Ona tili va adabiyot abituriyentlar uchun №2

InfoMaster

Aprel 20, 2022

380 Ko'rishlar 3 izohlar

SaqlashSaqlanganOlib tashlandi 0

Ona tili va adabiyot abituriyentlar uchun №2

1 / 30

Qaysi javobda vazifadosh zidlov bo`lovchilari keltirilgan?

A) –u, -yu, -da, ba’zan

B) –u, -yu, -da, xoh

C) –u, -yu, -da, balki

D) –u, -yu, -da, na….na

2 / 30

So`zning yumshog`i g`azabni so`ndiradi, so`zning qattig`i esa odamni o`ldiradi.

Ushbu gapda tovush almashinishi hodisasi so`zga qanday qo`shimcha(lar) qo`shilishi natijasida yuz bergan?

1) so`z yasovchi qo`shimcha; 2) Lug`aviy shakl yasovchi qo`shimcha 3) sintaktik shakl yasovchi qo`shimcha

A) 1,3

B) 2,3

C) 2

D) 1,2

3 / 30

Hozir shu zulm va avvalgi adovat tikanlari o`zining ilk mevasini berdi.

Ushbu gapda nechta bitishuv so`z birikmasi mavjud?

A) 4 ta

B) 2 ta

C) 4 ta

D) 3 ta

4 / 30

O`kin pushaymon bo`l, ko`rgiliging, taqdiring uchun, tarbiyat qilgan dono xoqoningga yemirilgan, qo`ldan ketgan yaxshi davlatingga. O`zing adashding, oraga yomonni kirgizding. Qurolli qaydan kelib tarqatib yubordi, nayzali qaydan kelib surib ketdi… Borgan yerda yaxshilik shu bo`ldi: qonning suvday oqdi, suyaging tog`day uyulib yotdi, bek bo`ladigan o`g`il bolang qul bo`ldi, suluv qiz bolang cho`ri bo`ldi”. Ushbu parcha qaysi asardan olingan?

A) “Devonu lug`atit-turk” asaridan

B) Kul Tigin bitiktoshidan

C) Tunyuquq bitiktoshidan

D) “Qutadg`u bilig” dostonidan

5 / 30

Kiritma gaplar haqida to`g`ri ma`lumotlarni aniqlang.

1) kiritma gaplar, asosan, kitobiy uslubga xos; 2) kiritma gaplar, asosan, gap o`rtasida keladi; 3) kiritma gaplar orqali ifodalangan qo`shimcha ma`lumot gapning umumiy mazmuniga bog`liq bo`lmaydi; 4) kiritma gaplar gap tarkibidan tushurib qoldirsa ham, gapning asosiy ma`nosiga ziyon yetmaydi.

A) faqat 1

B) 1,2,4

C) 1,2,3,4

D) 1,3,4

6 / 30

Iboralarni o`z muqobili bilan moslashtiring.
1) xafa; 2) xursand; 3) hovliqmoq; 4) yuvosh; 5) lallaygan; 6)sho‘x.
a)ichiga chiroq yoqsa yorimaydigan; b)og‘zi qulog'ida; c)o‘pkasini qo`ltiqlamoq; d)qo‘y og'zidan cho‘p olmagan;e) og‘zing qani desa qulogini ko‘rsatadigan; f) yerga ursang ko‘kka sapchiydigan;

A) 1-a, 2-b, 3-e, 4-d, 5-c, 6-f

B) 1-a, 2-b, 3-f, 4-e, 5-d, 6-c

C) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d, 5-e, 6-f

D) 1-a, 2-b, 3-c, 4-e, 5-d, 6-f

7 / 30

“…… bu yog’ida to’qson besh, bu yog’ida to’qson besh o’n kam ikki yuz kokili bor, bir yog’ini tilla suviga botirgan, bir yog’ini kumush suviga botirgan, tong shamolida qotirgan. Jamoli chillaning qoriday tingjirab, yaltirab o’tirgan”. Ushbu parchada xalq dostonlaridagi qaysi qahramonning husn-u jamoli ta’riflangan?

A) Xolbekaning

B) Gulanorning

C) Barchinoyning

D) Zulxumorning

8 / 30

Qaysi javobda quyidagi gap matn mazmuniga mos ravishda to’g’ri davom ettirilgan? Shoh Iskandar …

A) umrining so’nggida bu dunyoning o’tkinchi, bevafo ekanligini anglab yetibdi.

B) o’z xazinalari, boyliklari bilan birga ko’mishlarini vasiyat qilibdi

C) bitmas xazina, ko’p boylik o’z hayotining asosiy mazmuni ekanligini tushunibdi.

D) umrining so’nggida dunyoning ko’plab xalqlarini o’ziga tobe qilganidan g’ururlanibdi.

9 / 30

Voqea-hodisa, shaxs-narsani nomlash uchun ishlatilgan (bir so‘z yoki so‘z birikmasi bilan ifodalangan) qisqa gapdan so‘ng ishlatiladigan tinish belgisi qaysi gapda qo`llangan?

A) Podshoh o‘sha bolani yoniga o‘tqazib, undan so‘rabdi: Mening uyim chiroylimi yoki otangnikimi?

B) Ko‘klamoyim, ko‘kingdan ber bir chimdim! ( M. Yusuf )

C) She’rim! Yana o‘zing yaxshisan! ( U. Nosir )

D) Yashash. Bu – orzular qanotin kermoq. Yashash. Bu – muhabbat gullarin termoq. (O. Matjon)

10 / 30

Berilgan matndagi fonetik o’zgarishga uchragan so’zlar haqidagi noto’g’ri hukmni toping.

A) Berilgan matndagi olmosh tarkibida tovush ortishi hodisasi ro’y bergan

B) Fonetik o’zgarishga uchragan ot tarkibida jarangli undosh jarangsiz undoshga almashgan

C) Berilgan matnda olmosh tarkibida Tovush tushishi hodisasi ro’y bergan

D) Beriligan matndagi so’zlarda ko’makchi morfemada ham tovush o’zgarishi kuzatiladi

11 / 30

T.Murodning “Yoshlik” jurnalida chop etilgan asari?

A) “Otamdan qolgan dalalar”

B) “Yulduzlar mangu yonadi”

C) “Ot kishnagan oqshom”

D) “Oydinda yurgan odamlar”

12 / 30

old, ko`ra, orqa, qarab,ro`para, deya, oldin, deb,avval, bo`ylab, keyin, so`ng, atab.
Ushbu vazifadosh ko`makchilardan nechtasi fe`l so`z turkumidan hosil bo`lgan?

A) 6 tasi

B) 7 tasi

C) 10 tasi

D) 5 tasi

13 / 30

Yangidan o’zida kuch-g’ayrat tuyardi, kelajagiga, o’z maqsadlariga erishishga umid uyg’onardi. Berilgan gap tarkibida fonetik o’zgarish asosida yozilgan so’zlar haqida to’g’ri fikrni toping.

1)Ushbu gap tarkibida fonetik o’zgarish hodisasi sodir bo’lmagan.

2)Fonetik o’zgarishga uchragan so’zlarda tovush tushgan va almashgan.

3)Fonetik o’zgarishga uchragan so’zlar soni 3 ta.

4)Fonetik o’zgarishga uchragan barcha so’zlarda tovush tushgan.

A) 2, 4

B) 1, 2, 3, 4

C) 2, 3

D) 1, 2, 3

14 / 30

Payt, fursat, mahal, chog’, palla, muddat, dam, on, lahza.

Yuqoridagi sinonim so’zlardan qaysi biri “ko’pincha ma’lum ish uchun lozim bo’lgan, shu ishga belgilangan vaqt” ma’nosini bildiradi?

A) payt

B) fursat

C) on

D) lahza

15 / 30

Fuzuliyning “Dahr bir bozordir – har kas mato’in arz edar” baytini aytgan oddiy qorovul tohir aka obrazi qaysi asarda uchraydi?

A) “Kecha va kunduz”

B) “Yulduzli tunlar”

C) “Mehrobdan chayon”

D) “O’tkan kunlar”

16 / 30

Qaysi javobda olmosh ega vazifasini bajarmagan?

A) Mayli-da kimgadir yoqsa, yoqmasa, ularga qo`shilib yig`lasharmidik.

B) Boyning tashqarisida Yo'lchidan boshqa hech kim yo‘q.

C) Seni odobli bo'lganing uchun hamma hurmat qiladi.

D) Bu – siz uchun katta sinov.

17 / 30

Qaysi asarda Turkistonda Qul Xoja Ahmad Yassaviy maqbarasining shundoq biqinida O’rta Osiyoni zabt etgan general Chernyayev qurdirgan besh-oltita g’ishtin binolarning borligi, Chernyayev bu binolarni chor askarlari uchun qurdirganligi, ammo Sovet hokimiyati ularni qamoqxonaga aylantirib atrofini tikanli sim bilan o’raganligi tasvirlangan?

A) “O’tkan kunlar” romanida

B) “Mehrobdan chayon” romanida

C) “Yulduzlar mangu yonadi” qissasida

D) “Muzqaymoq” hikoyasida

18 / 30

Naqqoshlik – xalq amaliy sanatining qadimiy soxalaridan biridir. Naqqoshlikda ustalar tayyorlab beradigan andoza, qolip muxim ahamiyatga ega. Odatda, naqsh, bezakni malakali naqqosh ustalar chizib bergan. Bunday naqshlarni memorchilik, gilamchilik, kashtado‘zlik, kandakorlik kabi soxalarda uchratish mumkin. Naqsh yaratish ustadan did, maxoratdan tashqari katta tajriba va malakani talab qiladi. Shu sababli o‘tmishda naqqoshlar xalq hunarmandlarining eng bilimdon, istedodli qismi hisoblangan. (“Qomus” to‘plamidan)

Ushbu parchada necha o`rinda imloviy xatolikka yo`l qo`yilgan?

A) 7

B) 5

C) 6

D) 8

19 / 30

Quyidagilardan xamsanavislar haqida berilgan to’g’ri ma’lumotlarni aniqlang.
1)“Xamsa” yozishni ozarbayjonlikulug’ shoir Nizomiy Ganjaviy boshlab bergan;
2)Dehlaviy yana 2 doston qo’shib, o’z “Xamsa”sini yetti dostonga yetkazadi;
3)Jomiy “Xamsa”sini “Panj ganj” deb atagan;
4)Navoiy qisqa muddatda (1483-1485-yillard 51 ming misradan ortiq “Xamsa”sini yozib tugallagan.

A) 2, 3

B) 1, 3

C) 1, 4

D) 2, 4

20 / 30

Imlo qoidasiga nomuvofiq yozilgan so‘z qatnashgan gapni aniqlang.

A) Biroq vaqt ketsa ham, otaning maslahati bilan ish tutganlari yaxshi bo‘ldi, chunki yomontosh darasi ular kutganday mudhish edi!

B) Kishining iste’dodi barcha sohada bir xil bo'lavermaydi, chunki yoshlar o‘zi sevgan, qobiliyatiga mos bo'lgan ishni tanlay bilishi kerak.

C) Lekin kun isishini kutish haqida gap bo‘lishi ham mumkin emas, chunki havoga ishonish qiyin, eng muhimi, qor ustiga qor yog'ib, dashtda qolib ketishlari ehtimoldan xoli emas.

D) Hamon shamol o‘kirar, osmonning goh u, goh bu burchida chaqmoq yaraqlab, yong‘oq shoxlari shubhali g‘iyqillar, ammo endi bular uni qo‘rqitolmas edi.

21 / 30

Qaysi javobda imloviy xato yozilgan so’zlar soni ikkita?

A) Zebi yuragida tugulib yotgan zo’r tugunni yechib yuborgan edi.

B) Qor urib turgan bir kun edi. Birdan ko’chada dod-faryod ko’tarilib qoldi.

C) Yaxshilik qilsang, ohirigacha yaxshilik qilgin, zinxor minnat qilma.

D) O’rtadagi xontaxtada sovub qolgan kabob va meva-cheva bor edi.

22 / 30

T.To’laning ”Yetti zog’ora qissasi” asarida Navoiyni mahliyo qilgan donishmand deya kim tilga olinadi?

A) Ahmad Yassaviy

B) Lutfiy

C) Otoyi

D) Amir Temur

23 / 30

Berilgan qo`shimchalardan nechtasi ham so`z yasovchi, ham lug`aviy shakl yasovchi, ham sintaktik shakl yasovchi qo`shimcha vazifasini bajara oladi?

-ar, - y, -ish, -ib, - gan, - lab, - a, - ka.

A) 5 tasi

B) 7 tasi

C) 4 tasi

D) 3 tasi

24 / 30

Odil Yoqubov qalamiga mansub “Olma gullaganda” asarining janrini aniqlang.

A) roman

B) qissa

C) pyesa

D) hikoyalar to’plami

25 / 30

Quyidagi ajratib ko’rsatilgan band so’zi haqida berilgan to’g’ri hukmni toping.

1)Usta pichoqqa band yasash bilan ovora ekan, bezovta qilmadik.

2)Suv kelmasdan band tashlama.

3)Shifokor hozir band birozdan keyin xabar oling.

A) Har uchala gapdagi band so’zi bir so’zning turli ma’nolarda qo’llanishidir.

B) 2-va 3-gapdagi band so’zlari o’zaro ko’p ma’noli so’zlar sanaladi va ushbu so’zlar 1- gapdagi band so’ziga nisbatan shakldoshlik hosil qila oladi.

C) 1- va 3-gaplardagi band so’zi o’zaro ko’p ma’noli so’zlar sanaladi va ushbu so’z 2-gapdagi band so’ziga nisbatan shakldoshlik qila oladi.

D) Ushbu gaplarda qatnashgan band so’zlarining barchasi o’zaro shakldosh so’zlar sanaladi.

26 / 30

Quyida berilgan qaysi so`zlar imloviy jihatdan noto`g`ri yozilgan?
1) xasrat; 2) mudofaa; 3) muddoa; 4) tobeylanmoq; 5) tamir

A) 1, 2, 3, 4

B) 1, 2, 3, 5

C) 2, 3, 4, 5

D) 1, 3, 4, 5

27 / 30

Ayol kishiga
Qo‘l ko‘tarish nimaligin bilurmisan?
Ayt!
Sen-ku odam bolasisan,
Qaysi bir hayvon
Emayotib, uzib olar onasin ko‘ksin.
Shohlarni-ku qo‘ya turay, payg‘ambarlar ham,
Nabilar ham tug‘ilgan-ku ayol zotidan.
Unutibsan,
Senga bir vaqt aytib bergandim,
To‘maris deb atalguvchi yovqur momomiz
Turon zamin erki uchun maydonga chiqib,
Eron shohin kallasini qonga bo‘ktirgan. u ham ayol bo‘lgan,
Bilib qo‘y, o‘g‘lim!
Rafiqasiga qo‘l ko‘targan o‘g‘ilga qarata ota tomonidan aytilgan ushbu misralar “Sohibqiron” dramasida qaysi qahramonga qarata aytilganligini aniqlang?

A) Shohrux mirzo

B) Mironshoh mirzo

C) Jahongir mirzo

D) Umarshayx mirzo

28 / 30

Berilganlardan qo’shma sifatlarni aniqlang.

1) sovuqmijoz; 2) hozirjavob; 3) achchiqtosh; 4) mehnatkash; 5) issiqxona;

A) 1, 3, 5

B) 1, 2

C) 1, 3

D) 1, 2, 4

29 / 30

“Go`ro`g`lining tug`ilishi ” dostonida Gajdumbek kimning o`g`li?

A) Jig`alixonning

B) Qovushtixonning

C) Shohdorxonning

D) Odilxonning

30 / 30

O’n oy davom etgan tergov azoblaridan so’ng adib “sovetlartga qarshi targ’ibot qilgan”likda ayblanib, 10 yil muddatga ozodlikdan mahrum etilgan ijodkorning ijodi bilan bog’liq to’g’ri ma’lumotni aniqlang?

A) Ushbu ijodkor qalamiga mansub asar o’tgan asrning 60- yillarida, Navoiy tavalludining 525 yilligi arafasida yaratilgan edi.

B) Ushbu ijodkorning asarlarida ona yurti – O’zbekiston tabiati, uning zahmatkash xalqi mehnatini sharaflab yozgan she’rlari o’zining samimiyligi, ohangdorligi, o’quvchining eng nozik tuyg’ularini qo’zg’ata olishi bilan zamonlar sinovidan o’tib kelmoqda.

C) Ijodkorning asarlaridan birida ulug’ mutafakkir Alisher Navoiyning ziddiyatlarga to’la hayoti tasvirlangan.

D) Ijodkorning ijodidagi bosh mavzu nima deb so’ralsa, yurtga, tabiatga oshiqlik, bolalik xotiralariga sadoqat, o’z xalqidan faxrlanish, uni chin dildan sevish va ardoqlash, deb aytish mumkin.