klechatka, kraxmal, glikogen, murein B) klechatka, glikogen,glikogen, xitin C) sellyuloza, kraxmal, kraxmal, pectin D) sellyuloza, kraxmal, glikogen, xitin 6 / 25 6. 3-bosqichda 144 malekula ATF hosil bo`lgan bo`lsa, 2-bosqicha ATF da to`plangan energiya(kj) miqdorini(a) va shu vaqtda xloraplastlarda sintezlanga ATF mol miqdorini(b) aniqlang. A) a-7, b-5040 B) a-5, b-2700 C) a-8, b-8640 D) a-2, b-1080 7 / 25 7. Juft (a) va toq (b) ayirish organlariga ega bo‘lgan organizmlarni ko‘rsating. 1) letyaga; 2) kalmar; 3) ay-ay; 4) kanna; 5) bitiniya; 6) tridakna; 7) dafniya; 8) nereida; 9) dreysena; 10) perlovitsa; 11) semga. A) a-1, 3,4,7,8, 11; b-2, 5, 6,9, 10 B) a-1,4, 7, 8,11; b-2, 3, 5, 6, 9, 11 C) a-1, 3, 7, 8; b-2,4, 5, 6, 9, 10, 11 D) a-1, 3, 4,7,8; b-2, 5, 6, 9,10, 11 8 / 25 8. To‘g‘ri rivojlanuvchi germafrodit (a) va noto‘g‘ri (b) rivojlanuvchi ayrim jinsli organizmlarni aniqlang. 1) echkemar; 2) maxaon; 3) planariya; 4) qizil chuvalchang; 5) qutb meduzasi; 6) perlovitsiya; 7) triton; 8) rishta A) a-1, 4; b-2, 6 B) a-4, 7; b-1, 8 C) a-3,4 ; b-7, 8 D) a-2, 6; b-3, 5 9 / 25 9. Osiyo chigirtkasi (a) tunlam(b) kolorado(c) zarar keltiradigan oilalarning o’ziga xos xususiyatlari bilan juftlab ko`rsating? 1.ostgulkosachasining bo`lishi; 2.gajak to`pgulli; 3.ostki va ustki gul qipig`iga ega; 4.barg navi; 5.barg qini; 6.changchi iplari urug`chini o`rab turishi; 7.o`troq changchili bo`lishi; 8.urug`chi tumshuqchasi patsimon shoxlanganligi. A) a-3,4,8; b-1,6; c-2,7 B) a-3,5,8; b-1,6; c-2,7 C) a-1,6; b-3,4,8; c-2,7 D) a-3,5,8; b.1,7; c-2,6 10 / 25 10. Qaysi javobda kalxat (a) va tasqara (b) uchun xos belgilar to‘g‘ri juftlab ko‘rsatilgan? 1) dumi ayri; 2) o‘lkamizdagi qushlarning eng yirigi;3) boshidagi patlari siyrak; 4) qanotlari keng va uzun;5) Markaziy Afrikada qishlaydi; 6) daraxt shoxiga in quradi;7) oqish patlari panjasimon yoziladi; 8) havoda balanduchadi; 9) yerda beso‘naqay qadam tashlaydi; 10) o‘laksalarbilan oziqlanadi; 11) sayhonlikda o‘laksa izlaydi;12) tirnoqlari kuchsiz A) a - 1, 5, 6, 10; b - 2, 4, 7, 9, 11 B) a - 6, 7, 8, 12; b - 2, 4, 9 C) a - 1, 4, 7, 12; b - 2, 3, 5 D) a - 3, 6, 8, 10; b - 1, 5, 10, 11 11 / 25 11. Selluloza qobig`iga ega bo`lgan organizmga zarar keltiruvchi eukariot(a) va prokariot(b) organizmni ko`rsating. 1.gommoz bakteriyasi 2.vertitsil qo`zg`atuvchisi 3.qorakuya zamburug`i 4.bo`rtma nemotoda 5.agrobakterium 6.zang kasalligini qo`zg`atuvchisi 7.temir bakteriyasi A) a-1,5 b-,2,6 B) a-1,7 b-2,4 C) a-5,7 b-3,6 D) a-3,4 b-1,5 12 / 25 12. Dengiz mushugi (a) va tulen (b) bolalari uchun xosxususiyatlar to‘g‘ri juftlab ko‘rsatilgan javobni aniqlang. 1) qishda tug‘iladi; 2) terisi oq jun bilan qoplangan; 3) terisiqora jun bilan qoplangan; 4) yoz boshlarida tug‘iladi;5) momiq juni dag‘al jun bilan almashgandan so‘ng suzaboshlaydi; 6) suza boshlagandan so‘ng dag‘al juni momiq junbilan almashinadi A) a-1, 3, 5; b-1, 2, 6 B) a-1, 2, 6; b-3, 4, 5 C) a-3, 4, 5; b-2, 4, 6 D) a-3, 4; b-1, 2, 5 13 / 25 13. Qora kalamushning zigotasi 4 marata meridianal bo`lingandan so`ng uning blastulasidagi blastamerlarida jami xromasomalr soni 2688 taga yetgan bo`lsa, uning tuxum hujayrasidagi xromasomalar sonini aniqlang. A) 20 B) 18 C) 21 D) 19 14 / 25 14. Urug`chi tumshuqchasi patsimon shohlangan oila vakillarining zararkunandalarini ko`rsating? 1)zang zamburug`i; gommoz; 3) osiyo chigirtkasi; 4) tunlam; 5) xasva; 6) vertitsil; 7) bo`rtma nematoda; 8) qorakuya zamburug`i; 9) kolorodo qo`ng`izi. A) 2,4,6,7 B) 3,4,5,7 C) 1,5,6,8 D) 1,3,5,8 15 / 25 15. Noto‘g‘ri fikrni aniqlang. 1) 1 gr yog‘ paj-chalanganda 9,3 kj energiya ajraldi; 2) shartli refleks hosil bo‘lishi uchun oldin shartli ta’sirlovchi bo‘lishi kerak; 3) oqimtir yadro targ‘il tana ishi boshqaradi; 4) gipogiz funksiyasi o‘rta miyadagi gipotalamusdan ajralgan neyrogormon-lar ta’sirida boshqariladi; 5) qo‘l kafti suyaklari 15-16 yoshda suyaklanib bo‘ladi; 6) vazopressin garmoni yurak ishi tezlatib qon bosimini tushiradi; 7) bir sutkada 1200-1500 ml limfa hosil bo‘ladi; 8) terining derma qavatida yog* bezlari bo'ladi; 9) hid bilish retseptorlari soni 30-40 mln. atrofida; langergans orolchalarida insulin fermenti sinezlanadi. A) 1, 3,4, 6, 8 B) 1, 3,4, 6, 10 C) 2,4, 7, 8, 9 D) 2,3,5,7,9 16 / 25 16. Qirqquloqlarning gametofiti uchun xos bo‘lgan (a) va xos bo‘lmagan (b) javobni belgilang. 1) jinsiy bo‘g‘in hisoblanadi; 2) zigota hosil qiladi; 3) sporangiyga ega; 4) ildizpoyali o‘simlik; 5) fotosintez qiladi; 6) poya-bargli o'simlik; 7) ko‘p hujayrali anteridiyga ega. A) a-2,7 b-3,4 B) a-5,7 b-1,4 C) a-1,2 b-5,6 D) a-3,6 b-1,2 17 / 25 17. Mitoxondrada kechuvchi energiya almashinuviga xos bo`lmagan xususiyatni aniqlang A) sut kislotani oksidlanishi B) kislorodni hosil bo`lishi C) karbanat angidiritni ajralishi D) kislorodni sarflanishi 18 / 25 18. Faqat o‘ng yarim sharda (a), chap yarimsharda (b) va ikkala yarim sharda ham uchraydigan nerv markazlari juftlang. hid bilish; 2) siypalash (o‘ng qo‘l); 3) o‘qish; 4) eshitish; 5) moljal olish (o‘zi turgan joyni aniqlash); 6) hisoblash; 7) yozuv(o‘ng qo‘l); 8) ko‘rish; 9) siypalash (chap qoi); ohang, intonatsiya; 11) gapirish; 12) geometrik shakllarni aniqlash markazi. A) a-2, 3, 6, 7, 11; b-5, 9,10, 12; c-1,4, 8 B) a-5, 9, 10, 12; b-2, 3, 6, 7, 11; c-1, 2,4, 8, 9 C) a-5, 9, 10, 12; b-1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 11; c-1,4, 8 D) a-5, 9, 10, 12; b-2, 3, 6, 7, 11; c-1,4, 8 19 / 25 19. i-RNK da U-25% va A-15% bo`lsa teskari transkripsiya jarayonida hosil bo`lgan DNK qo`sh zanjiridagi fosfodiefir bog`lar sonini aniqlang. A) 168 B) 198 C) 178 D) 188 20 / 25 20. Koala va kojan uchun umumiy ma’lumotlar to‘g‘ri berilgan javobni toping. 1) sutemizuvchilar sinfiga kiradi; 2) bolasini sut bilanboqadi; 3) qo‘lqanotlilar turkumi vakili; 4) oldingi oyog‘I kapalak qanotiga nisbatan analogik organ hisoblanadi;5) barmoqlarida yassi tirnoqlari bo‘ladi; 6) tanasi jun bilanqoplangan; 7) burni va og‘zidan ultratovush chiqaradi;8) primatlar turkumiga kiradi; 9) rangni yaxshi ajratadi;10) kloakasi bo‘lmaydi A) 1, 5, 8, 9 B) 1, 2, 6, 10 C) 3, 5, 7, 9 D) 3, 4, 6, 7 21 / 25 21. Qushlarga xos bo‘lgan xususiyatlarni ko‘rsating. 1) birinchi tartib patlari bilak suyaklariga birlashgan; 2) tishlari bo‘lmaydi; 3) to‘ti kabi qushlarda ikkinchi signal sistemasi shakllangani uchun, og‘zaki nutq mavjud; 4) arxeopteriksning toshga aylangan suyak va patlari topilgan; 5) tuyaqushning erkagining patlari qora, dumi va qanotlarining uchidagi patlari kulrang; 6) qushlarni xatti-harakati bosh miyasining oldingi yarimsharlari bilan bo‘ladi; 7) o‘ng bo‘lmacha sistolasi vaqtida arterial qon o‘ng qorinchaga o‘tadi; 8) gastruliyatsiya jarayoni qat-qat bo‘lib embrion varaqlari hosil boiadi; 9) bulbullar tropic Afrika va Janubiy Osiyoda qishlaydi; 10) ichak epiteliysi embrionning endoderma qavatidan rivojlanadi. . A) 2,4, 6, 8, 10 B) 1, 3, 5, 7, 9 C) 1,4, 6, 7, 9 D) 2, 3, 5, 8, 10 22 / 25 22. Qaysi qonunga ko`ra kelib chiqishi jihatdan yaqin turlar va avlodlar o`zlaridagi irsiy o`zgaruvchanligi bilan bir-biriga o`xshash bo`ladi? A) irsiy o`zgaruvchanlikning gomologik qatorlar B) mustaqil holda irsiylanish C) retsessiv genlarning markazdan chetga chiqish qonuni D) birikkan holda irsiylanish 23 / 25 23. Qalampir(a) no`xat(b) bug’doy(c) makkajo`xori(d) ning bitta mikrosporasidagi xromosomalar sonini ko`rsating? A) a-24; b-7; c-7; d-10 B) a-14; b-7; c-7; d-48 C) a-48; b-14; c-7; d-20 D) a-48; b-7; c-14; d-10 24 / 25 24. Endokrin sistemaga xos bo‘lgan xususiyatlarni belgilang. 1) ayrisimon bezning chaqaloqdagi massa 12 gr; 2) gipofiz o‘rta miya asosida turk egarchasi sohasida joylashgan; 3) epifiz bezidan intermidin gormoni ajralib chiqadi; 4) gipofiz faoliyati gipotalamusdagi neyrogormonlar ta’sirida boshqariladi; 5) gipotireoz kasalligida nerv tizimi qo‘zg‘aluvchanligi ortadi; 6) Bazedov kasalligida uyquszlik, yurak o‘ynashi kabi holatlar kuzatiladi; 7)katexolamin to‘qimalarda moddalar almashinuvini kuchaytiradi; 8)gipofizning orqa bo‘lagidan ADG gormoni ajraladi; 9) buyrakusti bezining po‘stloq qavatidan yurak faoliyatiga ta’sir etadigan gormonlar ajraladi; 10) qalqon orqa bezining massasi 0,2 gr ni tashkil etadi. A) 1, 4, 6, 8, 9 B) 1,4, 6, 7, 8 C) 2, 4, 5, 8, 9 D) 2, 3, 5, 9, 10 25 / 25 25. Hidni yaxshi ajrata olmaydigan,jish bolalaydigan yirtqichlarni ajrating 1) lochin; 2) korsak; 3) yaguar; 4) qarchig`ay; 5) latcha; 6) silovsin; 7) sarisor; 8) bo`rsiq. A) 1,4,7 B) 1,2,5,4,7 C) 2,3,6,8 D) 3.7.4.1.6 0% Testni qayta ishga tushiring Baholash mezoni 86%-100% 5 baho 71%-85% 4 baho 56%-70% 3 baho 55% va kamiga 2 baho Fikr-mulohaza yuboring Author: InfoMaster Biologiya olimpiada, Tuman 2019-2020 o'quv yili