Ona tili va adabiyot attestatsiya №4

Ona tili va adabiyot fanidan attestatsiya savollari №4

1 / 40

Navoiyning ”Haq taolo xoni in`omi-yu karami omi ” qit`asidagi ishonch, e`tiqod, ixlos, tushuncha, fikr, bilim ma`nolarini qaysi so`z ifodalaydi?

A) ro`ziy

B) aqida

C) gumroh

D) ro`za

2 / 40

Eldor akaning uyi o`n yetti tomdan keyin joylashgan, zo`rg`a topib bordik-da.
Ushbu gapda ajratib ko`rsatilgan so`zda qanday ma’no ko'chishi kuzatiladi?

A) vazifadoshlik

B) metonimiya

C) sinekdoxa

D) metafora

3 / 40

Qaysi javobda keltirilgan gapda tarkibida faqat til oldi undoshlari bo’lgan qo’shma sifat mavjud?

A) U juda shirinsuxan odam ekan.

B) Qo’shiqning diltortar navolari hammani o’ziga rom qildi.

C) Milliy mafkuramizda milliylik umumbashariy g’oyalar bilan uyg’unlashib ketgan.

D) Orzu millatga hayotbaxsh ruh bag’ishlaydi.

4 / 40

Quyida berilgan gaplarning qaysilarida paronim xatolik jarangsiz undosh o`rniga jarangli undosh qo`llash orqali yuzaga kelgan.
1.Odam tushgan chog`ni uning o‘zi qazigan bo‘ladi. (Nepal xalq maqoli)
2.Ushshoq ham non. (Norveg xalq maqoli)
3.Nokasdan qars olsang, uxlashga qo‘ymaydi. (Ukrain xalq maqoli)
4.Do‘stsiz boshim – tussiz oshim. (O‘zbek xalq maqoli)
5.Mard jonini fido qilsa, qochoq issiz yo‘qolar. (Chuvash xalq maqoli)
6.Bug‘uni uradigan odam uning shohlaridan qochib qutula olmaydi. (Dolgan xalq maqoli)
7.Og‘zini bod ochadigan kishi ko‘p yo‘qotadi. (Shved xalq maqoli)
8.Kichkina teshikdan kirgan nur ham xonani yoriq qiladi. (Yapon xalq maqoli).

A) 2, 6, 8

B) 1, 3, 4, 5, 7, 8

C) 1, 7

D) 3, 4, 5, 8

5 / 40

Ayol kishiga
Qo‘l ko‘tarish nimaligin bilurmisan?
Ayt!
Sen-ku odam bolasisan,
Qaysi bir hayvon
Emayotib, uzib olar onasin ko‘ksin.
Shohlarni-ku qo‘ya turay, payg‘ambarlar ham,
Nabilar ham tug‘ilgan-ku ayol zotidan.
Unutibsan,
Senga bir vaqt aytib bergandim,
To‘maris deb atalguvchi yovqur momomiz
Turon zamin erki uchun maydonga chiqib,
Eron shohin kallasini qonga bo‘ktirgan. u ham ayol bo‘lgan,
Bilib qo‘y, o‘g‘lim!
Rafiqasiga qo‘l ko‘targan o‘g‘ilga qarata ota tomonidan aytilgan ushbu misralar “Sohibqiron” dramasida qaysi qahramonga qarata aytilganligini aniqlang?

A) Mironshoh mirzo

B) Umarshayx mirzo

C) Shohrux mirzo

D) Jahongir mirzo

6 / 40

"Bu ko'ylak sal qizilroq ekan." Ushbu gapda sifatning qaysi darajasi qatnashgan? Qaysi yo'l bilan hosil qilingan?

A) orttirma daraja; leksik-morfologik yo'l bilan.

B) ozaytirma daraja; morfologik yo'l bilan.

C) orttirma daraja; morfologik yo'l bilan.

D) ozaytirma daraja; leksik-morfologik yo'l bilan.

7 / 40

Shu sevinch ikkovlariga ham kuch-g‘ayrat, ham dadillik baxsh etardi. Mazkur gapda qatnashgan mavhum otlar haqidagi qaysi ma’lumot to‘g‘ri emas?

A) Gapdagi barcha mavhum otlar hokim qismga bitishuv usulida birikkan.

B) Gapdagi yasama mavhum otlar har xil turkumga oid so‘zdan yasalgan.

C) Gapdagi mavhum otlar ikki xil gap bo‘lagi vazifasida kelgan.

D) Gapdagi mavhum otlar otlarning tuzilishiga ko‘ra ikki turiga oiddir.

8 / 40

Imloviy jihatdan xato yozilgan so'zni toping

A) Xijolat, hijjalamoq, exson

B) Hayol, hayot, harbiy

C) Hasad, hasharot, hilqat

D) Taxsin, tanbex, extirom

9 / 40

–choq, -cha, -jon, -xon, -loq qo’shimchalari qanday qo’shimchalar sanaladi?

A) Predmetning sanog’ini bildiruv-chi qo’shimchalar

B) O’zak-negiz qo’shimchalari

C) Erkalash va kichrayti-rish qo’shimchalari

D) Tovush o’zgarturuv-chi qo’shimchalar

10 / 40

Baland bolaxonali uy. Ushbu jumlada qanday holatda uyning balandligi anglashiladi?

A) Bolaxona so’zidan so’ng to’xtalish bo’lsa

B) So’zlar orasida to’xtalish bo’lsa

C) Ma’noli gap bo’laklarining kengayishidan

D) Baland so’zidan so’ng to’xtalish bo’lsa

11 / 40

Qaysi gapda egalik qo'shimchalari qo'shilishi natijasida so'zlar imlosida tovush tushishi va tovush ortishi hodisalari ro'y bergan?

A) Qalb qiynog'i og'ir bo'ladi, ko'nglingizni ezib qo'yadi, shuning uchun pushaymon bo'ladigan ishlarga yo'l qo'ymang.

B) Buningiz institutni bitiradi-ya, kelajagi haqida ham bir o'ylab ko'ring, hadeb erkalatmasdan.

C) Ikkala qiz ham og'zini ochmay jim o'tirishar, bunisi ham, unisi ham miq etmasdi.

D) Oltovlon ola bo'lsa, og' zidagini oldirar, to'rtovlon tugal bo'lsa, ko'kdagini undirar.

12 / 40

“Podshohlarga yaqin yurmoq ajdarga yaqin yurmoqdan xavfli ekanini bilardik… Siz, hali hech narsani ko`rmagan g`o`r go`daklar, chalg`ib ajdar komiga lahm etdek ketdingiz! Polapon vaqtingizdayoq yorug` dunyodan ketdingiz! Ana shunga kuyaman!” Ushbu parcha qaysi asardan olingan?

A) “Uch og`ayni botirlar”

B) “Me`mor”

C) “Yulduzli tunlar”

D) “Zulmat ichra nur”

13 / 40

Mirkarim Osimning “Zulmat ichra nur” qissasida qaysi obrazni bir dehqon mo`g`ul-tatarlardan bir qop somon evaziga jonini qutqarib qoladi?

A) Farididdin Attor

B) Ali Yazdiy

C) Jomiy

D) Qosim Anvor

14 / 40

Ravon so`zlash ko`nikmasini egallamaslik, fikrning quyilib kelmasligi natijasida nutq oqimida yuzaga keladigan uzilishni, qanday bo`lmasin “yopish”, keying gapni o`ylab toppish uchun e-e-e, xo`o`sh, shu, aytaylik ,gap shundaki birliklarini nutqda ko`p qo`llash…?

A) kanselarizm

B) parazit so`zlar

C) vulgarizm

D) varvarizm

15 / 40

Quyidagi qaysi javobda “ayirmoq” so`zi “xillab alohidalamoq” ma`nosida kelyapti?

A) Sardor janjallashyotgan o`quvchilarni ayira boshladi.

B) Shoymurod o`ttizdan o`n beshni ayirdi.

C) Gulhayo sovchi kelganini eshitib, es-hushidan ayrila yozdi.

D) Bobo Qambar dutorga loyig`ini ayirib olib, yo`nib charxlayapti.

16 / 40

Qaysi qatordagi gapda yordamchi so`z turkumlarining barcha turi ishtirok etgan?

A) Biroq xirmonga kelishim bilan bu shirin xayollarimdan asar ham qolmay, ko`nglim g`ash bo`ldi.

B) Agar birov xafa qilgan bo`lsa ayt, mana shu tayog`im bilan gardaniga bir tushiray.

C) O`sha kezlarda men shularning hammasini o`z ko`zim bilan ko`rib yurgan bo`lsam ham, ammo tub mohiyatiga uncha tushunib yetmagan edim.

D) Goh ko`chada, goh maktabda uni ko`rib turardim-u, hech yurak yutib gaplasholmasdim.

17 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si ma’lumotlari asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va matnning uchinchi bandida nechta ravish ishtirok etgan?

A) 3 ta

B) 5 ta

C) 4 ta

D) 2 ta

18 / 40

Mirmuhsinning quyidagi qaysi asarlarida zulm-u zo‘ravonlikga qarshi kurashgan shaxslarning o‘ziga xos obrazlari yaratilgan?

A) «Jamila», «Me’mor», «Turon malikasi»

B) «Ziyod va Adiba», «Jamila», «Oq marmar»

C) «Tungi chaqmoqlar», «Ilon o‘chi», «Chotqol yo‘lbarsi»

D) «Oq marmar», «Cho‘ri», «Tungi chaqmoqlar»

19 / 40

1989–1998 yillarda xalqimiz istiqlolining ilk nishonalaridan biri – “Cho‘lpon” nashriyotida bosh muharrir, direktor bo‘lib ishlagan ijodkorning asari qaysi qatorda berilgan?

A) “Tug`ishganlar qaytdi ”

B) “Tandir haqida ertak”

C) “Atrofimizdagi qiziqchilar”

D) “Sartarosh qo`shig`i”

20 / 40

E.Vohidovning qaysi asarida xalqlar, millatlar, dinlar o’rtasidagi nizolar bashariyatga naqadar katta falokatlar olib kelishi teran tasvirlangan?

A) “Ruhlar isyoni”

B) “Palatkada yozilgan doston”

C) “Nido”

D) “Quyosh maskani”

21 / 40

Saodat kampir uni chaqaloqligida xuddi shu supada beshikka belab tebratardi. Uch yoshga kirguncha shu supada bag`rida olib yotgandi. Bo`rixon do`mboqqina bola bo`lgandi. Uni yomon ko`zdan asrasin, deb kiyimlariga tumor-u ko`zmunchoqlar taqib qo`yardi. (“Qora ko`z majnun”) Ushbu gapda jami necha marta fonetik hodisa kuzatilgan?

A) 6 ta

B) 8 ta

C) 7 ta

D) 4 ta

22 / 40

Qaysi gapda yasama sifatning asosi faqat portlovchilardan iborat?

A) Negadir yuzing so`lg`in, nima bo`ldi senga?

B) Qaynoqqina choy damlab keling.

C) Ishonchli manbalarga tayanib ish ko`rdik

D) Osmon shunday tiniqki, qarab to`ymaysan.

23 / 40

Qaysi qatordagi gapda olmosh shaxs oti o`rnida kelgan?

A) Shuni bildimki, sensiz hech narsani uddalay olmas ekanman.

B) Bugun o`ntasini yozishga ulgurdim, ertaga ham shuncha yoza olsam, ishim o`ylaganimdan ko`ra tezroq yakunlanar ekan.

C) Ustozimiz juda mehribonlar, shuning uchun barchamiz ularni yaxshi ko`ramiz.

D) Men Azimdan qo`rqmayman, shunchaki uni hurmat qilaman.

24 / 40

“Me’mor” romanida “podsholarga yaqin yurmoq ajdarga yaqin yurmoqlikdan xavflidir”, - deb kim aytgan?

A) Nizomiddin

B) Najmiddin Buxoriy

C) Zulfiqor

D) Zavrak

25 / 40

“Kecha va kunduz” asarida domla – imom Ibrohim Xalilulloh to`g`risida kimdan dalil keltiradi?

A) So`fi Olloyordan

B) Yassaviydan

C) Mashrabdan

D) Muqimiydan

26 / 40

Vazifasi jihatidan bir turga mansub bo’lgan qo`shimchalar ketma-ket qo’shilgan so’zni aniqlang.

A) oqishroq

B) ko`rsat

C) qizdirsa

D) isitkich

27 / 40

Quyidagi vazifadosh ko`makchilardan nechtasi ot turkumidan hosil bo`lgan?

Ost, tomon, oldin, yon, ust, orqa, so`ng, atab.

A) 2 tasi

B) 4 tasi

C) 5 tasi

D) 3 tasi

28 / 40

Qaysi so`zning asosi quyi keng unlilar va jarangli undoshlardan tashkil topgan?

A) ma`nodosh

B) qo`nim

C) qanotli

D) noo`rin

29 / 40

Qaysi gap tarkibida fe`l yasovchi qo`shimcha bilan omonim bo`la oladigan fe`llarning munosabat shakli qatnashmagan?

A) Yaxshi gap bilan ilon inidan chiqar.

B) Uning sovuqdan lablari ko`karib ketgan.

C) Farovonlik istasang, baxtli bo`lganingda ham do`st-yor orttir.

D) O`sha paytlar u Toshkentda yashardi.

30 / 40

Quyidagi gapda portlovchi undosh bilan tugagan yopiq bo`g`inlar soni nechta? Ba`zi xo`rozlar raqibni bir choqib, so`ng chekkaga borib tomosha qilib turadi.

A) 4 ta

B) 6 ta

C) 5 ta

D) 3 ta

31 / 40

“Ko`p o`tmay, bozorning odatdagi tashvishi, to`poloni boshlandi. Bolalarning qiy-chuvi, sigir-buzoqlarning ma`rashi bilan dallollarning “Bor baraka”si qo`shilib, yaqindagina osoyishtalik hukm surgan qaqroq daryoga bahor toshqinidek jon kirdi”.

Ushbu jumlalar qaysi asarda uchraydi?

A) “Ravshan”

B) “Me`mor”

C) “Yulduzli tunlar”

D) “Qiyomat qarz”

32 / 40

Haqiqatdan qo`rqqan odam yolg`onning panasiga berkinadi. Berilgan gap haqida qaysi fikr to`g`ri?

A) gap tarkibida otlashgan sifat qatnashgan

B) gapda o`zlik nisbatidagi fe`l qatnashgan

C) gap tarkibida barcha bo`laklar kesimga to`g`ridan to`g`ri (bevosita)bog`langan.

D) gap tarkibida otlashgan sifatdosh qatnashgan

33 / 40

1995-yil 24-avgustda qabul qilingan imlo qoidalari ko`ra qaysi qatorda narsaning biror maqsad, ish uchun mo’ljallanganligini bildiruvchi qo’shma ot berilmagan?

A) qiymataxta

B) qizilishton

C) tokqaychi

D) ko’zoynak

34 / 40

1. Bir kun mag‘rur tilshunos sohilda turgan qayiqqa minib narigi qirg`oqqa o‘tmoqchi bo‘ldi. Sohilda yo‘lovchi kutib turgan qayiqchilardan biriga yuzlandi. Qayiq yaqinlashdi. Olim qayiqqa o‘tirdi. Dengizni tomosha qilib ketayotgan olim qayiqchidan so‘radi:
− Sen hech nahv o‘qiganmisan?
− Yo‘q men johil bir qayiqchiman.
Olim:
− E voh, juda xafa bo‘ldim. Demak, yarim umring bexuda
o‘tibdi, − deya achinib qayiqchiga qaradi.

2. Shu vaqt dovul turdi. Keyin dengizning o‘rtasida chayqala boshladi, qayiqchi butun kuchi bilan xavfdan qutulish uchun harakat qildi. Bo‘ron borgan sayin kuchayar, qayiq esa cho‘kish arafasiga edi. Shu vaqt qo‘rquvdan dir-dir titrayotgan olimdan qayiqchi so‘radi:
− Ey, har narsani bilgan olim do‘stim. Suzishni bilasanmi?
Yo‘q javobini olgan qayiqchi:
− Voh, voh, sen umringni behuda sarflabsan.

3. Hozir butun umring ketdi. Chunki birozdan keyin qayig‘im cho‘kadi. Yaxshi bilginki: bu yerda hozir nahv (grammatika) emas, mahv ilmi lozim. Agar mahv ilmini bilsang, qo‘rqmasdan dengizga sakra, − dedi. (Jaloliddin Rumiy, “Masnaviy”)

Jaloliddin Rumiyning “Masnaviy”si asosida tayyorlangan ushbu matnni o‘qing va raqamlab ko‘rsatilgan bandlarida ro‘y bergan xatoliklar turi moslashtirib ko‘rsatilgan to‘g‘ri javobni belgilang.

a) imloviy xatolik; b) ishoraviy xatolik (punktuatsion); c) uslubiy xatolik (qo‘shimcha qo‘llash bilan bog‘liq xatolik).

A) 1-c, 2-b, 3-a

B) 1-a, 2-c, 3-b

C) 1-b, 2-a, 3-c

D) 1-b, 2-c, 3-a

35 / 40

N. Dumbadzening zamonaviy mavzudagi qaysi asarlarida insonlarning bir-biriga munosabatidagi odamiylik, oqibat singari fazilatlar ulug'langan?

A) «Men, buvim, Iliko va Illarion», «Abadiyat qonuni»

B) «Oq bayroqlar», «Quyosh kechasi»

C) «Qishloq bolalari», “Abadiyat qonuni”

D) «Quyoshni ko‘ryapman», «Kukaracha»

36 / 40

Aruz vaznidagi ramal bahrining asosiy bosh rukni qaysi?

A) foilotun

B) faulun

C) mafoiylun

D) mafoil

37 / 40

Berilgan misralarning qaysi birida tardi aks san`ati qo`llangan?

A) Kuchum yetguncha ko`p qildim vafolar Vafoli qulni asrar podshohlar podshohlar

B) Menga dushvor erur sensiz tirilmoq, Senga men bo`lmasam ey jon, ne g`amdur

C) Zulfung cheriki jamol mulkin, Oldi ko`zing ittifoqi birla

D) Ko`z yoshim tuproq ila gar qotila Kelmagayman javridin haqqo tila

38 / 40

“Kamlikning kamoli bordir,

Manmanlikning zavoli bordir…”,

“O`zingdan kattani uchratsang pir bil,

O`zingni er bilsang, birovni sher bil…”

kabi hikmat darajasiga ko`tarilgan baytlar qaysi dostonda uchraydi?

A) “Rustamxon”

B) “Ravshan”

C) “Alpomish”

D) “Kuntug`mish”

39 / 40

Saodat soatini soatsozga sozlatdi. Ushbu tez aytishdagi so`z yasovchi qo`shimchalar tarkibida nechta jarangli sirg`aluvchi undoshlar bor?

A) 1 ta

B) 3 ta

C) Bunday qo`shimcha mavjud emas

D) 2 ta

40 / 40

...yomon bilan yurmagan, yomon joyda turmagan ekanlar. Ushbu ta`rif qaysi asarda keltirilgan va qaysi personajlarga nisbatan qo`llangan?

A) “Uloqda” hikoyasida Turg`unning o`rtoqlari

B) “Uch og`a-ini botirlar” ertagida botirlar

C) “Mehrobdan chayon”da Anvarning o`rtoqlari

D) “Ravshan” dostonida kallar

O'rtacha ball 0%

0%

Ona tili va adabiyot attestatsiya №4

Author: InfoMaster

Fizika attestatsiya №5

Ona tili va adabiyot attestatsiya №5

Ona tili va adaviyot fanidan attestatsiya savollari №14

Ona tili va adabiyot attestatsiya №13

On tili va adabiyot attestatsiya №12

On tili va adabiyot attestatsiya №11

Javob qoldiring

Elementlarni Solishtiring