9-sinf Fizika olimpiada №3

1. Granata 45 m balandlikda tezligi 0 ga teng bo’lgan vaziyatda teng ikki qismga bo’linib portladi. Bunda birinchi qism 200 g massaga ega bo’lib, portlashdan so’ng yuqoriga tik ravishda ko’tarilib, 9 s dan (portlashdan so’ng) so’ng yerga tushdi. Granataning portlashdan oldingi ichki energiyasi to’liq mexanik energiyaga aylanadi deb olib, granataning dastlabki “ichki+mexanik” energiyasini (J)toping. ? = 10 ?/?^2

2. Jismning mexanik harakatini o’rganishda koordinatalar sistemasi nima maqsadda beriladi?

3. Bikrligi 400 N/m rezinali rogatkaning o’rtasiga tosh qo’yib uni 5 sm ga cho’zish uchun necha N kuch
sarflash lozim?

4. Jism 80 m balandlikdan erkin tushmoqda. Harakatning oxirgi sekundida qanday masofa (m) o’tadi? ? = 10 ?/?²

5. Jism yer sirtidan vertikal yuqoriga 60 m/s tezlik bilan otildi. Qanday balandlikda (m) uning potensial,
kinetik va to’liq mehanik energiyalari 3 : 7 : 10 kabi nisbatda bo’ladi?

6. Bir hil kuchlanishga mo’ljallangan 50 W, 100 W va 150 W nominal quvvatli lampalar mavjud. Qaysi lampaning qarshiligi eng kichik?

7. Ikki nuqtaviy zaryadning o’zaro ta’sir kuchi qanday ataladi?

8. Massasi 88 g bo’lgan CO₂ ideal gazi normal sharoitda qanday hajmni (litr) egallaydi?

9. Ideal gazning bosimi ham, hajmi ham 3 martadan oshirilganida uning harorati 800 K ga oshgani ma’lum bo’lsa, shu gazning oxirgi haroratini (℃) aniqlang.

10. Elektr maydon kuchlanganligi 400 kV/m bo’lgan bir jinsli vertikal maydonga kiritilgan +1,5nC nuqtaviy zaryad shu maydonda muallah turgan bo’lsa, uning massasini (g) aniqlang. ? = 10 ?/?²

11. Deformatsiyalanmagan prujinani 5 sm ga cho’zish uchun A ish bajarildi, shu vaziyatdan yana 10 sm masofaga cho’zish uchun qanday ish bajariladi?

12. Bir jinsli magnit maydoniga perpendikulyar uchib kirgan proton va alfa zarraning kinetik energiyalari
teng bo’lsa, harakat trayektoriyalarining radiuslari (R_α/R_p) nisbati nimaga teng?

13. Tomoni 1m va massasi 800√3 kg bo’lgan bir jinsli kub yerga bir uchiga tayantirilgan holda joylashtirildi, bunda katta dioganali yerga nisbatan perpendikulyar bo’lib qoldi. Bunda uning
potensial energiyasi necha kJ ga teng bo’ladi? ? = 10 ?/?². √3 ≈ 1.7; √2 ≈ 1.4

14. Krilovning mashxur masaliga ko’ra 3 jonzotning o’rtasida qolgan aravacha joyidan qo’zg’almaydi. Bu hodisani fizikaning qaysi qonuni orqali izohlash mumkin?

15. Tennischi raketkaga 3m/s tezlikda uchib kelayotgan sharchani urib yuborishi natijasida sharcha orqaga 15 m/s tezlik bilan uchib ketdi. To’qnashishni absolyut elastik va sharchaning massasi raketkaning massasidan juda kichik deb olsak, raketkaning to’qnashish momentidagi tezligi necha
m/s ga teng bo’ladi?

16. Uchta ishchi bir jinsli to’sinni ko’tarib ketishmoqda. Bunda bir ishchi to’sinning bir uchidan, qolgan ikkisi to’sinning ikkinchi uchidan biror x masofada ko’tarib olishgan. To’sinning og’irligi barcha ishchilarga bir hil taqsimlangan ekanligi ma’lum. Agar to’sinning uzunligi 4 m bo’lsa, x ni (m) aniqlang.

17. O’tkazgich bo’ylab 0,8 A tok o’tmoqda. O’tkazgich orqali 10 minut ichida ? ∗ 10¹⁹ ta elektron oqib o’tdi. ? ni toping.

18. Grafikda 2 jism tezliklarining vaqt bo’yicha o’zgarish qonuni ko’rsatilgan. Agar ikki jism o’z harakatini bir nuqtadan va bir hil yo’nalishda boshlagan ekanligi ma’lum bo’lsa, 5 s da ular orasidagi masofa necha m ga teng bo’ladi?

19. Vodorod gazining harorati 223℃ haroratdagi molekulalarining o’rtacha kvadratik tezligini aniqlang.

20. Chizmada ko’rsatilgan elektr zanjirining A va B nuqtalari orasidagi umumiy qarshiligini toping.

21. Ikki nuqtaviy zaryaddan har bir zaryadning miqdorini √5 martadan orttirilsa va ular orasidagi masofani 4 marta kamaytirilsa o’zaro tortishish kuchi qanday o’zgaradi?

22. k ∗ N_A ifodaning qiymati qanday nomlanadi? k − Bolsmann doimiysi, N_A − avagadro soni.

23. Avagadro sonining birligi qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan?

24. Qorong’u xona 3 ta bir hil lampalar yordamida chizmada ko’rsatilganidek 2 xil usulda yoritilmoqda. Qaysi xolda xona yorug’roq bo’ladi?

25. 110 W quvvatga ega elektr lampa 220 V kuchlanish tarmog’iga mo’ljallangan bo’lsa, lampaning qarshiligi necha Om?